• 26 Haziran 2017, Pazartesi 10:55
Derviş KemalDENİZ

Derviş Kemal DENİZ

KKTC yatırım ülkesi

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi küçük bir ülkenin yatırımcılar tarafından tercih edilebilmesi söz konusu yatırımcılara sağladığı imkanlara göre değişmektedir. Ölçek olarak aynı boyutta olan birçok ülke ile rekabet etmek zorunda olan KKTC’nin yatırımcılara sunabileceği imkanlar ve fırsatlar, diğer ülkeler kadar zengin ve bol değildir.

Yıllardır KKTC’nin ekonomik açıdan önemli bir yatırım alternatifi olduğunu uluslararası piyasalara ve yatırımcılara duyurmaya, duyurduğum zaman da anlatmaya çalışan biri olarak zaman zaman ülkenin sunduğu olanakları rekabet edebilinecek ülkelerdeki olanaklar ile karşılaştırmak ihtiyacı duymaktayım. Yaptığım bu karşılaştırmalarda, KKTC’nin mukayeseli avantajlarını mevcut rakip ülkelerin sunduğu avantajlar arasından bulup öne çıkarmak çok ve çok zor bir meseledir. Ülkenin uluslararası tanınmışlığının olmamasından başlayarak yatırımcıyı etkileyen yasaların birbirleri ile koordineli olmaması ve eksik olması durumun ne kadar vahim olduğunu, mevcut yatırım ortamının uluslararası rekabet şartlarından değil de ülkenin sistemsizliğinden beslendiğini gözlemleyebiliriz.

KKTC’nin yatırım açısından cazip olabilmesi için bazı şartların mevcut olması gerekir. Eğer bu şartlar mevcut değil veya yetersiz ise o zaman imkanlar geliştirilerek yatırım ortamı yaratılabilir.

Genelde halk arasında genel kabul görmüş yatırımlar sanayi dalında yapılan yatırımlardır. Sanayi olmayan yatırımın yatırım olduğu düşünülmez. Halbuki, bugünkü anlayışta yatırım eğitim, sağlık, turizm, finsal hizmetler ve tarım gibi sektörleri de içermektedir. Tüm bu yatırımların bir ülkeye çekilebilmesi, yani gerek yabancı gerekse yerli sermayenin istenilen yatırımı yapabilmesi için bazı olanakların mevcudiyetine ihtiyaç duyulmaktadır.

Yukarıda belirttiğim sektörlerin yapılabilirliliği için bir ülkenin yeterli sayıda nüfusu, halkın iyi bir satın alma gücü ve doğal kaynakların bolluğu çok önemlidir. Maalesef KKTC, ne nüfus, ne satın alma gücü ne de doğal kaynaklar açısından yatırımcıların iştahını kabartacak bir ülke değildir. Dar bir piyasada sermaye gücü olan işletmeler önemli bir pay alırken, geriye kalanlar küçük çaplı operasyonlar olarak ortaya çıkmaktadır. Büyük çaplı ekonomiler ile karşılaştırıldığında KKTC yüzde 99 oranında küçük çaplı işletmelerin var olduğu bir ülke olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bir ülke neden yatırım ister? Ülkeler yatırımlara ekonomik açıdan gelişmek ve istihdam sağlamak için ihtiyaç duyar. Hele de yeni yetişen eğitimli gençlere istihdam sağlamak bu kadar önemli iken. Bugün ülkemizde yabancı sermaye yatırımı olarak gördüğümüz yatırımların kaçta kaçının büyük çoğunluğu üniversite mezunu olan genç nüfusun istihdamına yardım ettiğine bir bakmak gereklidir.

Yetişen yetenekli gençleri istihdam sorunu nedeni ile göçe zorlayan mevcut sistem, hükümetlere hangi parti olursa olsun yakın olan kişilerin çocuklarının devlet kadrolarına alınması ile sorunu çözmeye çalışmaktadır. Hayatı boyunca birinin arkasından gitmemiş kişiler için de çocuklarını göçe zorlamaktan başka çare kalmamaktadır. Ülkenin işletmelerinin yüzde 99’unun küçük aile işletmeleri olduğunu dikkate alırsak, bu işletmelerin aile fertleri dışında istihdam ihtiyaçlarının kısıtlı olduğu da bilinmektedir.

KKTC casino, otel, üniversite gibi yatırımlarda artık doyum noktasına gelmiştir. Diğer taraftan sektörlerin gelişmesinin katma değeri gittikçe mukayeseli olarak azalan oranda artmaktadır. Ekonomi Bakanlığı bünyesinde çalışmalar yürüten KOBİGEM’in genç girişimcilere sağladığı imkanları yakından takip ediyorum. Genç girişimciler için önemli bir destek. Ancak, üniversite mezunu olup girişimciliğe soyunan kaç tane gencimiz var ? İhtiyaç, girişimciler dışında kalan eğitimli gençlerin istihdamına olanak sağlayacak sektörlerin geliştirilmesidir. KKTC’de eğitimli genç nüfusa istihdam olanağı sağlayacak en önemli atılım, finansal hizmetler sektörünü geliştirmektir. Bu da uluslararası ticaret ve buna bağlı finansal hareketlerin KKTC üzerinden yapılmasını sağlamaktır.

KKTC’nin uluslararası ticari faaliyetlerinin finansal planlama merkezi olabilmesi ülkedeki vergi sisteminin ve yasaların birbirine uyumlu olarak geliştirilmesi ile mümkündür. Sermayenin vergi yükü en az ülkelere yönelme eğilimi olduğunu esas tutarak, bu konuda önemli bir strateji geliştirilmelidir. Ancak, her işte yaptığımız gibi bu konuda sadece vergi indirimi yapıp, işletmelerin faaliyetleri ile ilgili yasaları düzeltmemek istenilen sonucu asla vermez.

KKTC’nin uluslararası ticaretin finans planlama merkezi olması için Türkiye Cumhuriyeti hükümetine çok önemli bir görev düşmektedir. Yaptığı protokollerle reel sektörü ve ülkenin genel ekonomik yapısını destekleyen Türkiye’nin, KKTC’nin hem para kazanacağı hem de eğitimli işgücüne istihdam sağlayacağı sektörlerin gelişmesi için burada yapılacak başta vergi indirimleri ve finansal planlama hareketlerinin desteklenmesine imkan sağlayacak başta çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasını revize etmesi, diğer taraftan da uluslararası piyasalara erişmedeki engelleri kaldırmada yardımcı olması gerekmektedir. Bunlar yapılmaz ve KKTC’de sadece birkaç değişiklik ile yatırım beklenirse, ne Güney Kıbrıs, ne Malta, ne de Lüksemburg gibi ülkeler seviyesinde bir yatırım ülkesi olmaz.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 15 9 3 3 17 30
2 BİNATLI YSK 15 8 5 2 12 29
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 15 9 1 5 8 28
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 15 8 4 3 6 28
5 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 15 8 1 6 3 25
6 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 15 6 6 3 7 24
7 BAF ÜLKÜ YURDU 15 5 5 5 11 20
8 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 15 5 5 5 -1 20
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 15 4 7 4 -1 19
10 LEFKE TSK 15 5 2 8 -5 17
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 15 5 2 8 -16 17
12 TÜRK OCAĞI LİMASOL 15 5 1 9 -4 16
13 CİHANGİR GSK 15 4 4 7 -5 16
14 YALOVA SK 15 4 3 8 -5 15
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 15 3 6 6 -8 15
16 OZANKÖY SK 15 2 5 8 -19 11
yukarı çık
Skull King Popup