KTV
  • 03 Ocak 2017, Salı 8:21
Prof. Dr. VedatYORUCU

Prof. Dr. Vedat YORUCU

2017-2019 orta vadeli programın ekonomik analizi-1: DPÖ güzel iş başarmış

KKTC Başbakanlık Devlet Planlama Örgütü’nün hazırlayıp kamuoyu ile paylaştığı 2017-2019 Orta Vadeli Program Taslağı, KKTC Hükümeti tarafından geçen hafta Bakanlar Kurulun’da onaylandı. Taslak halindeyken hayli eleştiri alan 2016-2018 Orta Vadeli Program Taslağı, revize edilip 2017-2019 nihai Program’a dönüştürüldükten sonra sivil toplum örgütlerinden, odalardan ve iktisat çevrelerinden olumlu tepkiler aldı. Böylece önemli bir eksikliğin giderilmiş oldu. Bu açıdan bakıldığında DPÖ sayesinde önemli bir adım da atılmış oldu. İçinde yazılanlar daha çok öngörü ve hedefler olmakla beraber, 2013, 2014 ve 2015 yılı gerçekleşme rakamları da, istatistiki özet tablolar da bizleri bilgilendirmek üzere yayınlanmış durumdadır. Tabloların devamında 2017-2018-2019 yılları öngörüleri de hedefler olarak Programa konmuştur. Programın geneline bu açıdan bakıldığında bile, kanımca çok çok olumludur. Geçmişte hiçbir şey üretmeyenler utansın. Müteşar Ödül Muhtaroğlu’nu ve katkı koyan diğer daire müdürlerini tebrik ediyorum.
   ***
Bir önceki yıl yayınlanan 2016-2018 dönemi Orta Vadeli Program Taslağı idi. O taslak raporda, 2016 yılında ABD Başkanlık Seçimleri’nin sonuçları tabiiki önceden bilinmiyordu. Birleşik Krallığın Brexit kararının AB ve diğer ülkelere olası etkileri de önceden bilinmiyordu. ABD Merkez Bankası’nın faiz artırımı sinyali, Çin Ekonomisinin yavaşlaması, bölgesel gelişmeler ve risklerin2016 ve 2017 için beklenen etkileri de önceden belirsizdi. Oysa şimdi yeni onaylanan 2017-2019 Orta Vadeli Program’da, önümüzdeki dönem ekonomik ve mali programlar dönemindeki Küresel Büyüme Performansına etki edecek etkenler de dikkate alınarak, DPÖ tarafından önceden yapılan hedeflerin bir kısmı revize edilmiş durumdadır.
   ***
Ekonomik ilişkilerimizin entegre olduğu Türkiye ekonomisindeki gelişmelere paralel Türkiye’nin bulunduğu coğrafyada artan jeopolitik ve ekonomik risklerin yarattığı belirsizliklerin etkileri de dikkate alınarak, KKTC ekonomisinin bir dönem yavaşlayacağı da dikkate getirilmiş, büyüme rakamları, enflasyon ve kur baskısının yaratacağı olumsuzluklar önceki Rapor’a göre revize edilmiştir.
   ***
Özetle, KKTC Bakanlar Kurulunca onaylanan nihai metinin makroekonomik çerçevesi, gerek KKTC’deki,

gerekse Türkiye ve diğer ülkelerdeki siyasi ve ekonomik gelişmeler, riskler ve beklentiler dikkate alınarak hazırlanmış olup, 2017 icraatlarında daha muhafazakâr bir harcama bütçesi öngörülmüş, 2018 yılı mali bütçe hazırlıkları yapacak hükümete/hükümetlere kılavuz olması bakımından mali disiplini ve kamu reformlarının aciliyeti işaret edilmiştir. Zaten DPÖ’nün yapabilecekleri bu kadarla sınırlıdır. Daha ilerisi, Hükümet’in veya siyasi otoritenin yetki alanındadır.
   ***
En azından geçtiğimiz son üç-dört yılın durum tespitini yaparak, bundan sonrası için bir büyüme hedefini DPÖ belirlemiştir. Şöyle ki, 2015 yılı içerisinde gerçekleşen büyümenin yüzde 4, 2016 yılı tahmininin yüzde 2.4,  2017, 2018 ve 2019 yılları büyüme hedeflerinin sırasıyla yüzde 5, yüzde 5 ve yüzde 5.5 olarak hedeflendiğini öngörmektedir. Orta Vadeli Program’da hedeflenen bu büyümenin gerçekleşebilmesi için, öncelikli hedefler olarak turizm ve yüksek öğretim sektörlerinin destekleneceği işaret edilmektedir. Bu hedeflere ulaşmak kanaatimce pek mümkün değildir. Gerek küresel ekonomilerdeki yavaşlama, gerekse 2017-2019 döneminde Bankacılık sektörüne gelecek yeni tedbirler (Basel III) ve Brexit sonucuna göre atılacak adımlar, yeni bir küresel finans krizi ve borç kriziyle karşı karşıya kalınabileceğini işaret etmektedir. Hedef olarak konan yüksek orandaki büyüme oranlarının gerçekleşmesi kanaatimce zor görünmektedir. Hatta bazı yıllarda ekonomik daralmalar bile gerçekleşebilir. Böylece hedefler tutturulamayabilir. Ne de olsa, onlar sadece birer hedef. Üstünde fazla kurcalamaya gerek yoktur.  Bir yere not edecek olursak, Kıbrıs konusunda atılacak adımların da, belirsizliğin hem leyhte, hem de aleyhte gelişmesine neden olabilir. Bunlar da, hedeflerde şaşmalara neden olabilecek bölgesel gelişmelerle ilintilidir.
   ***
Ödemeler Dengesi Bilançosu’na baktığımda, Orta Vadeli Program’da, Net Turizm Gelirleri’nde artış öngörülmekte ve 2015 yılı sonu itibarıyla 697.7 milyon Dolarlık gelir elde edildiği belirtilmektedir. Aynı zamanda 2016 yılı sonu itibarıyla tahmini Net Turizm Gelirleri rakamının 721.5 milyon Dolar, 2017 hedefinin 743.9 milyon Dolar, 2018 hedefinin 766.7 milyon Dolar ve 2019 hedefinin de, 791 milyon dolar olacağı öngörülmektedir. Aynı zamanda yüksek öğretim sektöründen elde edilecek gelirlerin de artarak yükseleceğine Orta Vadeli Programda yer verilirken, gerçekleşen 2015 yılı Yüksek Öğretim Sektörü gelirlerinin 636.2 milyon Dolar, 2016 yılı tahmini gelirin 661.6 milyon Dolar, 2017 hedefinin 688.1 milyon Dolar, 2018 hedefinin 715.6 milyon Dolar ve 2019 hedefinin de, 744.3 milyon Dolar olacağı öngörülmektedir.
   ***
Turizmde çeşitlendirmenin destekleneceği, alternatif turizm türlerinin (sakin şehir, eko turizm, sağlık ve kongre turizmi vs.)  gelişiminin destekleneceği ve tüm yıla yayılan bir turizm faaliyeti yürütüleceği Orta Vadeli Program’da yer almaktadır. Yüksek öğretimde ise, öğrenci sayılarının arttırılması yanında,, öğrenci kalitesinin arttırılması ve üniversitelerin uluslararası standartlarda denklik alacağı, akreditasyonlara yönelik etkinliklerin destekleneceğine vurgu yapılıyor. Ancak 2017 yılı onaylanan KKTC Mali Bütçesi’ne baktığımda, Üniversitelerin Uluslararası Akreditasyonu ve Bologna Sürecine Hazırlanması için ayrılan kaynağın 5 milyon TL olduğunu söyleyebilirim. Bu da, toplam bütçenin 1000’de 1’ine denk gelmektedir. Bu rakam, Orta Vadeli Programda öngörülen kaliteli yüksek öğrenim için ve öngörülen büyüme hedefini tutturmak için hiç de yeterli bir rakam değildir. Ayrıca, Üniversitelerin öğretim kalitesinin artırılması için, bilimsel, akademik araştırma ve geliştirmeye yönelik çalışmaların projeler bazında destekleneceği ve özendirileceği de, Orta Vadeli Program’da detaylandırılmakla beraber, sınırlı bütçe kalemi ve mevcut YÖDAK’ın kurumsal yapısı ile desteklenemeyeceği aşikârdır. Yazı devam edecektir.
 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BİNATLI YSK 9 5 3 1 9 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 9 6 0 3 6 18
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 9 6 0 3 5 18
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 9 5 2 2 4 17
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
6 YENİCAMİ AK 9 4 2 3 5 14
7 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 9 3 5 1 4 14
8 BAF ÜLKÜ YURDU 9 4 1 4 11 13
9 LEFKE TSK 9 3 2 4 -6 11
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 9 2 4 3 -2 10
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 9 3 1 5 -3 10
12 OZANKÖY SK 9 2 3 4 -8 9
13 YALOVA SK 9 2 2 5 -2 8
14 GENÇLİK GÜCÜ TSK 9 2 2 5 -9 8
15 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 9 1 4 4 -8 7
16 CİHANGİR GSK 9 2 1 6 -11 7

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup