Cyprus Today sol
  • 26 Şubat 2018, Pazartesi 9:59
Prof. Dr. OğuzKARAKARTAL

Prof. Dr. Oğuz KARAKARTAL

İşgalcileri korkutan Mustafa Kemal Paşa Kartpostalları (1920-1923)

1912-1913 Balkan Savaşı’ndan itibaren Osmanlı Türkiye’sinde de propaganda amaçlı kartpostal basımına başlanmıştır. O zamana kadar kartpostallardan siyasi propaganda anlamında yararlanmayı düşünmeyen Osmanlı devleti, zamanla bu eksikliğinin farkına varır. Avrupalıların ve Balkan devletlerinin bastığı Türk karşıtı afiş ve posterlerle nasıl mücadele edeceğini düşünür. Nihayet Osmanlı yönetimi, Yunan-Bulgar ve Sırpların Balkan Savaşı’nda Türklere karşı yürüttüğü işkence ve yok etme sahnelerini, Eski Yazı (Osmanlıca) ve Fransızca olarak ve siyah-beyaz renkte bastırarak derdini Avrupa’ya anlatmaya çalışır. I. Dünya Savaşı sırasında Almanların da desteğiyle propaganda kartlarında bir artış görülür.

Türk Kurtuluş Savaşı’nın mimarı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Türk ulusunun varlık mücadelesindeki yerini, dönemin şairlerinden Yahya Kemal Beyatlı “Milli timsal” ifadesiyle,  Yakup Kadri Karaosmanoğlu ise, “Türk milleti onda tek bir vücut haline inkılap etmişti” cümlesiyle tespit ederler. Ulusların varoluş savaşlarında liderin önemi tartışılmaz. Mitleşen bu kahraman doğal olarak dönemin basın ve propaganda ürünlerinde, kartpostallarında yerini alır.

Mustafa Kemal Paşa temalı bir kaç kartpostallara geçmeden önce, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ve sonunda, Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa resim-fotoğraf ve kartpostalları bağlamında şu ilgi çekici noktaların bilinmesi gerekir: 

1) Türk Kurtuluş Savaşı boyunca İngiliz ve Yunanlılar bu mücadeleyi baltalarken “çirkin, ürkütücü” fiziki görünüşe bir kişinin resmini-fotoğrafını halka, Mustafa Kemal diye tanıtıp “Sahte Mustafa Kemal Fotoğrafı” dağıtırlar.

2) İstanbul hükümeti Mustafa Kemal’in resminin gazetelerde yayınlanmasını ve adının yanına “Paşa” unvanının yazılmasını yasaklar.

3) Türk Kurtuluş Savaşı yalnızca Türklerin değil bütün Doğu-Müslüman dünyasının Batı-Haçlı dünyasına, emperyalizme karşı bir savaşı olarak görüldüğünden Mısır, Yemen, Suriye, Ürdün, Hindistan gibi coğrafyalarda, bazen basında Mustafa Kemal Paşa’yı tanıtan resimli övücü yazılar çıkar, bazen de onun resim-fotoğraf ve kartpostalları çizilir, üretilir.

4) Mustafa Kemal Paşa kartpostalları, mizahın malzemesi de olur. Zaferin ardından mizah ve karikatür dergileri, Mustafa Kemal Paşa resimleri-kartları vasıtasıyla işgal güçlerini alaya alan yayınlar yapar. Örneğin Güleryüz mizah dergisinin bir resim karikatüründe, bir işgal gücü askeri, Galata köprüsünde İstanbullu bir Türk’ün elindeki Mustafa Kemal Paşa kartpostallarıyla korkutulur.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık
ubp popup