• 23 Ekim 2017, Pazartesi 9:42
Derviş KemalDENİZ

Derviş Kemal DENİZ

Tayvan modeli (3)

Geçen iki haftanın yazılarında Tayvan’ın siyasi ve ekonomik durumu ile ilgili genel bir tanımlamayı sizlere aktarmaya çalıştım. KKTC nin Tayvan modelini uygulayıp uygulayamayacağı ile ilgili olarak düşünceleri de bu yazıda sizlere sunmaya çalışacağım.

Tayvan’nın devlet olmak için sahip olması gereken ve Monteviedo konvansiyonunda açıkça belirtilen özelliklere sahip olduğu geçen haftaki yazıda açıkça ortaya konmaktadır. KKTC’nin aynı şarlara bağlı olarak devlet statüsünün kabul edilebilmesi Tayvan ile karşılaştırıldığında çok daha karmaşık ve zordur. Monteviedo Konvansiyonu’nun bazı maddeleri KKTC’ye uygulanabilir olsa da gerek Birleşmiş Milletler’in gerekse 2003 yılında Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Avrupa Birliği’ne üyeliği kapsamında Avrupa Birliği Konseyi’nin kararları, KKTC’nin devlet olması ile ilgili argümanlarda sıkıntılar yaratmaktadır. Yaratılan bu sıkıntılar da KKTC’nin devlet olarak diğer ülkelerle resmi ilişki içerisine girmesine engel olmaktadır.

KKTC’nin devlet olarak dışta ülkelerle diplomatik ve ekonomik işbirliği içerisine girmesi devlet olmanın en önemli gereksinimidir. Tayvan modeli uygulamaya kalkıp, Türkiye dışında hiçbir ülke ile ilişkiye giremezsek, o zaman bu modelin söylem dışında Kıbrıslı Türkler için hiçbir uygulanabilir faydası olmayacaktır.

Tayvan, devlet olarak daha önceki yazılarımda da belirttiğim gibi 19 ülke ile resmi diplomatik ilişkiye sahiptir. KKTC’nin resmi olarak Türkiye Cumhuriyeti dışında hiçbir ülke ile diplomatik ilişkisi yoktur. Buna ilave olarak Tayvan; başta ABD olmak üzere İngiltere, Avrupa Birliği, Almanya, İsrail, Singapur, Kanada, Hollanda, Lüksemburg, Norveç, İsveç, Japonya ve Kore gibi ülkelerle de hava ulaşımına ilişkin ikili anlaşmaları bulunmaktadır. Bu da Tayvan’ın limanlarının uluslararası taşımacılığa açık olduğunu göstermektedir. KKTC limanları maalesef uluslararası hava veya deniz ulaşımına açık değildir. Hava ulaşımı ve deniz ulaşımı sadece Türkiye hava ve deniz limanları üzerinden aktarma ile yapılabilmektedir.

Bir ülkenin devlet olması ile ilgili olarak en önemli ihtiyacı uluslararası ticarete ve finansal işlemlere açık olmasıdır. Bunun gerçekleşmesi devlet olma kriterlerine uymak ile mümkün olsa da esasen uluslararası yatırım ortamına girmesi devletler arası ikili ekonomik anlaşmalara girmesine bağlıdır. Bu da çeşitli ekonomik işbirliği anlaşmaları yanında ülkelerin ikili “çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları” yapmaları ile mümkün olmaktadır. Tayvan’ın bugün itibarı ile 32 ülke ile “ çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması” bulunmaktadır.

Birçok kişi için “Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması” çok fazla birşey ifade etmese de bugün ülkelerin yatırım çekmedeki en büyük itici gücü, bu gibi anlaşmaların sayısına bağlıdır. KKTC sadece Türkiye ile “Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması” imzalamış durumdadır ve bu anlaşma bile yıllardır revizyon beklemektedir.

KKTC’nin devlet olarak kabul edilebilmesi, kabul edilmese de Tayvan gibi muameleye tabi olması bugünkü şartlarda çok da kolay birşey değildir. Daha önce de ifade ettiğim gibi Birleşmiş Milletler kararları ile Avrupa Birliği’nin Kıbrıs Cumhuriyetini üye kabul etme sonrası aldığı kararlar, bu gibi tanınmayı imkânsız kılmaktadır.

Ancak KKTC’nin resmi diplomatik ilişkiler yerine ekonomik ilişkilere girmesi bugün itibarı ile en yapılabilir bir eylem şeklidir. Bunun hangi modelle başarılması gerekliliği KKTC’nin kendine has siyasi ve ekonomik durumu ile belirlenebilir ve farklı modeller sadece bir yol gösterici olmanın ötesine giremez.

Ekonomi Bakanı Sunat Atun’un Kıbrıs sorunundaki çıkmaza ilişkin bir çıkış yolu olarak ortaya attığı ekonomik modelleri bu nedenle KKTC gerçeğinde tartışmak gerekir.

KKTC ekonomik yapısının uluslararası ticaret ve finansmana açılması için devletin etkin bir politikası ve buna inanan siyasetçileri olmalıdır. KKTC gibi teknik devlet olma niteliğine tam olarak sahip olmayan bir ülkenin bunu devlet kadroları ile tam olarak başarmasına imkân yoktur.

Devlet kadrolarının mevcut siyasi görüşler doğrultusunda ortaya koyduğu performans, KKTC’nin yurt dışına açılımından çok içe dönüklüğünü teşvik etmektedir. İçteki kaynaklarla siyasetin sağladığı menfaatler çerçevesinde yürütülen politikalar bugün mutlu bir topluluk ortaya çıkarsa da yıllar itibarı ile dünyadan pay alamayıp kıyaslamalı olarak her geçen yıl fakirleşen insan topluluklarının oluşmasına imkân sağlamaktadır.

Halbûki devlet olmanın ilk ilkesi, dünyada siyaseten olmasa da ekonomik olarak bir zemin yakalamaktır.

KKTC’nin Tayvan modeli uygulamanın çok uzağında olduğu bu yazı dizisinde ortaya çıkmaktadır. Buna ilave olarak ortaya atılan Monako modeli de devlet olmaktan çok bir eyalet olmayı çağrıştırmaktadır.

Tayvan örneğinde olduğu gibi Kıbrıslı Türkler adanın tümünün hükümeti olduğu kararını ortaya atmaz ise adanın bütününün sahibi olduğunu iddia eden Kıbrıs Cumhuriyeti’nin tüm ada üstündeki haklarına karşı mücadele etmekte zorlanmaya devam edecektir.

Bu nedenle KKTC’nin Kıbrıs adasının bütünü üzerinde hak sahibi olan Kıbrıslı Türklerin, Kıbrıslı Rumların bu ortaklığı paylaşmaya yanaşmaması sonucu ortaya çıkan bir mecburiyetten doğduğu ve Kıbrıs Cumhuriyeti kadar Kıbrıs adası üzerinde hak sahibi olduğu her platformda dile getirilmelidir.

Bu arada devletimizi tanınır hale getirmek yerine eyalet olma fikrine sahip olanlara da şaşıyorum.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 15 9 3 3 17 30
2 BİNATLI YSK 15 8 5 2 12 29
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 15 9 1 5 8 28
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 15 8 4 3 6 28
5 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 15 8 1 6 3 25
6 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 15 6 6 3 7 24
7 BAF ÜLKÜ YURDU 15 5 5 5 11 20
8 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 15 5 5 5 -1 20
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 15 4 7 4 -1 19
10 LEFKE TSK 15 5 2 8 -5 17
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 15 5 2 8 -16 17
12 TÜRK OCAĞI LİMASOL 15 5 1 9 -4 16
13 CİHANGİR GSK 15 4 4 7 -5 16
14 YALOVA SK 15 4 3 8 -5 15
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 15 3 6 6 -8 15
16 OZANKÖY SK 15 2 5 8 -19 11
yukarı çık
Skull King Popup