Cyprus Today sol
  • 10 Nisan 2018, Salı 9:55
Hüseyin VedatAĞLAMAZ

Hüseyin Vedat AĞLAMAZ

Kıbrıs; Müze ve müzecilik üzerine… Ve YDÜ Modern Sanat Müzesi…!!!

Kıbrıs derken pek tabi Kuzey Kıbrıs’tan bahsedeceğim. Kuzey Kıbrıs’ın 44 yıllık serüveni içerisinde yer alan müzecilik anlayışından. Ve bu tezahürün eseri olan sefil müze anlayışımızdan. Her şeyden önce müze ve müzecilik bir toplumun varlığının kalıcılaşması ve ürettiği değerlerin biriktirilmesi ve kendilerinden sonra gelecek kuşaklara ışık olması için tasarlanan mekânlar ve uygulamalardır. O kadar ki gelişmiş birçok toplumda olumlu veya olumsuz olsun her şey biriktirilmekte veya sergilenmektedir. Bunlara en güzel örneklerden bir tanesi de İngiltere’dir. Kaldı ki hala monarşiyle yönetilen ve demokrasisini monarşisinin mutlakiyeti üzerine inşa etmiş bir ülke. Böyle olmasına rağmen özellikle arşiv, müzeler ve müzecilik konusunda birçok ülkenin örnek aldığı ülkelerin başında geliyor. Ve pek tabi Kıbrıs Cumhuriyeti de cumhuriyet olmadan önce İngiliz sömürge idaresinde olan bir ülke olduğundan bu gelenekten Kıbrıs’ta nasibi almıştır. İngiliz döneminde yapılan kazılar ve ortaya çıkarılan eserlerin büyük bir kısmı kendi ülkesindeki müzelere taşınmış olsa da, yine de eserlerin büyük bir kısmı da Kıbrıs’ın çeşitli yerlerinde kurulan müzelerde muhafaza edildi. Hatta 1974’den sonra Kıbrıs cumhuriyeti kendi bünyesinde ve bölgesinde bulunan birçok müzede bu çalışmaları daha da geliştirmiş ve ülkesine de uluslar arası tanınmışlığıyla birlikte ciddi ekonomik kazanımlar katmıştır. Hata kendi vatandaşlarının bu miraslara sahip çıkabilmesi içinde bir çok yerde ziyaret ücreti de almıyor.

Müzeler, bir toplumun her disiplininin, kültürünün ve sanatının aynasıdır. İşte bu yüzden bunun farkında olan birçok ülke bu alandaki çalışmalarıyla da ülkelerine çok önemli ekonomik kazanımlar sağlamıştır. Başta ABD olmak üzere bütün Avrupa ülkelerinin bu konudaki ekonomik kazanımları takdire şayandır. Türkiye ve bize gelecek olursak bu konuda maalesef sınıfta kaldık. Hatta sınıfı da kafamıza yıktık. O kadar ki şehir planlamalarıyla ilgili yapılan hiçbir çalışma tarihi dokuyu ve arkeolojiyi koruyacak düzeyde değildir. Buna en güzel örneklerden biri de sular altında kalan Hasankeyif’deki mozaikler ve tarihi dokudur. Bu Türkiye’nin tarihine kara bir leke olarak da geçmiştir. Kıbrıs’ta ise en güzel örnek Boltaş köyünde bulunan tarihi kilisenin tavan resimlerinin göz göre göre sökülüp kaçırılmasıdır. Bu da Kuzey Kıbrıs’ın tarihine yazılan kara lekelerden biridir.

Eğer üretim odaklı ve sürekli gelişim perspektifinde bir ülkede yaşıyorsanız, bu konularda çok ciddi anlamda hem bireysel hem toplumsal kazanımlar elde edersiniz. İşte bu yüzden bu uyarı niteliğindeki yazımı kaleme alırken, bu konuda takdire şayan bir girişim yapan YDÜ kurucu rektörü sayın Suat Günsel ve mütevelli heyeti başkanı sayın İrfan S. Günsel’i naçizane uyarma ihtiyacı duyuyorum. Her ne kadar YDÜ bünyesinde kurulacak olsa da “Kıbrıs Modern Sanat Müzesi” bu toplumun ve bu ülkenin malı olacak diye düşünüyorum. Bunun içinde ayrıca sizleri yürekten kutlamak isterim.

Dünyanın dörtbir tarafında bulunan bu anlayıştaki müzelerin tümünü incelersek karşımız şu realite çıkar. Nitelik ve müzecilik kurallarının uluslararası kriterlerine göre ele alınmalıdır. Özellikle bu tip kurumlarda üzerinde durulması gereken en büyük hassasiyet sanat yönetmenliği ve küratörlük kavramlarıdır. Buna en güzel örnekse hiç uzağa gitmeden yakın tarihimizden bir örnek vererek bunu aktarmak isterim. Özellikle Kıbrıs’lı Türklerden, Kıbrıslı Rumlara, Ermenilerden Maronitler kadar hemen hemen herkesin çok yakınen bildiği bir örnektir bu. Gazimağusa kazası, eski eserler görevlisi ve müze küratörü “Theophılus A. H. Mogabgab”dır. Kıbrıslı bir Süryani olan Mogabgab aynı zamanda sekiz dokuz dile de hakim birisiydi. Ve özellikleriyle de KIBRISI uluslararası meyanda kültürel ve sanatsal eserle tanıtan istisna insanlardan bir tanesiydi. Bu işlerde formasyon ve nitelik kısaca en önemli faktördür.

Kısacası bu işi nasıl tasarlarsanız tasarlayın, hayata geçirmeyi düşündüğünüz her uygulamada, (özellikle burada söz konusu sanatsa) formasyon ve nitelik en temel prensibiniz olmalıdır. Aksi, kendi lokal sınırlarımız içindeki tatminden öteye geçmez. O yüzden her doğru uygulama bizi lokal sınırlarımızın dışına taşıyacaktır. Unutulmaması gereken diğer bir husus ise, bu ülkenin önemli kuruluşlarından biri olan Yakın Doğu Üniversitesi’ne de uluslar arası meyanda çok önemli bir katkı sağlayacaktır.

Tekrardan, bu işin oluşmasına imza koyan herkesi yürekten kutlamak isterim. Bu ülke ancak ve ancak sanatla gelişip kalkınabilir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık