KTV
  • 11 Eylül 2017, Pazartesi 8:12
Prof. Dr. MehmetHASGÜLER

Prof. Dr. Mehmet HASGÜLER

Toplumsal kimlik kavgası

Kıbrıs Türk Cemaatinde 1920’lerden 1950’li yılların başına kadar Evkafçılar (yani İngilizciler) ile Kemalist ulusalcılar arasındaki ideolojik mücadele olarak yansıyan şey aslında toplumsal kimlik adına yapılmaktaydı. Kıbrıslı Türklerin toplumsal kimlik kavgasının iki farklı tezahürüydü. Bunun şekillenmesinin Kıbrıslı Türklerin aydınlanması bakımından önemi büyüktür. Toplumsal kimlik kavgasının halk düzeyine yansıması statükonun sorgulanması şeklinde olmuştur. Öyle ki, arkasında İngiliz İmparatorluğunun gücü olmasına rağmen Sir Münür’ün 1930 yasama meclisi seçimlerini Necati Özkan’a karşı kaybetmesini başka türlü izah etmek mümkün değildir. Kıbrıs Türkünün siyasi tercihlerini mevcut dinamikler içerisinde ancak böyle bir yere oturtabiliriz. Bu aslında toplumsal kimlik arayışının ilk evresine tekabül etmektedir.

İkinci evre: İngiltere’nin inşa ettiği kimlik arayışı

İkinci evre, İngiliz sömürge idaresinin stratejik değişiklik yaparak yükselen ENOSİS mücadelesine karşı birlik olması gereken bir Kıbrıs Türk toplumuna ihtiyaç duymasıyla başladı. Bu yüzden Evkafçılar ve Kemalistler olarak iç bölünme yerine bütünleşmenin ve ortak hareket etmenin sağlanması gerekirdi. Bunun yolu da Evkafçıları aradan çekerek yapay ayrım yerine Kıbrıs Rumlarının ENOSİS mücadelesinin karşısına çıkacak diri ve bütünleşik Kıbrıs Türk toplumunu öne çıkarmaktı. 1950’li yılların başlarında buna yönelindiğini söyleyebiliriz. Bu anlamda Kıbrıs Türkleri hem ENOSİS mücadelesine karşı bir tutum sergileyecek hem de kendi iç bütünlüğünü ve toplumsal kimliğini bu süreçte inşa edecekti. Yani İngiliz Kıbrıslı Türkler arasındaki “böl-yönet” siyasetini Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumlar arasındaki bir düzeye çekmiş olacaktı. Böylece kendisi hem hakem hem de denge unsuru haline gelecekti. Bu siyaset 1959-60 yıllarında yeni ve bağımsız Kıbrıs ilan edilinceye kadar böyle idare edildi. Zaten 1959-60 parametrelerine de bu koşullar altında gidildi ve çözüm olarak ortaya çıkan yeni bağımsız devlet önceki dönemde inşa edilen ayrım noktalarının üzerine bina edildi.

1960-63 yıllarında ortaklık devleti altında ENOSİS için mücadele eden Kıbrıs Rum elitleriyle Taksim için mücadele eden Kıbrıs Türk elitlerinin zoraki nikahı Temsilciler Meclisine ve Bakanlar Kurulunun oluşumuna da yansımıştır. Böylece Temsilciler Meclisinde halkların ezici çoğunluğunun ekmek-hak-hukuk mücadelesi yerine elitlerin “ENOSİS-Taksim” mücadelesinin bir arenası olmuştur Kıbrıs Cumhuriyeti kurumları. Bu durumda zaten ancak üç yıl sürdürülebildi. Aralık 1963’te toplumlararası çatışmalar patladı ve iki cemaat yeniden düşman saflarına ayrıldı.

Makarios politikaları ve bölünmüşlük

1963-1974 yılları arasında kah EOKA’cı bakanların ve idarecilerin kah TMT adına hareket ettiğini söyleyenlerin Kıbrıs Türklerine büyük baskı ve tedhiş dönemi böyle başladı. Bu yıllarda devlet idaresine top yekun hakim olan Makarios hükümeti o günlerde Kıbrıs Türklerine “apartheid” uygulamasıyla ortalığı allak bullak etti. Kendi vatandaşına düşman yaklaşımı gösteren Siyonist İsrail rejiminin Filistinlilere uyguladığı politikaları Kıbrıslı Türklere anayasal makamlar üzerinden uyguladılar. Bu dönem 15 Temmuz 1974 tarihinde Yunan Cuntasının Makarios’a darbe yapmasının ardından 20 Temmuz 1974 tarihinde Türkiye’nin müdahalesiyle sona erdi. Temmuz-Ağustos 1974’den sonra Kıbrıs artık iki kesime ve dolayısıyla iki ayrı devlete ayrıldı. Yani Kıbrıslı Türklerin 1920-1974 döneminde sömürge idaresi altında toplumsal kimlik kazanma ve bu kimliği sürdürülebilir kılma mücadelesi 1960 yılına kadar iki evrede tamamlandı. Önce İngilizciler-Kemalist ulusçular, ardından ikinci evre ENOSİS karşıtı ulusal uzlaşma cephesi şeklinde oldu. Bunun oluşmasının ardından Kıbrıs Cumhuriyetine ortak halk… Bunun yürümemesi üzerine ambargo ve göçmen çadırları altında ezilen hatta apartheid uygulamasıyla karşılaşan Kıbrıs Türkleri…

1974 sonrası çetrefilli serüveni ise başka bir yazıda ele alalım…


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BİNATLI YSK 9 5 3 1 9 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 10 6 0 4 5 18
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 9 6 0 3 5 18
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 9 5 2 2 4 17
5 BAF ÜLKÜ YURDU 10 5 1 4 12 16
6 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
7 YENİCAMİ AK 9 4 2 3 5 14
8 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 9 3 5 1 4 14
9 LEFKE TSK 9 3 2 4 -6 11
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 9 2 4 3 -2 10
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 9 3 1 5 -3 10
12 OZANKÖY SK 9 2 3 4 -8 9
13 YALOVA SK 9 2 2 5 -2 8
14 GENÇLİK GÜCÜ TSK 9 2 2 5 -9 8
15 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 9 1 4 4 -8 7
16 CİHANGİR GSK 9 2 1 6 -11 7

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 25.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup