• 09 Nisan 2017, Pazar 9:52
Dr. İsmailKEMAL

Dr. İsmail KEMAL

Suriye ve kimyasal silahlar

5 Nisan’da Suriye'nin İdlib kentinin güneyinde bulunan Han Şeyhun beldesinde kimyasal saldırı gerçekleştirildi. Aralarında çocukların da bulunduğu çok sayıda insan hayatını kaybetti. Görüntüler dehşet vericiydi. Yapılan analizler saldırda sarin gazı kullanıldığını gösteriyor. Bilindiği gibi kimyasal silahlar kullanmak yasaktır. Ne var ki yedinci yılına giren Suriye savaşında çok kez kimyasal silah kullanıldı ve dünya buna seyirci kaldı. Beşar Esad rejimi varil bombalarda klor gazıkullandı. Şimdi ilk kez Esad rejiminin kimyasal silah kullanmasına ABD’den askeri misilleme geldi. Böylece 7 yıllık Suriye savaşında ABD ilk kez Esad rejimini hedef aldı.

Kimyasal saldırının Esad rejimi tarafından gerçekleştirildiği yönünde güçlü kanıtlar var. Rejimi destekleyen Rusya, İran gibi ülkeler hariç ülkelerin çoğunluğu Esad rejimini suçluyor. “Esad böyle bir şey yapacak kadar aptal mı?” sorusu akla yatkın gelebilir ama tarihte “aptallık” yapmış çok diktatör vardır. Hitler’in İngiltere’yi yenilgiye uğratmadan Sovyetler Birliği’ne saldırması aptallık değil miydi? Günümüzde de diktatörlerin, otoriter liderlerin “aptallıklarına” tanık olmuyor muyuz? Bu tür liderler kendilerine aşırı güvendikleri için hata yapabiliyorlar. Esad da Batı’nın şimdiye dek kendisine dokunmaması ve Rusya, İran, Hizbullah desteği ile Halep’te elde ettiği başarı başını döndürmüş olmalı. Beyaz Saray’da artık Obama’nın değil Donald Trump’ın olduğu olgusunu doğru değerlendirememiş. Trump’ın Rusya ile iyi ilişkilerden yana olduğu imajı onu yanıltmış olmalı. ABD kimyasal silah kullanmaması konusunda Esad’ı uyardı. Kendisine anladığı dilden mesaj verildi.

Suriye bağlamında kimyasal silahlar konusunda yaşananları kısaca hatırlayalım. 21 Ağustos 2013’te Şam’ın Guta bölgesinde kimyasal saldırı gerçekleştirilmiş, 1400 civarında insan hayatını kaybetmişti. Başkan Obama kimyasal silah kullanımını kırmızıçizgi ilan etmiş ama Guta saldırısı karşısında askeri müdahale yerine Rusya ile işbirliğini tercih etmişti. Bu çerçevede ABD ve Rusya Suriye’nin kimyasal silahları yasaklayan sözleşmeyi (OPCW) imzalaması ve elindeki kimyasal silahları yok etmesi gerektiğine karar vermişti. BM Güvenlik Konseyi 27 Eylül 2013’te bu doğrultuda 2118 sayılı kararı onaylamıştı. 14 Ekim 2013’te Suriye kimyasal silahları yasaklayan sözleşmeyi imzaladı ve 1300 ton kimyasal silahı yok etmeyi kabul etti. 4 Ocak 2016’da Suriye rejiminin kimyasal silahlarının yok edilmesi çalışmalarının tamamlandığı açıklanmıştı. Bu arada Suriye’de zaman zaman kimyasal saldırılar devam etti. Bunun üzerine Güvenlik Konseyi’nin 2235 sayılı kararı ile Ortak Soruşturma Mekanizması (JIM) oluşturuldu. Ağustos 2016’da JİM tarafından hazırlanan bir rapor 2014-2015 döneminde sivil nufusa karşı en az üç kez kimyasal silah kullanıldığını ortaya koydu. Suriye hava kuvvetlerinin iki saldırıda varil bombalarda klor gazı kullandığının kanıtlandığı belirtildi. Suriye hükümetinin üçüncü bir kimyasal saldırı da gerçekleştirdiği ifade edildi. Bu rapordan sonra Güvenlik Konseyi’nde Suriye hükümetini kınayacak bir karar alınması Rusya tarafından engellenmişti. Klor gazı kullanımı kimyasal silahların kullanımını yasaklayan sözleşmenin açık ihlali olmasına rağmen uluslararası topluluk Esad rejimine karşı etkili önlemler alamadı. Rejim bundan cesaretlendi.

Belli ki Beşar Esad rejimi ya tüm kimyasal silahlarını yok etmedi. Ya da yeniden kimyasal silah üretimi yaptı. Dolayısıyla taraf olduğu uluslararası sözleşmeyi çiğnedi. Cezalandırılmayı hak etti. Tabii ABD’nin füze saldırısı sadece uyarı amaçlı, çok sınırlı bir cezalandırmaydı. Esad yeni “aptallık” yapmadığı sürece tekrarlanması beklenmiyor. ABD için IŞİD öncelikli konu olmaya devam ediyor. Bu çerçevede Türkiye’nin ABD operasyonunu yetersiz bulan açıklamalarının karşılık bulacağı sanılmıyor. Trump, çok eleştirdiği Obama’nın Suriye politikasından fazla sapmayacak. ABD’nin füze saldırısı Türkiye ile Rusya arasında var olan görüş ayrılıklarını ortaya çıkarması açısından da önemliydi. Belli ki sağlandığı söylenen yakınlaşmalara rağmen Suriye konusunda Türkiye ve Rusya arasında önemli görüş farklılıkları var.

Rusya, kendi halkına karşı kimyasal silah kullanan bir diktatörü niçin destekliyor? Elbette kendi ulusal çıkarlarının bu yönde olduğunu düşündüğü için. Moskova’nın Esad’a verdiği desteği geri çekmesini beklemek gerçekçi olmaz ama zor durumda kaldığını da görmek lazım. Son kimyasal saldırı Moskova’yı mutlu etmiş olamaz. Putin, Esad’dan nasıl kurtulacağını düşünmeye başlasa iyi eder. Peki, Saddam Hüseyin’in kimyasal saldırılarına hedef olmuş İran’a ne demeli?

Kimyasal silahların kullanımı yasaktır ve bu yasağı ihlal edenler bedel ödemelidir. Esad’a bu mesaj verildi.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 2 3 5 23
2 BİNATLI YSK 12 6 4 2 9 22
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 7 1 4 5 22
4 YENİCAMİ AK 12 6 3 3 9 21
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 5 6 1 8 21
6 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 12 7 0 5 5 21
7 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 2 5 11 17
8 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 5 1 6 2 16
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 3 7 2 0 16
10 LEFKE TSK 12 4 2 6 -4 14
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 4 2 6 -9 14
12 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 12 3 4 5 -6 13
13 CİHANGİR GSK 12 3 3 6 -9 12
14 YALOVA SK 12 3 2 7 -5 11
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 12 2 5 5 -5 11
16 OZANKÖY SK 12 2 4 6 -16 10

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 15.12.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup