KTV
  • 06 Aralık 2017, Çarşamba 8:49
KyriacosDJAMBAZIS

Kyriacos DJAMBAZIS

Hidrokarbon: Kumdan vizyon mu?

Son dönemde Kıbrıs Rum liderliği seçimden ötürü Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’ndeki hidrokarbon yataklarında yapılan sondajlarla ilgili beyanat sayısını artırdı. Daha hidrokarbon yatakları tespit edilmeden ve uygun miktarda olup olmadığı netleşmeden komşu devletlere bu gazı Avrupa’ya taşıma yönünde anlaşmalar imzalanması çağrıları yapılıyor. Kullanılabilir hidrokarbon yataklarının bulunması Kıbrıslılar için bir nimet olacaktır. Kıbrıs devleti vatandaşlarının yaşamını kolaylaştıracak, yaşam düzeylerini yükseltecek, çok boyutlu ekonomik sorunlarını çözebilecektir. Peki, sorunun çözülmesi ve ülkemiz ile toplumumuzun yeniden birleşmesi halinde ne olacak? Hidrokarbon yataklarının bulunması geleceğimiz için bir nimet mi olacak yoksa bir lanet mi? Hidrokarbon meselesi oldukça karmaşık bir meseledir ve bu yüzden çok boyutlu bir analiz gerektirir.

1. İstikrar. Yeterli miktarda hidrokarbon yataklarının bulunması durumunda Kıbrıs sorununda yeni bir durum oluşacak. Bundan faydalanılması ancak Kıbrıs devletinin içerisinde siyasi istikrar ile bölgedeki devletlerle barış içerisinde bir arada var olmasıyla mümkün olabilir. Aynı zamanda dünya siyasi arenasında önemli rol oynayan güçler ile de barış koşulları hüküm sürmelidir. Bu güçler ve devletler, Avrupa Birliği, ABD, Rusya ve diğer devletler gibileridir.

Bölgemizde istikrar var mıdır? Yanıt tartışmalıdır. Kıbrıslı Rumların devlet liderleri Kıbrıs’ı bölgenin istikrar getiren unsuru haline getirebileceklerini düşünüyorlar. Büyük olabilme kompleksi mi? Bunun tasvirini yapacak olanlar psikologlardır. Bu liderler bölgedeki gücün ne olduğunu unutmakta veya kabul etmek istememektedirler. Özellikle Kıbrıs sorunu ve Kıbrıs sorunundaki sürece ilişkin söz sahibi olan konumdakiler böyledir. Kıbrıs devleti normal bir devlet değildir. Bu niteleme benim tarafımdan yapılmış bir niteleme değil, BM Genel Sekreteri Sayın Antonio Guiterrez tarafından yapılmış bir nitelemedir. Uluslararası politikayı belirleyen uluslararası oyuncular Kıbrıs’ın bölgede dengeleyici rol oynaması durumunu komik bulurlar. Daha hükümet edenler kendi sorunlarını çözmeyi bile becerememişken nasıl olacak da yeni bir krizin çıkması mümkünken bölgede istikrar sağlayacak unsur haline gelecek?

2. Hangi MEB? Peki, hangi Kıbrıs MEB’inden bahsediyorlar ve bunu kim belirlemiştir? Kıbrıs Cumhuriyeti, Kıbrıs sorunundaki esas oyunculardan biriyle, Türkiye ile herhangi bir uzlaşı sağlamaksızın kafasına göre Münhasır Ekonomik Bölge sınırlarını belirlemiştir. İsrail ve Mısır ile işbirliği yapmıştır. Lübnan, N. Anastasiadis’in ikili anlaşma imzalanması çağrısına yanıt vermedi ve belki de vermeyecek. Türkiye Kıbrıs Cumhuriyeti MEB’nin bir kısmında hak talep ediyor ve Kıbrıs Cumhuriyeti orayı kendi bölgesi olarak görüyor. Bu sorunun çözülmesi için Uluslararası Sözleşmeyle tanımlanan kıyı devletleri arasında istişarede bulunulması ve pazarlık yapılması gereklidir. Kıbrıs Rum cemaati üzerinde mutlak bir hâkimiyeti olan Kıbrıs Cumhuriyeti Türkiye tarafından “yok” sayılıyor ve tanınmıyor. Böyle olunca da birlikte müzakere masasına oturması mümkün olmuyor. Öte yandan, Türkiye Kıbrıs Türk cemaatini temsil ettiğini iddia ediyor ve Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’nde kendi payı olduğunu savunuyor. Bu bağlamda, soruna bir çözüm bulunması kolay değildir. Öte yandan, uluslararası faktör MEB’deki zenginliğin tüm Kıbrıslılara ait olduğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla aynen sürmekte ve MEB etrafındaki gergin durum da devam etmektedir. Türkiye’nin deniz tatbikatları çerçevesinde devamlı surette NAVTEX yayınlaması ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin karşılık olarak yayınladığı NAVTEX aslında durumu ortaya koymaktadır. Bu karşılıklı NAVTEX’ler Kıbrıs’ın etrafındaki durumun istikrar ve güven açısından ideal olmadığını ortaya koymaktadır. Bu şekilde, Kıbrıs’ın yeraltı zenginliğini çıkarmak için milyonlar harcayacak şirketler de bu durumu görüyorlar.

3. Bir varsayım. Peki, Kıbrıs MEB’nin kuzey ve doğu kısımlarında yüksek miktarda hidrokarbon yatakları tespit edilirse bunlar kime ait olacak? Kıbrıs Cumhuriyeti hak talep edecek mi? Hangi yolla kendi yönetimi altına alacak bu bölgeleri? Kıbrıs Rum basınında yayınlanan konu ile ilgili makalelerimde çıkmazın ne şekilde sonlandırılabileceğini ortaya koymuştum: İki Cemaatli Hidrokarbon Komitesi oluşturulsun ve bu komite hidrokarbonların kullanılması yetkisini taşısın. Gelirler ise ortak bir yere yatırılsın ve Kıbrıs sorununun halline değin hiçbir cemaat bu gelirlerden faydalanmasın. Bu komite, sadece Kıbrıs’ın güney veya batısındaki münhasır bölgeden değil, tüm Kıbrıs Münhasır Ekonomik Bölgesi’nden sorumlu olsun. Bu yolla hiçbir cemaat bu konuda daha üstün konuma geçmez ve hiçbir üçüncü devlet de herhangi bir cemaatin yasal haklarını korumak üzere müdahalede bulunma olanağına sahip olmaz.

Sonuç: Kıbrıs devletinin Doğu Akdeniz’deki devletler arasında istikrar ve işbirliği unsuru olabilmesi için şunlar gereklidir: a) Kıbrıs sorununun derhal ve çabucak çözümlenmesi. Bir tüfek sesi bugünkü durumların mahvolması ve Kıbrıs Münhasır Ekonomik Bölgesi’ne yatırım yapma ilgisinde olan devlerin geri çekilmesi için yeterli olabilir. Yatırımların yapılması için, uluslararası sermayenin sistemde istikrara, barışa ve tüm müdahil devletlerin işbirliğine ihtiyacı vardır. b) Münhasır Ekonomik Bölge yönetimi ile ilgili İki Cemaatli Komite derhal kurulmalıdır. Böyle bir komitenin kurulması iki cemaat liderinin onayını ve uzlaşısını gerektirir.

Çeviri: Çağdaş Polili


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 2 3 5 23
2 BİNATLI YSK 12 6 4 2 9 22
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 7 1 4 5 22
4 YENİCAMİ AK 12 6 3 3 9 21
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 5 6 1 8 21
6 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 12 7 0 5 5 21
7 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 2 5 11 17
8 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 5 1 6 2 16
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 3 7 2 0 16
10 LEFKE TSK 12 4 2 6 -4 14
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 4 2 6 -9 14
12 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 12 3 4 5 -6 13
13 CİHANGİR GSK 12 3 3 6 -9 12
14 YALOVA SK 12 3 2 7 -5 11
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 12 2 5 5 -5 11
16 OZANKÖY SK 12 2 4 6 -16 10

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 11.12.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup