KTV
  • 31 Temmuz 2017, Pazartesi 11:10
Derviş KemalDENİZ

Derviş Kemal DENİZ

Şirketlerin denetlenme ihtiyacı 21’nci yüzyılda farklı nedenlerle değişiyor

Geçmişten günümüze kadar uzanan zaman dilimi içerisinde geleneksel olarak şirketlerin denetime tabi olma ihtiyacı, bu şirketlere para yatıran ve sermayeder durumunda olan hissedarlara, yatırdıkları paranın yöneticiler tarafından nasıl yönetildiği ile ilgili bilgi vermekten kaynaklanıyordu. Sanayi devriminin gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan halka açık şirketlere sermaye adı altında para yatıran hissedarların güvencesi de bu denetimlerle sağlanıyordu. Denetim ile ilgili kuralları belirleyen de ülkelerin geçirdikleri Şirketler Yasalarıydı. Kıbrısta Şirketler Yasası ilk defa 1951’de yürürlüğe girmişti.

Dünyada yirminci yüzyılda büyük önem taşıyan ve Şirketler Yasası’nın zorunlu kıldığı denetim, gittikçe farklı konuları da içermek zorunda kalmaktadır. Kıbrıs’ta 1951’de yürürlüğe giren Şirketler Yasası hala büyük bir değişime uğramadan uygulanmaktadır. Yani biz hala 1951’de yasanın belirlediği şekilde denetim raporları sunmaktayız. Ancak ülkemizde, Şirketler Yasası’nın 1951’den kalma versiyonu yürürlükte olmasına rağmen, denetim raporları ile ilgili değişiklikler uluslararası denetim yetkisine sahip firmalar tarafından dünyadaki gelişmeler doğrultusunda güncellenmekte, Şirketler Yasası’nın denetim raporu ile ilgili maddesi de bu şekilde çağdaşlık kazanmaktadır.

KKTC’de uluslararası gelişmelere uyum yine uluslararası denetim kurumlarına üye denetciler tarafından yapılmış olmasına rağmen, devlet tarafından bu yönde büyük çalışmalar maalesef yapılmamaktadır. Halbuki dünyanın gelişmiş ülkelerinde meslek kurumları denetleme ile ilgili gelişmelere uygun çağdaş değişimler getirirken devlet de bu konuda vatandaşın güvencesi için geliştirilen yöntemleri bir kural haline getirmede veya kendisi de özel düzenlemeler yapmaktadır. Dünyada artık herhangi bir yatırımın güvencesi denetçilerin verdiği denetim raporları ile sağlanmaktadır.

Geçmişte şirketlerin raporlarını sunacağı tek bir kitle vardı; hissedarlar. Ancak, bugün şirket için önem taşıyan hissedarlar dışında şirketin paydaşları da dikkate alınmaktadır. Şirketlerin ürününü satın almak isteyen tüketici veya işletmelerin güvene ihtiyaçları vardır. Buna ilave olarak yapılacak iş için lisans veren ve bu konuda, izin veren düzenleyicilere de denetim raporları ile güvence verilmektedir. Örneğin bankalara, bankacılık yetkisi veren merkez bankaları düzenleyici olarak özel denetim raporlarının hazırlanmasını talep etmektedirler. Görülen odur ki, eskiden insanlar arasında genel kabul görmüş görüş olan şirketlerin tek sahibi hissedarlardır görüşü, yerini düzenleyiciler, müşteriler, tedarikçiler ve devletin de şirketin farklı yönden pay sahipleri olduğu görüşüne bırakmaktadır. Bu yeni gelişen görüş de beraberinde kurumsal raporlamalar, sürdürülebilirlik raporları, karbon emisyon raporları gibi farklı raporların ortaya çıkmasına neden olmaktadır.

Günümüzde kurumlar, hazırladıkları yıllık raporlarda farklı konularda denetim raporları sunmaktadır. Dünyanın her yerinin gittikçe ulaşılabilir olduğu, küreselleşmenin büyük mesafeler aldığı çağımızda kurumlar farklı kültürlerde ve farklı ırklarda insanlarla ticari ilişki içinde olabilmek için bu insanlara daha şeffaf ve açık olmak zorundadırlar. Şirketler ürettikleri ürünlerin insan sağlığına olan etkileri, kullandıkları üretim yöntemlerinin çevreye yaptığı zararları ve bu zararların olmamasına karşı aldıkları önlemleri, çalıştırdıkları kişilerin haklarını eksiksiz yerine getirdiklerini açıklamak zorundadırlar. Gittikçe bilinçlenen insanlık ticari ilişkiler içinde bulunduğu kurumlardan bunu talep etmektedir. Kurumlar da her yönden denetime tabi olduklarını, bu denetimlerin gerek iç denetciler gerekse dış denetciler tarafından yapılığını da açıkça ortaya koymaktadırlar.

Şirketler hissedarlara mali durum ve mali performans ile ilgili sundukları raporlarda denetcilerin bu mali verilerin doğru ve gerçek olduğuna dair raporunu da eklemektedir. Yine bu yıllık raporlar içerisinde şirketin kurumsal yönetim ülkelerine uyup uymadığı konusunda da raporlar verilmektedir. Kurumsal ilkelere uyum, şirketin çalışanlar, tedarikçiler, müşteriler, devlet ve çevre ile ilgili ilişkilerinin kurumsal yönetim kuralları çerçevesinde yapılmasını sağlamaktır. Bunlara ilave olarak da sürdürelebilirlik ile ilgili şirketin sorumluluklarını nasıl yerine getirdiği de rapor edilmektedir. Şirketlerin sürdürülebilirlik ilkelerine uyum sağlayıp sağlamadığı ile ilgili konular içerisinde ormanlardan elde edilen ürünler, yenienebilir enerji, su kaynaklarının kullanımı, düşük ücretle işçi çalıştırmama gibi konular yer almaktadır. Bugünün bilinçli müşterisi bir şirketin ürününü satın alırken dünyadaki sürdürülebilirlik ilkelerine de ne kadar uyum sağladığını da görmek istemektedir. Bu da yıllık raporlar ve denetim ile ortaya konulmaktadır.

Dünya artık tüm insanlığın birlikte yaşamı dışında, birlikte ürettiği, birlikte tükettiği ve birlikte çalıştığı bir yerdir. Yapılan üretim, tüketim, çalışma ve bunları oluşturmak için ortaya konan sermaye farklı kişi veya kurumları farklı bir şekilde etkilemektedir. Bu nedenle küreselleşme ile birlikte tüketenin ve düzenleyenin daha çok bilgi sahibi olacağı raporların sunulması gittikçe daha zorunlu hale gelmektedir. Denetim düzgün yaşamın olmazsa olmazıdır.

 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü

ANKET

Yarın seçim olsa oyunuzu hangi partiye verirdiniz?

    Takımlar O G B M Av P
1 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 5 2 3 0 3 9
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 5 3 0 2 2 9
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 5 3 0 2 0 9
4 LEFKE TSK 5 2 2 1 3 8
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 5 2 2 1 3 8
6 YENİCAMİ AK 5 2 2 1 2 8
7 BİNATLI YSK 5 2 2 1 2 8
8 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 5 2 2 1 0 8
9 CİHANGİR GSK 5 2 1 2 -1 7
10 YALOVA SK 5 1 2 2 1 5
11 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 5 0 5 0 0 5
12 OZANKÖY SK 5 1 2 2 -3 5
13 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 5 0 4 1 -1 4
14 BAF ÜLKÜ YURDU 5 1 1 3 -2 4
15 GENÇLİK GÜCÜ TSK 5 1 1 3 -4 4
16 TÜRK OCAĞI LİMASOL 5 1 1 3 -5 4

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 23.10.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup