Cyprus Today sol
  • 23 Eylül 2017, Cumartesi 15:25
BurçinALİUSTA

Burçin ALİUSTA

Otomotivin stil ikonu: Morgan’ın doğuşu (1)

Morgan güzel şirket. Morgan tarz, Morgan stil demek. 2000’lerin teknolojilerini 1930’ların tasarımlarıyla birleştiren bir otomobil markası daha yok. Retro tasarımlar son dönemlerde moda oldu ama Morgan bunu hep yapıyor. Morgan +4 gibi, Morgan V6 Roadster gibi modeller geçmişin çizgilerini başarıyla taşıyorlar günümüze.
Herefordshire yakınlarındaki Stoke Lacy adlı küçük bir köyde papazlık yapan George Morgen’ın, 1881 yılında bir oğlu olur. Peder George, ilk çocuğun sevinciyle ne yapacağını şaşırır ve oğluna Henry Frederick Stanley Morgan gibi fantastik bir isim koyar.
Fakat Stanley babasının umduğu gibi aktif, heyecanlı bir çocuk değil, bilakis içine kapanık ve sürekli hasta olan bir çocuktur. George, oğlunu önce Herefordshire’da bir okula gönderir ama kâr etmez. Bir süre sonra çevrenin de tavsiyesiyle Stanley’i İtalya’ya gönderirler.
İtalya’da bir süre kaldıktan sonra kendine gelen Stanley, İngiltere’ye dönerek koleje başlar. Okul bitince bir şey değişmez, bir demiryolları şirketine çırak verilir.
Hayatını değiştirecek olan hediyeyi de okulunu bitirdiğinde dedesinden alır: 1902 model bir Star! 5.000 cc 4 silindirli motorundan 800 rpm’de 24 hp güç üreten bu ilginç otomobil, Stanley’in çok ilgisini çeker.
Genç Stanley, Star’ı o kadar sever ki, henüz 25 yaşındayken arkadaşı Leslie Bacon’ı da kafalayarak arabalarla uğraşmak üzere demiryolu şirketinden istifa eder. İki kafadar Malvern Link’de Darracq ve Wolseley markalarına servis vermek için bir atölye kurarlar. Yıl 1906 ve henüz ortada doğru düzgün bir şoför bile yoktur. Taze kurulmuş atölyeye finansman sağlamaya çalışan Stanley, piyasadaki şoför açığından da istifade ederek bir süre Malvern – Worcester arasında servis şoförlüğü yapar.
O zamanki atölyeler şimdinin sinek avlayan sanayi sitelerine benzemez. 20 hp, 3–4 bin cc’lik motorlar sürekli arıza çıkarır, attan inip arabayı deneyen yenilikçi şoförler ha babam kaza yaparlar. Stanley gibi elinden iş gelen bir usta için bu derme çatma ilkel otomobiller müthiş bir ekmek kapısı olur. Gece gündüz demeden çalışır, atölyeye doluşan otomobilleri onarırlar.
1908’de Stanley motosiklete merak sarar ve kendine bir motosiklet yapma fikriyle elden düşme bir Peugeot motoru alır. Tam motosiklet imalatına başlayacakken, çevresinin de gazıyla fikir değiştirir ve bir otomobil yapmaya karar verir. Bu kararında ailesi, arkadaşları ve Worcestershire’daki en iyi motor dershanesine sahip olan Malvern College yönetimi Stanley’e destek olurlar ve 1911 yılında ortaya önde iki, arkada bir tekerleği olan üç tekerlekli, tek koltuklu, runabout modeli bir otomobil çıkar.
Runabout ilk otomobillerin neredeyse tamamının şekline verilen isimdi. Runaboutlar genellikle iki koltuklu, her tarafı açık arabalardı. Bazen bunların arkasına tonneau adı verilen 2 kişilik bir koltuk daha eklenerek 4 kişilik kapasiteye ulaşılırdı. 1919’da vintage car modeli otomobiller çıkana kadar üretilen arabaların neredeyse tamamı runabout tipindeydi.)
Stanley bu otomobili deneme amacıyla üretir ama aslında bağımsız süspansiyon kullanarak İngiltere’de bir ilke imza atmıştır. Ön tekerlekleri bağımsız süspansiyon kullanan, arka tekerleği de motosikletlerdeki gibi zincirle çalışan deneme aracı Stanley’e bu işte başarılı olabileceğinin ümidini verir.
(devam edecek)
 

Bunları biliyor muydunuz?

Üç teker Morganlar ve ACE

Morgan logosunu taşıyan ilk motorlu taşıt, Stanley Morgan’ın 1911’de ürettiği ilk çalışma olan üç tekerlekli bir otomobildi.

Runabout, cycle-car, trike gibi isimlerle anılan üç tekerlekliler o dönem için önemli taşıtlardı. Morgan da 1911’de başladığı üç tekerlekli üretimini 1952’ye kadar devam ettirmişti. Morgan üç tekerlekli modellere bir daha dönüp bakmadı. Günümüze sadece belli modelleri taşıdılar, diğerleri mazide kaldı. Morgan’dan ses çıkmadı ama Washington merkezli Liberty Motors (Harley Davidson’lara sepet üretmekte ustadır), üç tekerlekli otomobil heyecanını yıllar sonra yeniden başlattı. Tedavülden kalkan üç tekerleklilerin lisansını geçtiğimiz sene Morgan’dan satın aldılar, Harley Davidson motorları kullanarak üretip ACE adıyla satmaya başladılar.

Ara Sokaktakiler: Mert Özenir

Bugün yine bir klasik hikaye... Değerli klasik sever dostlarıma ne zaman ulaşsam, sayfamın içeriği o kadar yayılmış ve biliniyor ki, ne istediğimi veya isteyeceğimi çok iyi biliyorlar.

İşte onlardan bir tane daha... Özetine dokunamadığım bir yazı. Sevgili Mert ve kahraman Vosvos’unun hikayesi Mert’in kaleminden sizlerle:
“24 yaşımdayım ve çocukluğumdan beri klasik araba tutkunuyum. Öncelikle anlatımıma başlamadan Burçin abime beni sayfasında konuk ettiği için çok teşekkür ederim.
Özellikle ilk oyuncağım VOSVOS arabası olduğu için, VOSVOS’a ayrı bir düşkünlüğüm var.
1968 model Volkswagen 1300, benim sahip olduğum ilk araba olup, benim için paha biçilemeyen bir arabadır. Ben onu 2011 yılında Kurban Bayramı zamanı Güzelyurt’taki köyümüze (Yayla) giderken rastgele bir evin önünden geçerken gördüm. Durup önce arabanın sahibiyle bayramlaşıp sonra da arabayı satıp satmaz mı diye sordum. Benim dikkatimi çeken tek şeyi plakası oldu “A-452”. Arabanın iç döşemeleri, boyası ve motorunda ufak tefek sorunlar vardı. Ve arabayı bize satmaya karar verdi.
Mağusa’da kaldığımız için bayramdan sonra evrakları hazırlayıp, arabayı geri almaya gidecektik.
Bayram bitip Mağusa’ya geldiğimizde arkadaşlarıma durumu anlatıp, arabanın fotoğrafını gösterdim. Ama kimse inanmadı benim VOSVOS alacağıma.
Bir gün, ben arka mahallede arkadaşlarla otururken babam makinist arkadaşıyla birlikte çekici arabasıyla köye gidip arabayı alıp geldi. Benim bundan tabi haberim yoktu ve bana sürpriz oldu.
Çünkü ben arabayı bir hafta sonra bekliyordum. Arabayı sürdükten sonra yeniden restore etmeye karar verdim. İlk rengi maviydi. Arabayı siyaha boyayıp iç döşemelerini, elektrik tesisatını ve motorun parçalarını komple sıfırdan yaptık.
Orijinalliğinden hiç taviz vermeden dikkatli ve özenli şekilde arabayı topladım. Tanıdığım ve tanımadığım kişiler bana sürekli soru soruyorlardı. Genelde herkes ‘arabayı kaça satan’ diye soru yöneltti. Arabanın üretim amacı bile çok özel.
Arabamı siyah yapmamın da nedenlerinden birisi ilk çıkan VOSVOS modelinin siyah olup benim de en çok sevdiğim renk olmasıydı. Hep güzel anıları anlattım tabi daha çok güzel anılarım var ama sayfalar yetmez.
Geçenlerde üzücü bir olay başıma geldi. Yeğenimle arabada giderken arabam birden alev aldı.
Ve hemen kenara çekip arabanın motorunu durdurdum. Ben tabi olay üzerine şok oldum ve arkamızdan geçen bir kiralık araç önümüzde durdu ve soğukkanlı bir şekilde yangın tüpünü alıp ateşlenen arabama müdahale ettiler.
Eğer ki o iki İngiliz arkadaş olmasaydı şimdi arabam komple yanmıştı.
Sonra itfaiyeyi arayıp durumu bildirdik ve gelip müdahale ettiler, yarım saat beklediler tekrardan alev almasın diye. Alev almasının sebebi benzin hortumunu tutan klips gevşemiş ve sızan benzin platinin üzerine gelmişti. Birden araba yanmaya başladı tabi. Kısa zamanda arabayı eski haline getirdik. Böylece çok ucuz atlattığım bir olay oldu. Benim herkese söylediğim bir şey var. VOSVOS sürmek bir ayrıcalıktır. Sürmeyen anlamaz bu duyguyu. 4. viteste 70-80 km’de giderken açık cama kolunuzu dayayıp, motorun o güzel sesini dinlerken, kelebek camından gelen o güzel havanın yüzümüze vurması kadar güzel bir duygu yok. Bunu herkes bilmez.
Milyonluk araçlarda yaşayamazsınız bu duyguyu.
Benim için hayat VOSVOS sahibi olmaktır…”

Ne güzel özetledin abim. Nice uzun yollara.
 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
ubp popup