KTV
  • 18 Ağustos 2017, Cuma 9:19
Prof. Dr. MehmetHASGÜLER

Prof. Dr. Mehmet HASGÜLER

Kıbrıslı Türklerin Varlık ve Hukuk Savaşında Osman Örek

Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin (KTFD) ilk Başbakanı (5.07.1976) Nejat Konuk’un ağzından Osman Örek için şunlar söyleniyor: “…Aynı mahallenin çocuklarıydık... Küçük ağabeyimin sınıf arkadaşıydı… İlkokulu ve liseyi küçük ağabeyimle birlikte bitirdiler… Lisede beraber iki yıl geçirdik… Bunun bir yılını da İkinci Dünya Harbi nedeniyle Lapta’da geçirdik. Yine II. Dünya Harbine bağlı olarak Osman Örek'in tahsili için Türkiye'ye gitmesinde bir gecikme olmuştur…”
Nejat Konuk bu değerlendirmeyi DAÜ Kıbrıs Araştırmaları Merkezi’nin düzenlediği "İz Bırakmış Kıbrıslı Türkler-3" Sempozyumunda dile getiriyor. (*) Kıbrıs’ta benzer görevlerde bulunmuş siyasetçilerin bir diğeriyle ilgili sitayişle ve olumlu değerlendirme yapmasının nadir rastlanır bir durum olmasından ötürü Nejat Konuk’un anlattıklarını aktarmak istedim… Çoğunlukla bu pozisyondaki liderlerin mücadelesine ilişkin pozitif değerlendirmeden daha fazla eleştirel şeyler oluyor… Bu durum siyasetin bugünkü açmazlarından da biridir… Yani olgun bir siyaset insanının normal şartlarda görev arkadaşlarına ilişkin tahlilleri ya yoktur ya da eleştireldir… Bu da siyasi tarihimizdeki kıtlıklardan birisidir…

Kıbrıs tarihine tanık bir hayat...

Osman Örek 25 Aralık 1925’de Lefkoşa’da doğuyor… Lefkoşa İslam Lisesinde okuduktan sonra 1949’da İstanbul Hukuk Fakültesinden mezun oluyor… Aynı yıl Ahmet Mithat Berberoğlu da İstanbul Hukuk’tan mezun oluyor… Ardından 1952’de İngiltere’ye gidiyor ve Londra’da Middle Temple Hukuk kuruluşundan “Barrister-at-Law” unvanını alıyor ve 1952’de Kıbrıs’a dönüyor. Baroya kayıt oluyor ve mesleğini icra etmeye başlıyor…
Mesleğini yürütürken toplumsal meselelere de ilgisini sürdürüyor… O yıllarda birkaç kuruluşa üye olurken, dönemin koşulları içerisinde çok önemli bir girişim olan ve 1957’de kurulan Kıbrıs Türk Ticaret Odasının kurulları arasında yer alıyor… Kıbrıs Türk Milli Partisinin 1953-1955 arasında Lefkoşa Şube Sekreterliğini yaparken aynı partinin Genel Sekreterliğini 1960’a kadar beş yıl yürütüyor… Kıbrıs Valisi Lord Harding’in “Kıbrıs Anayasası” teklifine iki toplumun eşit haklar ve self-determinasyon ilkesine atıflar yaparak savunduğunu görüyoruz. 1959’da Zürih-Londra Antlaşmalarının ortaya çıkışı sürecinde Dr. Fazıl Küçük ve Rauf Denktaş ile aktif rol aldığını ve önerilerle sürece katkı koyduğu biliniyor…

Kıbrıs Cumhuriyeti'nin ilk savunma bakanı

Kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 31 Temmuz 1960’daki ilk genel seçimlerinde Lefkoşa bölgesinden milletvekili seçiliyor. Zürih Antlaşmasının yürürlüğe girmesiyle beraber Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Bakanlar Kurulunda ilk Savunma Bakanı oluyor. Bu görevde üç yıl kalıyor ve sonrasında 1963-1967 yılları arasında Genel Komite üyeliği yapıyor. Bu yıllarda BM ile ilişkileri yürüttüğü biliniyor. Geçici Türk Yönetiminde 1967-1972 yılları arasında Savunma ve Dışişleri Bakanlığı görevlerini yürütüyor. Bir bakıma savunma bakanlığını 16 yıl kesintisiz yürüttüğünü söylemek mümkündür.
Osman Örek’in 4 Mart 1964’de BM Güvenlik Konseyi’nin 186 sayılı kararı sonrası nerdeyse tüm süreçlerde rol aldığını söylemek yanlış olmaz… Dönemin BM ile görüşmelerinde Kıbrıslı Türklerin adeta “kara kutusu” olduğu bile iddia edilir… BM Güvenlik Konseyi’nin 4 Mart 1964’teki kararıyla arabulucu tayin edilen Finli diplomat Sakari Tuomioja’yla da görüşmelerde Osman Örek ana roldeydi. Toumioja’nın Kıbrıs’ta görev başındayken 10 Eylül 1964’deki ani ölümü sonrası göreve atanan Uruguaylı diplomat Galo Plaza Laso ile görüşmelerin hemen hepsinde Örek bulundu. Kısacası 1964-1966 arası dönemde BM ile ikili müzakerelerin tümünde Osman Örek değişmez pozisyondaydı.
Bu konuda kızı Yeşim Örek’in hazırladığı “Belgelerle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Tarihi Gerçekleri” adlı kitap çalışmasında bunları ayrıntılı okumak mümkündür. Savaş sonrası Kıbrıs Türk Federe Devleti altında 1976’da yapılan genel seçimlerde Lefkoşa milletvekili seçiliyor ve oluşan yeni parlamentoda ilk Meclis Başkanı seçiliyor. İki yıl sonra 1978’de Başbakan Nejat Konuk’un istifa etmesinin akabinde Federe Devletin İkinci Hükümetinde Başbakan oluyor. Bu görevden aynı yılın sonunda istifa ediyor. Sonrasında UBP’den istifa ederek başka bir partiden(DHP) milletvekilliği seçimlerinde 1981’de aday oluyor ama seçimi kazanamıyor. İki yıl sonra 15 Kasım 1983’te ilan edilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) Kurucu Meclisi’ne Denktaş’ın kontenjanından üye oluyor ve KKTC Anayasası’nın hazırlanmasında aktif olarak rol alıyor. Bu görev tamamlandıktan sonra aktif siyasetten çekiliyor. Evli ve iki çocuk babası olan Örek 24 Mart 1999’da hayatını kaybediyor.

(*) DAÜ Kıbrıs Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Naciye Doratlı’ya Kıbrıs yayınlarıyla ilgili bazı eksik sayıları tamamlamamıza yardımcı olduğundan çok teşekkürler ederiz. Bu vesileyle ülkemizin yazılı kültürüne dönük merkez olarak yaptıkları bilimsel katkılardan ötürü de tebrik etmek isterim…
 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BİNATLI YSK 9 5 3 1 9 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 10 6 0 4 5 18
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 9 6 0 3 5 18
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 9 5 2 2 4 17
5 BAF ÜLKÜ YURDU 10 5 1 4 12 16
6 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
7 YENİCAMİ AK 9 4 2 3 5 14
8 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 9 3 5 1 4 14
9 LEFKE TSK 9 3 2 4 -6 11
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 9 2 4 3 -2 10
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 9 3 1 5 -3 10
12 OZANKÖY SK 9 2 3 4 -8 9
13 YALOVA SK 9 2 2 5 -2 8
14 GENÇLİK GÜCÜ TSK 9 2 2 5 -9 8
15 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 9 1 4 4 -8 7
16 CİHANGİR GSK 9 2 1 6 -11 7

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup