Vakıflar Sağ
Akacan Holding
Prof. Dr. Mehmet HASGÜLER

Prof. Dr. Mehmet HASGÜLER

05.12.2016

  • Website
  • Google+
  • Instagram
  • LinkedIn
  • Email

Çözüm ve denklem değişimi

Kıbrıs müzakerelerinin “5’li konferans” ısrarıyla mı yoksa “maksimalist toprak” talepleriyle mi başarısız olduğu muamma... Kişisel fikrimi sorarsanız 2016 sonunda çözüm ısrarı gerçekçi değildi... Bu anlamda Cumhurbaşkanı Akıncı’nın cesaret dolu müzakere stratejisini takdir etmemek mümkün değil... Buna rağmen müzakerelerin oturduğu bölgesel ve uluslararası yatağın da 2016 sonunda çözüme elverişli olması gerekiyordu…

Yakından bakıldığında Kıbrıs müzakereleri elbette iki toplum lideri arasında sürüyor... Lakin çemberi azıcık açtığımızda işin içine Türkiye ve Yunanistan’ın da girdiğini hemen gözlemleyebiliriz…

Kaldı ki iki toplumun doğal müttefiki olan bu iki anavatanın dışında Kıbrıs’a yakın ilgi gösteren İngiltere’nin de önemli bir aktör olduğu açıktır… Kanaatimce İngilizler hem Güney hem Kuzey toplumları üzerinde iki anavatanın toplamından daha fazla etkiye sahiptir... Bu anlamda sivil toplumun iki liderin çözüm müzakerelerine destek verme konusundaki barış gösterilerini önemli bulmakla birlikte, eksik olduğunu sanırım söylemeye bile gerek yoktur…

Türkiye ve Yunanistan’ın yaklaşımı

İki anavatanın da çözüm konusunda belli bir çizgi ve hareket içerisinde olduğu ve tutumlarının açık olduğu ortada... Kaldı ki iki toplumun genel iradesi de iki anavatan açısından ciddi bir kıymete sahiptir... Özellikle 2003-2004 döneminde Türkiye’de iktidara gelen Erdoğan liderliğindeki AK Parti bu konuda rüştünü ispatlıyor ve halihazırda çözüm konusunda pozitif bir tutum sergiliyor... Öte yandan Yunanistan yine Kıbrıs Rum toplumunun genel yaklaşımına uygun bir tutum içerisinde ve Rum siyasi elitlerinin öncülüğünde kendilerine destek veriyorlar… Lakin çözüm konusundaki tutumunu pek bilmediğimiz ve belki de en etkili aktör olan İngiltere’nin Brexit sonrası arayışlarından pek haberdar değiliz…

Brexit sonrası İngiltere’nin politikası ne olacak?

Kanaatimce sivil toplumun bu süreçte yapması gereken en önemli işlerden birisi de İngiltere’nin çözüm konusundaki tutumuna eğilmek olmalıdır… Özellikle Brexit sonrası İngiltere iki toplumun AB içinde federal bir çatı altında birleşmesine gerçekten olumlu mu bakıyor? Yoksa bir dönem Makarios’un yaptığı gibi gizli gizli AB ile Kıbrıs’ın ilişkilerinin dondurulmasını mı destekliyor? Doğrusu İngiltere’nin AB dışında kalmasından sonra iki toplumun AB içerisinde ortaklık kurması Kıbrıs’ta egemen askeri üsleri bulunan İngiltere için yeni bir anlam kazanmış olabilir mi?

İngiltere’nin Brexit sonrası Kıbrıs yaklaşımı belki de Türkiye’ye yaklaşmış olabilir... Öyle ki üç garantörden ikisi -Türkiye ve İngiltere- AB dışındayken, Kıbrıs’ın hem de garantörlük sistemini geride bırakarak bu birliğe girmesi, doğrusu bana tuhaf görünüyor…

Çözüm AB’den uzaklaşıyor mu?

Yakın zamanda Kıbrıs’ta çözümün parametrelerini yeniden tarif etmek zorunda kalabiliriz… Özellikle İngiltere’nin AB dışında kalmasıyla, çözümün AB üyeliğiyle gerçekleşecek olmasının zorluğunu anlamak gerekiyor… Buna bir de AB-Türkiye ilişkilerindeki düşük profili kattığımızda hedef federal çözüm olsa bile mevcut koşullar bunun zeminin AB olma ihtimalini zorlaştırıyor… Buna Güney Kıbrıs’ın bir de garantörlük müessesine karşı geliştirdiği katı tutumu eklediğimizde, aslında durumun çözüm bakımından zorlaştığını görmemiz gerekiyor…

Anastasiadis’in ara verildiğinde yaptığı Yunanistan ziyaretinin de bu yeni denklem açısından belli bir anlamı olabilir… Bundan sonraki süreçte AB dışında kalan İngiltere ile AB ile ilişkileri düşük profile geçen Türkiye’nin çözüm parametreleri konusunda yakınlaşmaları muhtemeldir… Denklemdeki bu değişiklikler çözüme yeni işlevler yükleyebilir…

Not: Bu yazı ani gelişen Cenevre Zirvesi kararı öncesinde yazılmıştır. Buna rağmen araya Büyük güçlerin girmesiyle kurtarılan müzakerelerin ucu hâlâ açık duruyor… Dahası yukarıdaki yazının ana teması olan çözüm parametreleri yeniden tarif edilebilir iddiasıyla örtüşmektedir… Bu yüzden yazıyı yayınlamak istedik… Yeni gelişme Cenevre Zirvesi’ni de köşemizden ele alacağız…

Yazıyı Paylaş:

YORUMLAR

    Köşe Yazısına Ait Yorum Bulunmamaktadır....

YORUM YAZIN

  • CAPTCHA security code
  • Yorumu Gönder

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Şahıs/Şahıslar’a aittir.