KTV
  • 25 Ekim 2016, Salı 9:28
Prof. Dr. VedatYORUCU

Prof. Dr. Vedat YORUCU

Enerji Etkinliği ve Türkiye Ekonomisi

Türkiye Ekonomi Kurumu’nun 5’inci uluslararası Ekonomi Konferansı’nda sunulan bildirilerden önemli bulduğum, Yrd. Doç. Dr. Banu Tanrıöver ile Araştırma Görevlisi Burhan Biçer’in ortaklaşa sundukları çalışma idi.

   ***

Konuşmacıların yaptığı sunumda özetle, son yıllarda ülke ekonomilerinin karşı karşıya kaldığı, enerji arz güvenliği, girdi maliyetlerindeki artış ve buna bağlı olarak uluslararası rekabet gücünün zayıflaması ve sera gazı salınımlarından kaynaklanan çevresel problemler nedeniyle, enerji etkinliği kavramının ön plana çıkmasıydı. Bu kapsamda ülkelerin enerjiyi ne kadar etkin kullandıklarının tespit edilmesi ve buna yönelik politika önlemlerinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekilmiştir. Yaptıkları sunumda,1990-2014 dönemi Türkiye ekonomisi sanayi sektörü enerji etkinliğinin Avrupa Birliği üyesi Almanya, İtalya ve Bulgaristan ekonomilerinin sanayi sektörü enerji etkinliği ile homojen bir şekilde karşılaştırılmasını yapmışlardır. Ülkelerin enerji tüketim miktarlarındaki değişimleri yapısal ve üretim etkilerinden ayrıştırarak gerçek enerji etkinliğini ortaya koyan “Logaritmik Ortalama Divisia Endeks” yönteminin kullanıldığı bu çok anlamlı çalışmada, Türkiye’nin enerji etkinliğinin sağlanması noktasında ele alınan diğer üç ülkenin gerisinde kaldığı bulgularına ulaştıklarını ifade etmişlerdir.

   ***

Türkiye sanayi sektörü ayrıştırma analizi sonuçlarına göre,1990-2014 yılları arasında sanayi sektöründe kullanılan enerjide 15929 Btep’lik (enerji verileri birim değeri bin ton eşdeğer petrol) bir artış meydana geldiği saptanmıştır. Sanayi sektöründe kullanılan enerji miktarında meydana gelen artışın 18674.3 Btep’lik kısmı çıktı etkisinden ve 467.2 Btep’lik kısmı ise yoğunluk etkisinden kaynaklanmıştır. Ele alınan sektörün GSYH içerisindeki payına, ülkenin iklim özelliklerine veya nüfus artış hızına bağlı olarak enerji tüketiminde meydana gelen değişimleri gösteren yapısal etki ise söz konusu dönem içerisinde sanayi sektörü enerji kullanımında 3212.5 Btep’lik tasarruf sağladığı tespit edilmiştir. Ekonominin büyüme hızına bağlı olarak kullanılan enerji miktarındaki artış ya da azalışları gösteren çıktı etkisine bakıldığında ise, söz konusu etkinin 1994, 1999, 2001 ve son olarak 2008 küresel kriz dönemlerinde negatif değerler aldığını ifade eden değerli araştırmacılar, krizin yarattığı belirsizlik ortamında içve dış talebin daralmasına bağlı olarak düşen üretim ile birlikte sanayi sektörü enerji kullanımında çıktı etkisinin negatif değerler almasının beklenen bir durum olduğunun altını çizmiştir.

   ***

Tanrıöver ve Biçer’in işaret ettiği diğer bir husus da, kriz dönemleri hariç istikrarlı bir büyüme potansiyeli sergileyen Türkiye ekonomisinde sanayi sektörü enerji kullanımında meydana gelen artışın büyük çoğunluğunun çıktı etkisinden kaynaklandığına dikkat çekilmiş olmasıdır.

   ***

Araştırmacılara göre ayrıca, sanayi sektörünün toplam üretime yaptığı katkıya bağlı olarak enerji kullanım miktarında meydana gelen değişimleri gösteren yapısal etki incelendiğinde, sanayi sektörü enerji kullanımında 3212.5 Btep’lik bir tasarruf sağlandığına vurgu yapılmıştır. Bu durum, sanayi sektörünün GSYH içerisindeki payının düşmesi ve sanayi alt sektörlerinin toplam sanayi üretimi içerisindeki paylarının değişmesinden kaynaklandığı belirtilmektedir. Sunumdan aldığım notlara göre, 1990-2014 dönemi Türkiye sanayi sektöründe; enerji yoğun demir çelik, petrokimya, şeker ve demir dışı metallerin toplam üretim içindeki paylarının düşmesi sanayi sektöründe kullanılan enerji miktarında azalmaya yol açmıştır. Yine aynı dönemde, hizmetlerin GSYH içerisindeki payın H’tend’e çıkması, yüksek teknolojili ürün ithalatının toplam ihracat içerisindeki payının %1’den%2’ye çıkması ve AR-GE harcamalarının payının %0.4’ten %1’e yükselmesi sanayi sektörü içerisinde enerji yoğun sektörlerden teknoloji yoğun ürünlere doğru bir kaymanın göstergesi olarak ifade edilmektedir.

   ***

Tanrıöver ve Biçer’in araştırmasına göre Bir ülke veya sektörde kullanılan enerjinin gerçek etkinliğini yansıtması bakımından hesaplanan yoğunluk etkisine bakıldığında, 1990-2014 dönemi arasında sanayi sektöründe kullanılan enerji miktarında 467.2 Btep’lik bir artışa yol açtığı anlaşılmaktadır. Yoğunluk etkisi2000 yılına kadar olan süreçte, sanayi sektöründe kullanılan enerji miktarında 4215.9 Btep’likbir artışa yol açmışken, 2000-2014 yılları arasında 3748.7 Btep’lik enerji tasarrufu sağlandığının altı çizilmiştir. Yoğunluk etkisi değerleri, Türkiye sanayi sektöründe enerji girdisinin özellikle2000’li yılların ilk dönemlerinden günümüze olan süreçte enerji yoğunluğunun düşmeye başlandığını diğer bir ifadeyle enerjinin daha etkin kullanılmaya başlandığını gösterdiğine de araştırmacılar dikkat çekmiştir.

   ***

Ekonomik büyüme ile enerji tüketim miktarı arasındaki ilişki incelendiğinde, söz konusu ilişkinin gelişmekte olan ülkelerdekine göre daha zayıf olacağı vurgulanmıştır. Araştırmacılara göre, Gelişmiş ülke grupları, sanayileşme evrelerini tamamladıktan sonra enerji yoğun sektörlerden teknoloji yoğun sektörlere yönelmekte ve/veya hizmetler sektörüne önem vermeye başlamaktadırlar. Teknolojik gelişmeler de enerji verimliliğini arttıran faktörler arasında gösterilmektedir.

   ***

Bu sebeple gelişmiş ülkelerde enerjinin daha etkin kullanıldığı, diğer bir değişle daha az enerji girdisiyle daha fazla çıktı elde edilmesi mümkün olabileceğine işaret edilmektedir. Türkiye ekonomisinde ihraç edilen imalat ürünleri içerisinde ileri teknoloji içeren ürünlerin payının ve AR-GE’ye ayrılan bütçenin GSYH içerisindeki payının artış göstermesi, sanayi sektöründe enerji verimliliğinin artmasında etkili olacağına vurgu yapan bilim adamları, söz konusu değişmelerin yaşandığı,gelişmekte olan ülke gurubunda yer alan Almanya’nın sanayi sektörü enerji kullanımında verimliliğin yüksek ve enerjinin daha etkin kullanımının sağlandığı yönünde bulgulara ulaşıldığı da ayrıca vurgulanmıştır.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BİNATLI YSK 9 5 3 1 9 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 9 6 0 3 6 18
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 9 6 0 3 5 18
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 9 5 2 2 4 17
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
6 YENİCAMİ AK 9 4 2 3 5 14
7 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 9 3 5 1 4 14
8 BAF ÜLKÜ YURDU 9 4 1 4 11 13
9 LEFKE TSK 9 3 2 4 -6 11
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 9 2 4 3 -2 10
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 9 3 1 5 -3 10
12 OZANKÖY SK 9 2 3 4 -8 9
13 YALOVA SK 9 2 2 5 -2 8
14 GENÇLİK GÜCÜ TSK 9 2 2 5 -9 8
15 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 9 1 4 4 -8 7
16 CİHANGİR GSK 9 2 1 6 -11 7

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 24.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup