KTV
  • 27 Ocak 2017, Cuma 7:57
Prof. Dr. MehmetHASGÜLER

Prof. Dr. Mehmet HASGÜLER

(Birinci) Cenevre Zirvesi, Kıbrıs ve Pro-Aktif Dış Politika

Türk dış politikasında tarihsel anlamda, Kıbrıs konusunda üç defa savunma pozisyonundan çıkıp pro-aktif bir yaklaşım geliştirildiği gözlemleniyor… Her üç gelişmede de Kıbrıslı Türklerin pro-aktif tutum almada ve kolektif direnç göstermedeki başarısı başka bir yazının konusu olduğunu da söylemek gerekiyor…

İlki Menderes ve Zorlu’nun Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulması sırasında yürütülen, başarıyla Türkiye’yi yeni rejime garantör kılan ve uluslararası hukuk yoluyla Kıbrıs Türklerini devlete ortak yapan 1959-60 Antlaşmalarıdır.

İkincisi 20 Temmuz 1974’de, merhum Ecevit ile merhum Erbakan’ın ortak kararıyla düzenlenen Kıbrıs çıkarması ile ortaya konan başarılı insancıl müdahale örneğidir.

Üçüncüsü ise 2003-2004 döneminde Erdoğan’ın öncülüğünde çözüm açılımıyla, 24 Nisan 2004’teki BM Belgesinin referanduma götürülmesi ve Türklerin evet demesiyle çözüm diplomasisi uygulamasıdır.

Kıbrıs’ta yeni bir proaktif yaklaşım zamanı!

Şimdi dördüncüsü ve son evresi en az Kıbrıs Cumhuriyetindeki kolektif hakları elde etme (veya Cumhuriyete dönme seçeneği) ve Türkiye’nin kuruluş antlaşmalarına ve diğer tüm akitlere sahip çıkma girişimi olabilir. Bu manevra proaktif siyaset bakımından son derece kritiktir. Bu anlamda dördüncü Kıbrıs çıkışı hem Türkiye hem de Kıbrıs Türkleri bakımından istikbali doğru yönde etkileme bakımından bir hayli önemlidir.

Şöyle ki:

1-Bu hamleyle Türkiye Garantörlük sistemi üzerinden Kıbrıs’taki konumunu perçinliyor;

2-Kıbrıs Türklerinin mevcut devlet üzerindeki tüm anayasal ve eşit-güçlü siyasi haklarını elde ediyor;

3-Kıbrıs Cumhurbaşkanı Muavini üzerinden veto müessesi işlerlik kazanıyor; buna bağlı olarak BM ve AB üyesi mevcut devletin tüm antlaşma ve ilişkilerini iptal etme dahil tüm haklara sahip olunuyor;

4-Türkiye bu hamlesiyle çözüm yolunda devlette devamlılık esası üzerinden 1959-1960 sistematiğine tüm temel yanlarıyla sahip çıkıyor;

5-Kıbrıs’ın tüm doğal kaynaklarına Kıbrıslı Türkler üzerinden ortak oluyor;

6-Kıbrıs’ın güvenlik ve savunma konusundaki tüm antlaşmalarına sahip çıkıyor;

7-Bu hamle üzerinde Kıbrıs Rumları, bugüne kadar istedikleri gibi kullandıkları ortak devleti Kıbrıs Türkleriyle paylaşmak zorunda kalıyorlar;

8-Aralık 1963’de Makarios’un Kıbrıs anayasasında Türklerin çok fazla hak sahibi olduğu iddiasıyla değişiklik önerileri yüzünden yıkıldığı gerçeği, bu yolla uluslararası toplumun önüne konuyor;

9-Türkiye’nin bu önerisine yüksek bir ihtimalle karşı çıkacak Rum siyasi elitlerle Yunanistan çok zor durumda kalıyor;

10-Garantörlük sistemini “Kırmızı çizgi” ilan ve iddia eden Rum ve Yunan tezi bu hamleyle çürütülüyor;

11-Bu konuda Rumlar ve Yunanlılar ret tutumu içerisine girdikleri takdirde BM ve uluslararası toplum nezdinde uzlaşmaz ve aykırı bir pozisyonda kalıyor;

12-Türkiye’den böyle bir hamle beklemedikleri için açığa düşüyorlar;

13-Bu hamleyi açıktan reddettikleri takdirde Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin garantörü olarak konuyu Lahey Adalet divanına götürme şansını yakalıyor;

14-Böylesi bir hamlenin sonunda belki de Hatay’ın Atatürk’ün izlediği ince hukuk yoluyla Türkiye’ye katılması gibi, 2023’deki gelişmeler ışığında Kıbrıs Türkleri ayrılma hakkını uluslararası hukuk yoluyla gerçekleştirip Türkiye ile birleşme seçeneğine de zemin kazandırmış olabilirler.

Cenevre’nin devamı

Cenevre’deki Kıbrıs iki düzeyde ele alınabilir. İlki liderlerin yürüttüğü fasıllar üzerinden süren müzakerelerin gidişatıdır. Yani BM’nin inisiyatifinde iki liderin sürdürdüğü mevcut müzakere müktesebatının sonuçlandırılması ve ortak bir çözüm planının elde edilmesidir. İkincisi önce garantör devletlerarasında ve sonra 5’li düzeye dönen müzakerelerdir. Bu müzakerelerin ortak mutabakatla bir çözüm taslağı ortaya çıkarması ve iki tarafta eş zamanlı olarak halkın onayı için referanduma sunulmasıdır. Cenevre Zirvesi devam edeceğinden sanırım bundan sonra 9-12 Ocak 2017 tarihleri arasında yapılan zirveye Birinci Cenevre diye anılacaktır. Kısmet ikincisine ve çözüm planının ortaya çıkarılmasına… Bu noktada 19 Ocak’ta müsteşarlar düzeyinde başlayan görüşmelerin de esas çözüm yolundaki katkısını pratikte öngörmek zordur. Lakin bu tür düzey düşürmeler, yaşlı uyuşmazlıklar için hayra alamet değildir… Merhum Erbakan hocanın güzel bir sözü vardır: Mevzuyu komisyona havale etme! Biraz bu 19 Ocak buluşması öyle görünüyor. İki lider dün görüştüler… Onu da bir başka yazıda ele almak lazım…


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BİNATLI YSK 9 5 3 1 9 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 9 6 0 3 6 18
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 9 6 0 3 5 18
4 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
5 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 8 4 2 2 3 14
6 BAF ÜLKÜ YURDU 9 4 1 4 11 13
7 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 8 2 5 1 2 11
8 YENİCAMİ AK 8 3 2 3 1 11
9 LEFKE TSK 9 3 2 4 -6 11
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 8 2 4 2 -1 10
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 9 3 1 5 -3 10
12 OZANKÖY SK 8 2 3 3 -4 9
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 9 2 2 5 -9 8
14 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 8 1 4 3 -6 7
15 CİHANGİR GSK 8 2 1 5 -10 7
16 YALOVA SK 8 1 2 5 -3 5

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 19.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup