Cyprus Today sol
  • 23 Haziran 2017, Cuma 8:43
Prof. Dr. MehmetHASGÜLER

Prof. Dr. Mehmet HASGÜLER

Dr. Fazıl Küçük: “Kurucu” Cumhurbaşkanı Muavini

Kıbrıs (Ortaköy’de) 14 Mart 1906’da dünyaya gelir…15 Ocak 1984’te Londra’da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeder… İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamlayan Dr. Küçük, 15 Ağustos 1926’da İstanbul Özel İstiklal Lisesi’nden mezun olur… İstanbul Tıp Fakültesi’nde birinci sınıfı tamamladıktan sonra öğrenimini Avrupa’da sürdürmeye karar verir ve 12 Haziran 1929’da Fransa’ya gider. Ancak sonra İsviçre’ye giderek Lozan Üniversitesi’nde tıp öğrenimini tamamlar… Yine aynı üniversitenin kliniklerinde ihtisas yaparak dahiliye uzmanı olur… Ülkesine Mayıs 1937’de döner ve Lefkoşa’da serbest hekim olarak çalışmaya başlar…

Lefkoşa Belediye Meclis Üyeliği’nden cemaat liderliğine

İstanbul’daki öğrenim yıllarının ardından Lozan Üniversitesi’ne gitmesinde Türkiye Cumhuriyeti’ni doğuran Lozan Antlaşması’nın rolü önemlidir… Yıllarca savaş içinde varlık göstermeye çalışmış bir milletin, kazandığı bağımsızlığını taçlandırdığı bir belge olarak görülebilecek Lozan Antlaşması’nın genç, idealist bir Kıbrıslı Türk üzerinde muhakkak ki önemli bir etkisi olmuştur… İngiliz sömürge idaresine karşı ölçülü ve muhalif bir duruş sergilediğini özellikle o günlerde yazdıklarından da anlayabiliriz… Cemaat liderliğine giden yolda ilk tecrübe yerel yönetimden geçiyor… Dr. Küçük 21 Mart 1943’te Lefkoşa Belediye Meclis üyeliğine aday oluyor ve bu görevi 6 yıl sürdürüyor… Bu görevden önce 14 Mart 1942’de kurucusu olduğu Halkın Sesi gazetesindeki editörlüğü de basın ve mücadele tarihi açısından önemlidir… Kıbrıslı Türklerin siyasi tarihi açısından 18 Nisan 1943’te kurulan Kıbrıs Adası Türk Azınlığı Kurumu’na (KATAK) yaptığı öncülük de önemli bir köşe taşıdır… Ancak, bir yıl sonra, 23 Nisan 1944’te KATAK’tan ayrılır ve Kıbrıs Milli Türk Halk Partisi’ni (KMTHP) kurar. Eşi Süheyla Küçük ile 23 Şubat 1942’de nişanlanır ve 4 yıl sonra, 1946’da evlenirler. Bu evlilikten iki evlatları dünyaya gelir…

KATAK'tan Zürih-Londra Antlaşmalarına Dr. Küçük

KATAK ile Kıbrıs Milli Türk Halk Partisi birleşerek 23 Ekim 1949’da Kıbrıs Milli Türk Birliği Partisi adı altında örgütlenir. Süreç ilerledikçe söz konusu partileşme çabaları da ivme kazanır… Yükselen toplumsal mücadeleye bağlı olarak 15 Ağustos 1955’te yapılan kongreyle birlikte partinin ismi “Kıbrıs Türktür Partisi” olarak değiştirilir… Kıbrıs meselesinin “enternasyonal” boyut kazanmasında mihenk taşı olarak görülen 1955’teki Londra Konferansı’nı izlemek üzere iki Kıbrıslı Türk delegeyle Londra’ya gider… Londra Konferansı Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlarının katılımıyla yapılan ve “sömürgelikten” kurtulmayı tetikleyen üçlü meşhur bir konferanstır… Dr. Küçük Londra Konferansı’ndan sonra ivme kazanan Kıbrıs meselesine dair görüşmeler yapmak üzere Kasım 1958’de New York’taki BM Genel Kurulu’na katılır… Daha sonra Zürih’te Türk ve Yunan Başbakanları arasında yapılan anlaşmaya bağlı olarak 17 Şubat 1959’da Kıbrıs Türk halkını temsil etmek üzere Londra’daki konferansa katılır... İki gün sonra da varılan antlaşmayı halk adına imzalar… Zürih ve Londra Konferanslarında Kıbrıs Türklerini temsil ederken, yeni kurulacak devlette cemaatin statüsünün anayasal güvencelerini sağlamlaştırmak için Türk heyetiyle zorlu ve ortak bir mücadele verir…

Dr. Fazıl Küçük ve tarihi dış ziyaretler

3 Aralık 1959’da Türk seçim memuru Zafer Ali Zihni, Dr. Fazıl Küçük’ü Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanı Muavini ilan eder. Tek aday olduğundan seçim yapılmaz. Seçildiği tarihten 18 Şubat 1973’e kadar Cumhurbaşkanı Muavini olarak iki dönem arka arkaya bu görevini sürdürür. Görevini tamamladıktan sonraki 11 yılı gazetesi Halkın Sesi’nde köşe yazılarıyla topluma hizmet ediyor. Bugünden bakıldığında “Birinci Cumhuriyetin” de “kurucu cumhurbaşkanı muavini” olarak pek ala nitelendirilebilir. Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Muavini olduğu dönemlerde gerçekleştirdiği yurt dışı resmi ziyaretler ve kabuller bugün Kıbrıslı Türkler açısından incelenmiş bir alan değildir. Özellikle uluslararası camiada Kıbrıslı Türklerin görünürlüğü bakımdan “ilk tanınırlığa” ve demokratik meşruiyete sahip lider olan Dr. Fazıl Küçük’ün bu yönü çok ihmal edilmiştir… Bunu da sadece ilk 3 yıllık görev süresinde yapabildiğini de unutmamak gerekiyor. Nedeni de patlayan Aralık 1963’teki toplumlararası çatışmalar ve devletten Kıbrıslı Türklerin tasfiye edilmesidir. Aslında üç yılda gerçekleştirdiği dış ziyaretler ve bunların neden ve sonuçları ayrı bir araştırma konusudur… Mesela Ocak 1961’de Lübnan Hükümeti Cumhurbaşkanı Muavini olarak 10 günlüğüne resmi olarak Lübnan’a davet eder ve bu ziyarete bölge istikrarı bakımından son derece önemli bir değer atfedilir. Lübnan’ın oluşumuyla Kıbrıs Cumhuriyeti’nin anayasal rejiminin kurulması arasında belli benzerlikler de kurulabilir… İngiliz Kraliçesi II. Elizabeth’i 20 Ocak 1961’de Ağrotur İngiliz Üssü’nde Makarios ile birlikte devleti temsil ederek kabul ederler… Yine ABD Başkan Yardımcısı Lyndon Johnson ve eşini 30 Ağustos 1962’de Lefkoşa Uluslararası Havaalanı’nda Dr. Fazıl Küçük, Dışişleri Bakanı Spiros Kypriaonu ile ülkeye gelişlerini resmi olarak karşılayıp, kabul ederler… Dr. Fazıl Küçük’ün Ankara ziyaretinin Cumhurbaşkanı Makarios’un (Kasım 1962) resmi ziyaretinden bir ayı aşkın bir süre sonra 7 Ocak 1963’te gerçekleşmesi de bugünden bakıldığında son derece ilginç görünüyor... Ankara ziyaretinden yaklaşık bir ay sonra Dr. Fazıl Küçük Cumhurbaşkanı Muavini olarak diğer bir resmi ziyaretini Almanya’ya 12-21 Şubat 1963 tarihleri arasında gerçekleştirir. Federal Almanya Cumhurbaşkanı Dr. Heinrich Lübke, Almanya Şansölyesi Konrad Adenauer ile resmi görüşmeler yapar… Dr. Küçük, Cumhurbaşkanı Lübke’yi Kıbrıs’a davet eder ve bu kabul edilir… Almanya ziyareti sırasında Dr. Fazıl Küçük, Almanya’nın en yüksek devlet nişanıyla ödüllendirilir.(Grand Cross of The Federal German Order). Sonradan Avrupa’nın en etkili siyasetçilerden olacak olan Willy Brand ile “Batı Berlin” Belediye Başkanı iken görüşür ve Brand kendisine havalimanına kadar eşlik eder… 6 Mart 1963’te ise Hindistan’a resmi bir ziyaret yapar… Bu ziyaretinde de Bağlantısızlık Hareketi’nin etkili liderlerinden olan Başbakan Jawaharlal Nehru ile görüşür… Aynı ziyarette Müslümanların Hindistan Cumhurbaşkanı Muavini seçtiği Dr. Zakir Hüseyin’le de görüşür… Dr. Fazıl Küçük’ün kurucu Cumhurbaşkanı Muavini olarak tarihi bu ziyaretlerinin bilinmesinin ve yeniden değerlendirilmesinin büyük faydaları olduğunu söylemek lazım…
Not: Bu bilgiler Sayın Süheyla Küçük’ün “Dr. Küçük’le Bir Ömür” adlı kitabından derlenmiştir. Bu vesileyle Süheyla Küçük’e, evladı Mehmet Küçük’e ve torunlarına sağlık ve sıhhat dolu günler temenni eder, hayatta olmayan kızı Pembe Turgut’a Tanrı’dan rahmet dilerim.
 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık