KTV
  • 05 Eylül 2016, Pazartesi 9:57
Derviş KemalDENİZ

Derviş Kemal DENİZ

Devlete ait işletmeler kârlı çalıştırılabilir mi?

Ağustos ayında ülkemizde gündemde önemli bir yer bulan haber, Toprak Ürünleri Kurumu’nun  (TÜK) yapmış olduğu görev zararları olmuştur. Oluşan zararın halk tarafından ödeneceğinin duyulması ile de çeşitli kesimlerden sesler yükselmeye başlamıştır.

Ben TÜK zararını ayrı bir olay gibi görmüyorum. Geçmişten gelen birçok olayın son halkasının bir parçası olarak düşünmekteyim. 1974 sonrası devletin elindeki işletmelerin çok büyük bölümü zararla çalışma ve çağa ayak uyduramama dolayısı ile kapatılmış veya elden çıkarılmıştır.

Devlete ait işletmelerin faaliyet sahalarından çekilmelerinin kökeninde sadece bu işletmelerin kötü yönetilmelerini aramak yanlış olur. Unutulmamalıdır ki Kıbrıslı Türklerin kendi toprakları üzerinde kurdukları devletin 1974 koşullarına göre yapabileceği sınırlı işlerden biri de bu işletmeleri kurmak olmuştur. Bu işletmelerin devletin bir işletmesi olarak kurulmasının o zamanki şartlara göre doğru olup olmadığının tartışması yapılabilir. Bir başka görüşe göre bu işletmeler özel sektöre devredilebilirdi. Ancak, 1974 koşullarında Kıbrıs Türk sermayesinin durumu bugünküne göre çok zayıf olduğunu da dikkate almak gereklidir.

Devlete ait işletmelerin kurulma nedenini bir tarafa bırakırsak, bugüne kadar gelinen süre içerisinde kapatılma zorunda kalınan işletmelerin büyük bölümünde yönetim hataları olduğunu da vurgulamak gerekir. Yönetim hatalarının yol açtığı şartlar her defasında devlete mali açıdan büyük bir yük olmuştur. Bu nedenle başarısızlığın faturası bu kurumları yönetenlere çıksa da, faturayı esas ödemesi gereken siyasiler olmalı idi. Ancak, ne yazıktır ki halkın malı olan bu işletmelerin zarar görmesinde ne yönetenler, ne de onları atayan siyasiler bugüne kadar hiçbir yaptırıma tabi olmamışlardır.

Devlete ait işletmelerin yönetim kurullarına atanan kişilerde bilgi, yetenek, tecrübe ve beceri yerine liyakat aranmaktadır. Siyasilere en çok liyakatı olanlar bu gibi kurumları yönetebilmektedirler. Tabii buna yönetmek denirse.

Devlete ait işletmelerde yönetime atanan kişilerin görevi yönettikleri işletmenin kâr edebilen, yapılan kârlarla yatırım yapılabilen ve bunun neticesinde, çalışanların iş güvencelerini sağlayan bir ortamı sağlamaktır. Bu yöneticileri atayan siyasilerin de işletmelerin mali açıdan sağlam bir yapıya sahip olması prensibini benimseyen kişileri atamaya özen göstermesi gerekmektedir. Ancak, her iki yılda bir Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliğinin yayınladığı KKTC ekonomisi ile ilgili raporlarda vurgu yapılan KKTC devletinin borcunun önemli bir bölümü geçmiş ve şimdili devlet işletmelerinin borçlarından oluştuğu da bilinmektedir. Bu borçlar, devletin borcu olması dolayısı ile de halkın ödemesi gereken borçlardır.

KKTC halkı günlük yaşam kavgasında günü kurtaracak kişisel uğraşlar içerisindedir. Bu nedenle, kendi özel hayat şartlarının yarattığı ekonomik sıkıntılar dışında, devletin işletmelerinden doğan zararların kendilerini nasıl etkileyeceğinin hesabını pek de yapmamaktadırlar. Halbuki, devlet kurumlarının yarattığı her zararın karşılığını bulmak için, devletin tüm hizmet harçlarına zam yaptığı, bazı vergileri veya fonları artırdığı bilinmektedir.  Artırılan her harç veya fonun, her vatandaşın ekonomik şartlarını daha da zora soktuğu da ortadadır. Bilinmesi gereken, günü kurtarmakta sorun yaşayan insanımızın devletin borçlarını da üstlenmekte daha da zorlanacağıdır.

KKTC’de maalesef denetim konsepti herkesi korkutmaktadır. Halkın çok büyük bölümü, “denetim” kelimesinden ürkmekte ve denetlenmemek için elinden geleni yapmaktadır. Hatta, denetlense bile çıkan raporlarda yazılan düzeltmeleri yerine getirmemek için de direnmektedir. Halkın bireysel olarak denetimden çekinmesinin, toplumsal olarak devlete yansıması, bu durumda normal bir gelişmedir. İşte KKTC’de yaşanan da budur. Bir taraftan devlet işletmelerinin zarar ettiği veya batırıldığından şikayet eden bir halk, diğer taraftan da denetlemeye karşı uzak duran bir halk.

KKTC’de devletin kurumlarının zararlarını halkın ödemesi gerekmektedir. Devlet hükümet edenlerin değil halkın malıdır. Halk kendine ait malı yönetecek kişileri kendi seçer. Onlar yönetemezse de cezalandırır. Cezandıramazsa da cezayı kendi öder. Son TÜK olayı da göstermiştir ki devlete ait kurumlarda yapılan her zararı halk ödemek zorundadır. Yoksa onu da mı Türkiye Cumhuriyeti ödesin?


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 2 3 5 23
2 BİNATLI YSK 12 6 4 2 9 22
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 7 1 4 5 22
4 YENİCAMİ AK 12 6 3 3 9 21
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 5 6 1 8 21
6 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 12 7 0 5 5 21
7 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 2 5 11 17
8 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 5 1 6 2 16
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 3 7 2 0 16
10 LEFKE TSK 12 4 2 6 -4 14
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 4 2 6 -9 14
12 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 12 3 4 5 -6 13
13 CİHANGİR GSK 12 3 3 6 -9 12
14 YALOVA SK 12 3 2 7 -5 11
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 12 2 5 5 -5 11
16 OZANKÖY SK 12 2 4 6 -16 10

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 13.12.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup