Cyprus Today sol
  • 01 Haziran 2018, Cuma 9:26
HasanHASTÜRER

Hasan HASTÜRER

TL borçlanma, ne zaman cazip olur?

Paramız olmadığı için KKTC Merkez Bankası, KKTC’nin kendine ait parasının direksiyonunda değil.

Türkiye ile çok yönlü yakınlığımız nedeniyle faiz oranlarıyla ilgili KKTC Merkez Bankası’nın etkin bir rol oynaması mümkün değil.

Türkiye’nin para ve faiz politikaları bizi etkiliyor.

Bütünlüklü bir ekonomi politikası için finans, banka politikaları ne kadar mümkün?

Bu sorunun yanıtını uzmanlar verebilir.

***

Bizim Merkez Bankası ağırlıkla denetim görevi yerine getiriyor.

Buna ihtiyacımız var mıydı?

Elbette vardı.

Özellikle 2000 yılı banka krizinin ardından bankacılık sektörünün denetime gereksinimi ikilemsiz ortaya çıkmıştı.

Bankacılık sektörü anlık denetime açık artık.

***

TL’deki hızlı değer kaybı, tedbirleri gündeme getirince KKTC Merkez Bankası, bir tebliğle, verilecek kredilerle ilgili yeni kuralları açıkladı.

Tebliğin içeriği bazılarına göre talimat, bazılarına göre prensip, bazılarına göre ise tavsiye.

***

O tebliğde öne çıkan üç kural bildirimi vardı.

Bir... Geliri TL olanlara döviz kredi verilmeyecek.

İki... Araç kredisinde, aracın değerinin yüzde yetmiş beşine kadar kredi verilebilir.

Üç... Konut kredilerinden, kredi oranı, konutun değerinin yüzde sekseni kadar olabilir.

***

En önemlisi gelire göre kredi alınacak para biriminin belli olması.

Kuzey Kıbrıs’ta dar ve sabit gelirlilerin ezici çoğunluğunun geliri TL’dir.

Bu insanlar bundan böyle dövizle borçlanamayacak mı?

İlk algıya göre, BORÇLANAMAYACAK...

Maliye Bakanı Serdar Denktaş’a göre tebliğin bu kısmı tavsiye nitelikli. Kredi talebinde bulunanın TL geliri talep ettiği döviz krediyi ödemeye uygunsa, kişi TL kazanıyor diye dövizler borçlanamayacak mı?

Borçlanabilmeli.

Ekonomi uzmanları da bu görüşte.

Bu gün kredi talebi değerlendirilirken, kişi veya kuruluşla ilgili risk araştırması yapılır. O araştırma, döviz kredi talebi için de sonuç üretebilir.

***

‘KAZANDIĞINIZ PARA BİRİMİNDEN BORÇLANIN’, genel geçer bir kuraldır.

Ancak döviz veya TL borçlanan, aylık ödeyeceği taksitin TL karşılığına bakar. TL borçlandığı zaman anında ciddi bir fazla ödeme yapacaksa dövizle borçlanmayı tercih eder.

İnsanları TL borçlanmayı zorunlu hale getirecekseniz, TL faiz oranlarını ya düşük tutacaksınız ya da kredilerin faizlerine destek koşulları yaratılacak.

Etrafıma bakıyorum, kredi talebi gündemde olanların yüzde doksanı hatta fazlası hâlâ dövizle borçlanmayı düşünüyor.

Döviz patladığı zaman herkes korkup geri çekildi. Ama döviz bir yerlerde ‘sakinleştiği’ zaman kredi talepleri yeniden ivme kazanacak.

Arabalara da, konutlara da talep hızlanacak.

***

Geçtiğimiz günlerde Maliye eski bakanlarından, UBP Lefkoşa Milletvekili Ersin Tatar’la konuştuk.

Tatar, Merkez Bankası’nın bankaların kredi uygulamasına yönelik tebliğine temkinli bir yaklaşım sergiledi.

Ersin Tatar, kredi aşamasında, talep edenin gelirine göre TL veya döviz türü için karar verilmesi kadar bankaların mevduat yapısının da önemli olduğunu işaret etti. Bu arada KKTC’deki toplam mevduatın yaklaşık yüzde altmışının döviz olduğunu söyledi.

Bunun anlamı insanların paralarını dövize çevirerek, bankaya yatırdığı.

Böyle olunca akla şu geliyor... Kredi talep edenlerin çoğunun geliri TL. Bu insanların kredi taleplerine TL mevduat yetmezse, bankalar döviz satarak TL kredi mi verecek?

Bu konuyu, uzmanlar tartışmalı... Merkez Bankası’nın tebliği kusursuz uygulanırsa hem vatandaş, hem bankalar şikayetçi olacak... Ya da bankalar kitabına uyduracak...

***

Bu arada TC Merkez Bankası’nın dünkü bir veri açıklamasını paylaşayım.

‘TC Merkez Bankası tarafından dün açıklanan veriye göre, Türkiye’de yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı, 25 Mayıs ile biten haftada 2.4 milyar dolarlık artışla 165.671 milyar dolara ulaştı. Söz konusu artışın 1.8 milyar doları hane halklarından gelirken, geri kalan 600 milyon dolarlık mevduat, şirketlerden geldi.’

Tıpkı bizde olduğu gibi, Türkiye’de de mevduatta dövize kaçış mı yaşanıyor?


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık