Cyprus Today sol
  • 21 Mayıs 2018, Pazartesi 9:48
Prof. Dr. OğuzKARAKARTAL

Prof. Dr. Oğuz KARAKARTAL

Harid Fedai’nin ardından

Bugün, 21 Mayıs 2018 Pazartesi günü, daha bir kaç öy önce kaybetiğimiz Kıbrıs Türk toplumunun kültür, tarih ve edebiyat hafızası Harid Fedai hocamız, DAÜ’de bir etkinlikte anılıyor.

Kıbrıs Araştırmaları Merkezi (DAÜ-KAM) tarafından düzenlenen “9. İz Bırakmış Kıbrıslı Türkler Sempozyumu” çerçevesinde, yokluğunu derinden hissettiğim ve adadaki 22 yılımın son 15 senesini hemen her hafta veya haftada bir iki gün birlikte geçirdiğim değerli Harid Fedai Bey’in bilim insanlığını, araştırmacılığını dilim döndüğünce anlatacağım.  Bu etkinlik için DAÜ– KAM’a teşekkür etmek bir borç. Hayatları boyunca Kıbrıs Türk kültür ve edebiyatına önemli katkılarda bulunan Harid Fedai, Ali Nesim, Filiz Naldöven, Fikret Demirağ, Kutlu Adalı, M. Taner Baybars ile Kaya Çanca’nın sempozyumda sunulacak bildirilerle ele alınıp anılacakları bu etkinlik, herşeyden önce vefa duygusunun, vefa borcunu ödemenin bir nebze de olsa önemli bir ayağı. Etkinliğin bugün, pazartesi öğleden sonraki bölümünde:  Prof. Dr. Oğuz Karakartal “Harid Fedai’nin Kıbrıs Türk Edebiyatı’na Katkıları”, Dr. Emin Onuş “Edebiyat Coğrafyası Bağlamında Harid Fedai’nin ‘Lefke Sayıklamaları Destanı’ Üzerine”, Prof. Dr. Ulvi Keser ve Devran Akbayram “Nacak Gazetesi ve Dağarcık Bağlamında Kutlu Adalı Üzerine Bir Değerlendirme”, Hüseyin Ezilmez “Filiz Naldöven’in ‘Köşede Durmak’ Oyununda Sosyal Tenkit” başlıklı sunumlar var.

Harid Fedai’nin bilim adamlığını ve araştırmacılığının hususiyetlerini şöyle maddeleyebilirim:

•Kendi ifadesiyle Harid Fedai, askeri kanat altından ve BRT’den emekli olup ayrıldıktan sonra sivil yaşantıya geçtiğinde, yaklaşık 50 yaşlarında Kıbrıs Türk kültür, tarih ve edebiyatı araştırmacılığına yönelmiştir. Bu esnada karşılaştığı en büyük sorun; arşiv, belge eksikliği ve yapılmış araştırmaların, kitaplarınh bulunmayışıdır. O, “bizden önceki kuşak tek bir taş oturtmamıştı. Kıbrıs Türk kültür ve edebiyatı üzerine belgeleri, kitapları bulmak, dedektifgibi peşlerinde koşmak ve en sonunda bulduklarımızı kitaplaştırmak ve tanıtmak bize düştü” der. Savaşlar, göçler, Rum-İngiliz oyunları karşısında masa başına oturamayan Kıbrıs Türkleri Harid Fedai hocamız sayesinde geçmişine, tarihine ve belleğine ait değerlere yeniden kavuşmak imkanı bulmuştur. Bu bağlamda bir bellek, hafıza işlevini gören Harid Fedai Bey, son kırk yılına adadığı Kıbrıs Türk kültür ve edebiyat araştırmacılığıyla Kıbrıs Türk kültürünün ulu çınarı olur.

•Harid Fedai’nin araştırmacılıktaki, bilgi ve belge temin edip yayınlamasında iki yön ve hedef vardı:

1) İçe-Kıbrıs’a Dönük Çalışmalar

2) Anavatan Türkiye’ye Yönelik Tanıtıcı Faaliyetler

Harid Fedai Bey’in sohbetlerinde sık sık tekrarladığı bir cümlesi vardı: “Benim amacım, köklerimizin dayandığı Anadolu’ya, Türkiye’ye Kıbrıs’ta da bir Türk kültür ve edebiyatı bulunduğunu tanıtmak, hatırlatmaktı ve sanırım bunda da başarılı oldum.” Gerçekten de bu doğrudur. Zira Türkiye’deki akademisyenlerin, üniversitelerin sevdiğ, baydığı, fahri doktora verdiği, plaketlerle ödüllendirip özel toplantılara davet ettiği bir isimdi Harid Fedai.

•Harid Fedai araştırmacılığının çok renkli bir yelpaze olduğunu söylemek mümkündür. Önemli gördüğü, orjinal bulduğu, kültür, tarih ve edebiyat bağlamındaki her türlü eseri incelemeği, eski yazıdan günümüz harflerini aktarmayı ve üzerine araştırma yapmayı tarz olarak benimsemişti. Adeta yuvasına yiyecek taşıyan karınca misali yılmadan çalışmış, koşmuş, aramış, bulmuş, araştırmış, yayımlamış bir şahsiyetti hocamız. Bu zengin bilgi, merak ve kaynak tarama, bulma ve yayınlama gayreti, her an yeni bir eser hazırlığı dostlarının dikkatinden kaçmazdı. Dost ve sevenlerinden İsmail Bozkurt onun arşivi ve her an yeni bir eser inceleme-basma deposu için “HARİD FEDAİ ÇIKINI”, çuvalı, sepeti benzetmesini kullanır. O bu çıkından, çuvaldan bir sihirbaz gibi insanı şaşırtan, hiç bilinmedik yeni bilgiler, iktaplar, sürprizler insana çıkartır, bunu da sesisz sadasız dost ve ilgililere dağtır, mutuluk duyardı. Sanırım kitaplarının sayısı elliye yaklaşmıştı ve 50 yaşından sonra bu işlere başladığını belirttiğini göre son 40 yıla 45-50 kitap neredeyse her yıl için biri, iki eser yayımı-basımı yapar ki bu da önemli bir sayıdır, rekordur. Her yıla en az bir kitap. Tabii ki bu kadar üretkenliğin, kendisinden anlayış, destek ve yardımlarını hiç esirgemeyen merhum eşi Işık Fedai Hanımefendi sayesinde olduğunu da, minnet ifadeleriyle dile getirir, onunu hakkını ödeyemem, derdi.

•Harid Fedai araştırmacılığında meslektaşlar arası dayanışma, genç araştırmacıları ve öğrencileri destekleme-yardımı önemli bir yer tutar. Harid Fedai hocamız, çalışkanlığına inandığı ve güvenini kazanan insanlara elindeki arşivden, kaynaklardan yararlanma imkanı sunardı. Hatta kimi zaman binbir zahmetle, evinden, kitaplığından eski yazı onca gazete, dergi ve kitabı yüklenir, Lefkoşa AKM’de araştırmacı veya gençlerle buluşuruz, kendisi kitaplar karıştırırken ilgili kişilerin de arşivini incelemesine, notlar almasına izin verirdi. Türkiye ve Kıbrıs’tan kendisine danışan veya adaya gelen belge bilgi soran o kadar çok insan vardı ki bazen aynı gün içinde belge getir götürünü işi bir iki kez tekrarladığı olurdu. Bu zahmetli bir işti ve fedakarlıktı. Dostluğumuz ve evlerimizin yakınlığı sebebiyle bana verdiği belgelerin uzun zaman kalabileceğini söyler, bense onun bu belgeleri ne zorlukta topladığını ve onları çocuklarıymış gibi sevdiğini bildiğim için bir iki gün içinde iade ederdim. Bazen de kendisinin veya benim yeni aldığımız bir belgeyi, kitabı benim evimde buluşarak birbirimize gösterir, üzerlerine saatlerce sohbet ederdik.

•Harid Fedai araştırmacılığında eleştiriye açık olmak, yanlışı kritik etmek, uyarmak, güzeli ise takdir esastı. Destursuz bağa girenlere, dil, imla yanlışı yapanlara, bilgi-kaynak eksiği bulunalara ve kendi eserlerini gerekli ise araştırmasında kullanmayanlara ve ismini, kaynağını zikretmeden aşıranlara, referans göstermeyenlere kızar ve ayıplardı. Hatta eserlerinden kaynak göstermeyerek Kıbrıs Türk Edebiyatı serileri hazırlayanlara karşı açtığı bir davayı da mahkemede kazanmıştı. Bu dürüstlüğü, bilim ahlakı, etik adına insanlardan, araştırmacılardan beklerdi ve haklıydı da. İntihale, bilgi hırsızlığına tahammülü yoktu.

•Harid Fedai hocamın bilim ve araştırmacılık sevdasında, nezaket, incelik, insaniyet ve ciddiyetinde aileden, atalarından gelen kalıtım ve terbiye kadar, Ankara Ün. Eğitim Enstitüsü ve İstanbul Ün. Ed. Fak. TDE bölümü mezunu olup dönemin büyük hocalarının rahle-i tedrisinde yetişmiş, onlarla aynı havayı solumuş olmasının mutlaka payları büyüktür. Mustafa Nihat Özön, Reşit Rahmeti Arat, Ali Nihat Tarlan, Fahir İz, Ahmet Caferoğlu, Ahmet Hamdi Tanpınar, Mehmet Kaplan başta olmak üzere daha bir çok üstadın elinde yetişmiş, onlardan ders almıştı. Hatta zamanla kendisi onlardan aldığı elle bu Ankara ve İstanbul edebiyat araştırmacılığı ekolünün Kıbrıs temsilcisi, şubesi olmuştur. O, bütün bu hocalarından “bilimi, Türk Kültür ve Edebiyatını derin bir aşkla sevmek ve bu yolda 24 saat çalışmak formülünü, prensibini almış, öğrenmişti.

•Kısa süre önce kaybettiğimiz rahmetli Harid Fedai hocamızın dilinden düşürmediği ve Ankara üniversitesi’nde iken ezberlediği bir dörtlük hep kulaklarımda çınlar ve usta-çırak ilişkisini özetler:

 

Kıymet mi biçilir cevher taşına

Kamilce bir sarraf karışmayıncıa

Kimse üstad olmaz kendi başına

Bulup erbabını danışmayınca

 

Değerli ve merhum Harid Fedai, Türkiye ve Kıbrıs araştırmacıları, Kıbrıs Türk halkı ve gençleri için işte bu danışılacak bilge kişi, üstad idi.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
ubp popup