HUNKAR SAG GIYDIRME
8 MART ÖZEL
Burçin ALİUSTA

Burçin ALİUSTA

18.02.2017

  • Website
  • Google+
  • Instagram
  • LinkedIn
  • Email

Türk otomotivinin mihenk taşı: Tofaş ve ‘kuş serisi’

Türkiye'nin otomobil tarihine damgasını vuran ve 2003 yılında banttan inen Tofaş’ın kuş serisi diye adlandırılan markaları “Doğan, Şahin ve Kartal” bugünkü konumuz.

Son zamanlarda modifiye edilmiş halleriyle caddelerde görmeye alıştığımız Tofaş otomobilleri, rengarenk görünümleri ve yüksek aksesuar seçenekleriyle ilgi uyandırıyor. Bugün bu otomobillerin geçmiş tarihlerini incelemeye çalışacağız. Şirket, 1970’lerde üretime başladığı “131 / Kuş” serisi modelleriyle Türkiye’de otomobil sektörünü geliştirdi.
Vehbi Koç'un yaşamındaki en büyük hayallerinden biri, Türkiye'ye bir otomobil fabrikası kazandırmaktı. Bu özlemini 1968 yılında gerçekleştirerek Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'yi (Tofaş) kurdu. Türk otomotiv sektörünün temelleri işte bu büyük projeyle atıldı.
Tofaş, bugün Türk otomotiv sektörünün olduğu kadar, Türkiye ekonomisinin de lokomotif kuruluşlarından biri olma özelliğini hâlâ koruyor. Hem iç pazar hem de dünyanın birçok ülkesi için üretim yapıyor.
Genel Müdürlüğü İstanbul'da olan fabrikanın temeli 13 Nisan 1969'da atılarak 12 Şubat 1971 tarihinde de ilk seri üretime başladı. Fabrika alanı kuruluşta 61 bin 848 metrekaresi kapalı olmak üzere toplam 735 bin 170 metrekareydi. Şimdi ise, yeni ihtiyaçlar doğrultusunda gerçekleştirilen yatırımlarla sürekli artarak, 350 bin metrekaresi kapalı olmak üzere 1 milyon metrekareye ulaştı.
Türkiye'de 29 Aralık 1976'da üretimine başlanan Murat 131 serisi, 1981'de 131 Şahin (Fiat 131 Mirafiori CL karşılığı) ve 131 Kartal (Fiat 131 Panorama CL karşılığı) ve 1982'de 131 Doğan (Fiat 131 Supermirafiori) olarak sınıflandırılmaya başlanmıştır. 1985'te Murat 131 Kartal, sadece Türkiye'ye özgü bir tasarımla değiştirilmiş ve aracın arka kısmı, C sütunundan itibaren yükseltilip büyütülmüştür. Ana üretici Fiat'ın 1975 model yılı için tasarladığı ilk motorlar, Türkiye'de hiçbir modifikasyona tabi tutulmadan 131 kasası sona erene kadar kullanılmıştır. Oysa İtalya ve İspanya üretimlerinde 1978'den itibaren üstten egzantrikli (OHC) motorlar üretime alınmış ve seriye performanslı ve rekabetçi motorlar katılmıştır. (1.4 TC, 1.6 TC, 2.0 TC) 1974'ten beri opsiyon olarak seçilebilen otomatik şanzıman Türkiye üretimlerinde kullanılmamıştır.

 

Yılda 250 bin adet araç üretiyor

Başlangıçta yılda 20 bin otomobil üretmek üzere kurulan Tofaş, genişleyen iç pazar ve ihracat potansiyelini dikkate alarak sürekli büyüdü. Sonuç olarak, bugün yılda 250 bin adet araç üretebilecek ekonomik ölçeğe sahip modern bir işletme haline geldi.
Kuruluşunda 124 modeli ile seri üretime başlayan Tofaş, 131 serisi ve daha sonra Fiat Auto ile aynı anda olmak üzere Tempra üretimine geçti. Bu modelleri sırasıyla Tipo ve Uno izledi. Tofaş halen Palio, Albea, Marea ve Doblo modellerini üretiyor.
Başlangıçta yaklaşık bin kişi olan işçi, teknisyen ve mühendis sayısı da artan kapasiteyle birlikte bugün 8 bine yaklaştı.
Tasarımdan kullanılan malzemeye, üretimden satışa ve satış sonrası desteğe varıncaya kadar, kaliteyi bir yaşam felsefesi haline getiren Tofaş, bu amaçla başlattığı çalışmalar sonunda Kasım 1998'de de çevre standardı olan ISO 14001 Çevre Yönetim sistemi Belgesi'ni alarak kendi sektöründe bir ilke imza atmıştır.
1990 yılından bu yana çevreyi korumaya yönelik olarak 10 milyon dolar yatırım yapan Tofaş, ürettiği otomobillerde çevre kirliliğine yol açmayan malzemeler kullanmaya özen gösteriyor. Bütün Tofaş modellerinde, atık gazların, hava kirliliğini önlemesi için katalitik konvertör sistemi kullanılıyor. Avrupa Birliği'nin hava kirliliğiyle ilgili diğer yeni kurallarını da çok önceden yerine getirmiş durumda. Üretim sırasında oluşan atıkların yüzde 95'i geri kazanılıyor. Geri kazanılamayan diğer atıklar ise yasalara uygun olarak zararsız hale getiriliyor. Tofaş, 2001 yılı başından itibaren tüm ürünlerinde, Avrupa Birliği'nin emisyonuyla ilgili yeni değerlerini içeren Euro 3 normuna geçti.
Dünyanın önde gelen diğer otomotiv kuruluşları gibi, Tofaş'da motor sporlarına özel önem veriyor. Yarışlara 1970'lerde başlayan Tofaş, 1993 yılında düzenlediği Uno Cup ile pistlere yeni bir heyecan getirdi. Bu serüven Tipo Cup ve Palio Cup ile devam etti. Türkiye'nin ilk ralli otomobili olan Fiat Palio Kit Car ile Ralli, Ralli Kros, Pist ve Tırmanma kategorilerinde yarışarak 2001 ve 2002 yıllarında Türkiye markalar Şampiyonluğu'nu elde etti. 1981 yılında üretimine başlanan seri, 2010 yılında Etiyopya'daki Holland Car firmasının “DOCC” adlı modelin üretimiyle son bulmuştur. Yaklaşık 1 milyon 700 bin adediyle Türkiye'nin en çok üretilen ve satılan binek otomobili unvanına sahiptir.

Bunları biliyor muydunuz: Tofaş’ın ‘kuş serisi’

Doğan, Tofaş'ın ürettiği modelidir. Arabanın tarihi Fiat'a dayanır. Türk markası olan Tofaş şasiyi satın alıp biraz modifiye yaparak 1982-2002 yılları arası Tofaş tarafından üretilip Türkiye'de satıldı. Tofaş, Doğan Tofaş tarafından 2002 yılına kadar üretilen Türk otomobilidir. Station Wagon olan Kartal modelinin sedanı, Şahin'in üst donanımlı modelidir. Murat 131'in devamıdır. Tofaş Doğan'ın ilk modellerinde; elektrikli cam, far fıskiyesi gibi parçalar yoktu. Ama diğer modellerde bu parçalar da eklenerek otomobil daha iyi bir hale geldi. Türkiye'de üretimi bitmiş olan Doğan'ın sadece 1.6 litre, 4 silindirlik motor seçeneği vardır. 6 değişik modeli vardır. Şahin'in şasi kalıbı 1984'te İtalya'daki Fiat Regata adlı araçta kullanılıyordu.

Bu aracın üretimi bittikten sonra Tofaş bu şasiyi satın aldı. Şasinin üzerinde biraz modifikasyon yaptı ve Türkiye'de Kuş Serisi olarak adlandırılan Şahin, Doğan ve Kartal olarak satışa sundu. Kartal'ın 8, Doğan'ın 7, Şahin'in 6 farklı versiyonu vardır. Şahin ekonomik aile sedanı, Doğan daha lüks donanımlara sahip sedan ve Kartal "Station Wagon" olarak piyasaya sürüldü. Aralık 1987 - Haziran 2002 arası üretilen Şahin/Doğan/Kartal Kuş serisi modellerde;
Doğan (1988-1990) Doğan L (1990-1992), Doğan SL (1992), Doğan SLX (1993-1998), Doğan 1.6 ie (1998-2002) Şahin (1988-1993) Şahin S (1993-1998), Şahin D (1989-1991), Şahin 1.4 (1998-2000) Şahin 1.4 ie (2000-2002) Kartal (1988-1993) Kartal L (1990-1992), Kartal SL (1992-1993), Kartal SLX (1993-1998), Kartal S (1993-1998), Kartal D (1989-1991), Kartal 1.6 ie (1998-2002), Kartal 1.4 (1998-2002)

Ara Sokaktakiler: Tahir Şah

Bugünkü ‘Ara Sokak’ konuğum çok genç biri… Henüz 16 yaşında, otomobil sever biri olan Tahir Ünal... Tahir’in otomobil macerası, daha ehliyet yaşı gelmeden satın aldığı Renault 12 TX’le başladı. İlk otomobilini kısa süre muhafaza etmiş fakat maalesef yarayan kanamız olan ‘evrak sorunu’ sebebiyle elden çıkarmak zorunda kalmış. Babasının da desteğiyle şimdiki arabası olan 1981 Renault TS’i almış. Kısa süre kullandıktan sonra full restorasyona başlamış. 7 ay kadar süren yenileme işleminde orijinal parça ve görünümüne sadık kalınmış, fabrika ayarlarına tekrar geri getirilmiş. Bu süreçte harçlığından biriktirdiği paralarla tamiratını yapabilmiş. İyi de etmiş. Örnek bir davranış.

Şu an kullandığı arabası belki de ülkemizdeki en temiz en gösterişli Reno konumunda. Hatta bayağı ilgi uyandıran K-PET reklamında da rol almış arabası. Severek ve isteyerek, aşkla yapmış her şeyini. Bir sonraki hedefi Mercedes W 124. Eminim ki bu tutkusu sayesinde bunun da altından kalkacaktır Tahir. Henüz 16 yaşında, yaşıtlarının birçoğu birikimlerini veya harcamalarını başka yönlerde yaparken, o daha bisiklet çağında otomobil alıp restorasyonla uğraşmakta, devamlı araştırma yapmakta.

Markası, modeli her ne isterse olsun, uğraşı, tutkusu ve azmi, otomobil sever kişiliği takdir edilmeli. Aferin Tahir doğru yoldasın. Seni canı gönülden tebrik ederim abim. Böyle bir uğraş içinde olmandan dolayı onur ve gurur duymalısın.
 

 

Yazıyı Paylaş:

YORUMLAR

    Köşe Yazısına Ait Yorum Bulunmamaktadır....

YORUM YAZIN

  • CAPTCHA security code
  • Yorumu Gönder

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Şahıs/Şahıslar’a aittir.