KTV
  • 19 Kasım 2016, Cumartesi 11:33
BurçinALİUSTA

Burçin ALİUSTA

Üzerinde güneş batmayan ülkenin‘batan markaları’

Klasik İngiliz araba markaları dendiği zaman akla pek çok araç gelir. Bunun sebebi ise açık şekilde ortadadır. İlk kullanılan arabaların bu topraklarda üretilmesi. Eski filmlerde gördüğünüz çoğu klasik araba İngiliz markasıdır. TVR, Westfield, Morris, Crossley, Austin gibi klasik modellere sahip araba markaları tam da eski filmlerde gördüğümüz markalardır.

Modern araba sektörünün ilk arabaları olan bu markalar yıllar içinde, yenileşen araba sektörünü takip edemeyip küçüle küçüle piyasadan silinmişlerdir. Şurası bir gerçek ki, geride kalan 50 yıldan fazla endüstri fiyaskoları sadece Amerika’da yaşanmamıştı. İncelediğimizde görüyoruz ki dünyanın en büyük otomobil üreticilerinden ‘üzerinde güneş batmayan topraklar’ da az marka batırmamış. İşte ‘Marka Britanya’nın batık otomobil devleri…

 

Yaprak dökümü

İkinci Dünya Savaşı sonrasında en fazla otomobil markasına sahip İngiltere, hem binek otomobillerinde hem de ticari araçlarda korkunç bir kan kaybı sonucu 20’den fazla markanın yok olmasına tanık olmuştu. Yalnız markaların kaybolması değil, ülkenin iki büyük kuruluşu Rootes Motors ile British Motors Corporation dağılarak beraberlerinde bir düzineden fazla markayı da götürdüler.

Lord Rootes, otomotiv imparatorluğunu kurmak için 1920’li yıllarda Hillman markasıyla başlayarak sırasıyla Sunbeam, Talbot, Humber, Singer ve Commer ticari araçları ilavesiyle ikinci büyük otomotiv grubu haline gelmişti. Ancak birçok model arasında bir standardizasyona gidilememesi grubun kan kaybına neden oldu. 1960’lı yıllarda Chrysler, Rootes grubuna ortak oldu ancak muhafazakâr İngiliz kafasını değiştirmeyince yaprak dökümü başladı. İlk giden markalar Humber ve Singer oldu. Hillman arkadan motorlu modelleri sayesinde bir süre daha dayandı. Ancak sonunda tüm şirketin hisseleri Peugeot’ya devredildi. Sunbeam markasına Peugeot’nun Ryton fabrikasında bir süre daha yaşam hakkı tanındı.

Sunbeam-Talbot-Lotus ralli versiyonu ile 1981 yılında Dünya Markalar Şampiyonluğu’nu kazanmış olması bile Rootes’un bu son kalıntısını kurtaramadı. Sadece eski Talbot markası, Fransa’da da bir geçmişi olduğu için Peugeot tarafından canlandırılmak istendi. Talbot Tagora isimli lüks bir aile tipiyle Murena isimli bir spor model üretildikten sonra Talbot markası tamamen tarihe karıştı.

İngiltere’nin en popüler iki markası olan Austin ve Morris 1952’de birleşerek BMC’yi kurdular. Bu büyük kuruluşa bağlanarak yaşamlarını sürdürmek isteyen küçük markalar bir araya geldiler. Kısa sürede BMC’nin yelpazesi altında Healey spor otomobilleri yapımcısı ve Austin-Healey’lerin yaratıcısı Donald Healey’in şirketi ile MG Riley, Wolseley ve Vanden Plas modelleri de katıldılar.

‘Mini’ sıkıntılı dönemden sıyrıldı

BMC, tıpkı Amerika’daki General Motors gibi çok markayı birden pazarlamanın avantajlarını yakalamak istemişti. Ancak planlar pek tutmadı.

Kendi ana pazarında bile, sadece panjurları değişik birbirine benzer modeller çıkarmaya başlayan kuruluşun en başarılı tasarımı, 1960’lı yılların başında minik otomobiller devrimini yaratan önden transversal motorlu Mini serisi oldu.

Mini’ler, Kraliçe’den Beatles üyelerine kadar herkesin tercih ettiği bir fenomen olurken Cooper S modeliyle rallilerde de hayli başarılı oldu. Ne var ki şirket büyük modellerinden sürekli zarar ediyordu. Daha sonraları Standart-Triumph ve Rover şirketlerini devralan Leyland grubuyla birleşerek British-Leyland grubu haline gelen BMC, 1980’li yıllarda Honda ile tesis paylaşımına giderek hem Japon üreticinin modellerini hem de Austin ve Rover modellerini üretti.

Görünen o ki, sadece BMC’nin değil, otomobil tarihinin en başarılı ürünlerinden biri olarak sadece Mini, BMW’nin sahiplenmesinden sonra Mini, ülkenin sıkıntılı döneminden sıyrılıp ayakta kalan en önemli marka oldu. Leyland’ın BMC Grubu’na getirdiği Triumph’a gelince, hem aile tipi hem de spor otomobilleriyle İngiltere’nin BMW’si konumunda olan marka, TR2 modeliyle başlayarak 1953’ten 1984’teki TR8’e kadar çeşitli sportif modeller çıkardı.

Triumph’un bir de şirin ve ucuz modeli Spitfire ile Herald serileri vardı. İngiltere’nin 16 supaplı binek otomobil motorunu üretmesine karşın Triumph da değişen piyasa koşullarına ayak uyduramadı. Bu meşhur markalar mezarlığına dönen grubun son başarısızlığıysa sadece Amerika pazarı için geliştirilen Sterling markasıydı. 1985-1990 arasında doğup yaşayıp ölen (!) markayı günümüzde kimse hatırlamak bile istemiyor!

Bunları  biliyor muydunuz? Tek ‘Jensen’ ve ABS sistemi

İngiltere’nin irili ufaklı diğer markaları arasında sayabileceğimiz daha niceleri var: Jowett, Armstrong Siddeley, Lea-Francis, Panther, H.R.G. Turner, Alvis, Frazer-Nash…

Bunca batan İngiliz markası arasında halen onurla anılan bir marka var ki, gerçekten İngilizlerin gurur durumunda olan Jensen’den başkası değil! Kendi bünyesinde dört tekerlekten çekişli spor otomobili geliştiren Jensen, fiberglas gövde üretiminin de öncülerindendi. 1960'lı yıllarda Alman silahlı kuvvetleri ilk transistörlü ABS'yi kullanmaya başlamışlardır. ABS fren sistemini bir otomobilde ilk kez 1967 yılında İngiliz üretici Jensen tarafından hayata geçirilmiştir.

Ara Sokaktakiler: Turgut Bürüncük

Bu haftaki konuğum klasik otomobil camiasının en eski müdavimlerinden olan sevgili Turgut Bürüncük abim. Kayın pederi Esat Celal Obenler’in kendilerine nişan hediyesi olarak bıraktığı 1950 model Morris Minor otomobiliyle hemen hemen her etkinlikte, arabasının yaşı itibariyle ilk sıralarda boy gösteriyor. Turgut Bürüncük, özellikle slalom faaliyetlerindeki performansıyla dikkatleri üzerine çekmeyi başardı. Start anında herkesin merakla beklediği Turgut abim virajları adeta üç tekerlekle dönüyor.

Klasik otomobil rallilerinde ise co-pilotu Kemal Bürüncük ile iyi bir ekip oldu, yarışları kupasız tamamlamadı. Ülkemizde çok sevilen Morris Minorların en eskilerinden birine sahip olan Bürüncük, arabasına çok iyi bakmaktadır. Oto elektrikçiliği mesleği yanında aktif ve sosyal olan Turgut Bürüncük, Gönyeli Yükseliş Hentbol İhtisas Spor Kulübü’nün de başkanlığını yapmaktadır. Son yaptığı ayarlamalarla da klasik yarışlarda iddialı neticeler elde etmeyi başarsa da biz onun slalomlarda üç teker üzeri sürüşlerini heyecanla bekleyeceğiz.
 

 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 8 6 0 2 7 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 9 6 0 3 6 18
3 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
4 BİNATLI YSK 8 4 3 1 6 15
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 8 4 2 2 3 14
6 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 8 2 5 1 2 11
7 YENİCAMİ AK 8 3 2 3 1 11
8 LEFKE TSK 8 3 2 3 1 11
9 BAF ÜLKÜ YURDU 8 3 1 4 4 10
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 8 2 4 2 -1 10
11 OZANKÖY SK 8 2 3 3 -4 9
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 8 2 2 4 -6 8
13 TÜRK OCAĞI LİMASOL 8 2 1 5 -5 7
14 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 8 1 4 3 -6 7
15 CİHANGİR GSK 8 2 1 5 -10 7
16 YALOVA SK 8 1 2 5 -3 5

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 18.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup