Cyprus Today sol
  • 05 Şubat 2018, Pazartesi 10:42
Prof. Dr. OğuzKARAKARTAL

Prof. Dr. Oğuz KARAKARTAL

Bir ressam-şairin şiir kitabı: Osman Güvenir-Griyle Mavi (2018)

Şiir, Türk edebiyatının en eski ve en zengin edebȋ türüdür. Söz konusu Kıbrıs adası olunca şiir yazmanın, şiirle uğraşmanın bir başka boyutu daha ortaya çıkar: İzole-kapalı yaşantı altında, ferdi duyguları yoğun yaşama ve aktarma hissi! Bu bağlamda Kıbrıs Türk yazınında, roman, öykü ve tiyatroya göre şiir kitaplarının ve gazete sayfalarında kalan şiir sayısının fazlalığı dikkati çeker. Tabii ki her şiir yazan şair değildir. Günlük ve ferdi duygulanmalarını şiir sanarak yazanlar belki bir çeşit catharsis yani ruhi rahatlama eylemini yerine getirirler. Buna da hoş görü ile ancak eleştiri hakkını muhafaza ederek yaklaşmak gerekir. Bir de şiire yıllarını veren, bir kelime veya bir dize için yıllarını harcayan, deneme yapanlar vardır. Örneğin sağlığında şiir kitabı çıkarmamış zirve şairlerimizden Yahya Kemal Beyatlı’nın, “Açık Deniz” adlı şiirini bitirebilmek için otuz yılını verdiği söylenir. Bu tür şairler çilekeştirler, duygularını ve kelimeleri yıllarca yoğurmakla, ona kafa patlatmakla meşguldürler ve sabrın acı meyvesi yani şiir kitabı böyle doğar. İşte Kıbrıs Türk edebiyatında o sabır işçilerinden, sanatçılarından biri de gazeteci-yazar, dramaturg ve ressam Osman Güvenir’dir.

Bana göre sanat yaşantısının şu anda olgunluk-zirve yıllarını yaşayan Osman Güvenir her şeyden önce çok yönlü bir kültür, sanat ve edebiyat insanıdır. Hikmet Afif Mapolar’la başlayan realist roman ve öykü tarzının günümüzdeki önemli iki üç temsilcisinden biridir. Yazarın uzun öykülerden oluşan İlk ve Son Resim, Kaybolan Hayat ve Gȃvur Hasan adlı öykü kitapları bir romanın müjdecisi idiler ve bu da Üç Pencere romanıyla gün yüzüne çıktı. Ancak Osman Güvenir’in daha eski uğraşısı şiirdir. Bitmeyen Dua (1966) ve Özümdeki Damlalar (2003) adlı şiir kitapları ve öykü kitapları romanından öncedir. Gençlik yıllarında, Erdoğan Saracoğlu, Oktay Öksüzoğlu ve Ersin Taşer’le birlikte çıkardıkları Yakın adlı dergi bir sanat dergisi idi. Dolayısıyla şiir Osman Güvenir’in ruhunda, kafasında hep vardır. 1960’lı yıllarda Kıbrıs Türk toplumunun içinde bulunduğu karmaşık ruh hal ve ortamında şiirle, sanatla uğraşmak bir fedakȃrlıktır ve Güvenir bunu yerine getirmiştir. İlk şiir kitabı Bitmeyen Dua ‘da, Türkiye’deki II. Yeni Şiiri ile soyut şiirin etkisi daha fazla hissedilir. Özümdeki Damlalar ‘da insanı, hayatı anlatan, lirik ama gerçekçi şiirleri söz konusudur. Osman Güvenir’in mürekkep kokusu üzerinde, taze, son şiir kitabı “Griyle Mavi” adını taşıyor. Bundan da merkezde insan, şairin kendi beni, başka benler ve hayatın gerçekleri temaları kitabı kuruyor. Güvenir’in şiirinde de iki özellik, düz yazı kitaplarında olduğu gibi insana çarpıyor: “Sağlam, diri, akıcı bir Türkçe ve acı ve tatlısıyla hayatın gerçeklerinin lirik-vȃri duygularla aktarılması!”

Osman Güvenir’in Griyle Mavi ‘si insana, okuyana pek çok şeyi çağrıştırıyor. Şairin aynı zamanda ressamlığından olsa gerek şiir kitabının başlığı dikkati çekiyor: Griyle Mavi! Renkler şairlerin malzemelerinden biri. Onunla, tablolara veya dizelere-sözcüklere, ruh verebiliyorlar. Bedri Rahmi Eyüboğlu, İlhan Berk bu noktada hemen akla geliveren isimler. Osman Güvenir’in öykü, roman ve şiirlerinde hayat tabloları çizdiği, anlattığı konuyu gözümüzün önünde betimlemelerle bir tablo gibi canlandırdığı gerçektir. Onu okurken aklıma hep Nazım Hikmet’in Abiden Dino’ya: “Sen, mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?” dizesiyle sorduğu soru gelir. Zira Osman Güvenir de eserlerinde, acı ve tatlısıyla aslında Kıbrıs Türk toplumunu öykü, roman ve şiirde resmetmekte, sözcükler ve betimlemelerle çizmektedir. Bu da mutluluğun resmini yapabilmek kadar zor bir iştir.

1945’lerden sonra dünya ve Türk edebiyatında karşımıza çıkan, hayatı umursamama, sadece günlük duyguları ve cinselliği ön plana çıkararak yaşama yani bir çeşit “nihilizm, hiçlik”, Orhan Veli ve arkadaşlarıyla kuvvetlenmişti. Kıbrıs Türk şiirinde de:

Biz Atom Devri şairleriyiz

Radyoaktivite kokar şiirlerimiz

Aşk kokar, kadın kokar, içki kokar

Dizeleriyle ifadesini buluyordu. Bu yaşantı ve hayata bakış tarzının, yirmi birinci yüzyıl Türkiye ve Kıbrıs şiirine de taşındığını söyleyebiliriz. Realist bir şair ve yazar olarak eserlerinde Akdeniz coğrafyasının ve yaşam tarzının özelliklerini, acı gerçeği betimlemeyi ve aşk-cinsellik olgusunu işlemeyi seven Osman Güvenir, bu konuları eserlerinde hiç bir şekilde nihilizme-hiçliğe, hayat ve toplum umursamazlığına çevirmez. Onun için toplumunun hayatını, yaşanmışlıklarını, derdini işleme, anlatma esas amaçtır. Romanlarında “biz”i temel alan Güvenir’in, “biz-ben” duygularının birlikteliği şiirindedir. Bunu hissetmiş olsa gerek Griyle Mavi ‘ye önsöz yazan Ersin Taşer: “Griyle Mavi’yi okurken ben, aşklarımı, sevdalarımı ve hayat gerçeklerimi buldum diyebilirim” şeklinde bir cümle sarf eder.

Griyle Mavi ‘de toplam 27 şiir bulunuyor. Şair, bence bir şaheser olan ve merhum annesini anlattığı “Anneme” şiirinde bu yüce varlığa duygularını, yüzyıllar sonra bile unutulmayacak şekilde örüyor. “Hayat Bir Acı Kitap” şiirinde, Fransız öykücü Maupassant’ın “hayatın güzel ve gerçek yanı acıdır” sözüne adeta bir gönderme var. “Eski Lefkoşa” şiirinde şairin nostaljik duygularını hissederken, “Seni Çağırdı Hatıralar” da İstanbul sevgisini, “Arjantinli Kadın” başlıklı şiirde Kıbrıs Türk şairlerinin yazmaktan hoşlandıkları, Latin, İspanyol, İberik güzellerinden birini okumak mümkündür.

En büyük zevklerinden biri sanat, şiir ve edebiyat üzerine konuşmak olan değerli Osman Güvenir Bey’i, son şiir kitabı Griyle Mavi için candan tebrik ederim. Kıymetli doktora hocam Prof. Dr. İnci Enginün: “Kıbrıs’ta kaç Türk varsa, o kadar roman çıkar” derdi. Bu sözü şiir kitapları için de söyleyebilirim. Gerçekten de Kıbrıs’ta şiir kitabı furyası söz konusudur. Hatta şimdiden şiir kitabı on-beş yirmiyi bulmuş ve zamanın süzgeciyle sınavını bekleyen bir yığın da şair vardır. İlk şiir kitabını 1966’da, ikincisini 2003’te ve son şiir kitabı Griyle Mavi ‘yi 2018’de çıkarak, şiirden öyküye, romandan tiyatroya kadar pek çok türde titiz biçimde çalışan ve sanatı ciddiye alan Osman Güvenir, kanımca şimdiden Kıbrıs Türk sanat ve edebiyatının gelecek yüzyıllarda okunacak ve edebiyatçılar mezarlığına gitmeyecek isimleri arasına girmiştir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 27 17 7 3 33 58
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 27 16 5 6 19 53
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 27 16 4 7 15 52
4 BİNATLI YSK 27 14 7 6 20 49
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 27 11 10 6 8 43
6 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 27 13 2 12 3 41
7 BAF ÜLKÜ YURDU 27 10 8 9 13 38
8 LEFKE TSK 27 11 5 11 10 38
9 CİHANGİR GSK 27 10 6 11 -1 36
10 TÜRK OCAĞI LİMASOL 27 11 2 14 1 35
11 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 27 9 7 11 -1 34
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 27 10 2 15 -24 32
13 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 27 7 7 13 -16 28
14 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 27 5 8 14 -28 23
15 YALOVA SK 27 5 7 15 -18 22
16 OZANKÖY SK 27 4 7 16 -34 19
yukarı çık