• 23 Ekim 2016, Pazar 11:49
Türem Delikurt TUNÇALP

Türem Delikurt TUNÇALP

Ekim, ‘Meme Kanseri Farkındalık’ ayı -1-

Değerli okurlar, diğer ülkelerde olduğu gibi kendi ülkemizde de farklı branşlardan sağlık uzmanları, bireysel ve toplumsal seviyede, kanser hakkında farkındalığı arttırmak için yıl boyunca uğraş göstermektedir. Artık birçoğumuz, ekim ayının ‘Meme Kanseri Farkındalık’ ayı olduğunu biliyoruz. Bu ay içerisinde, kendi ülkemiz de dahil olmak üzere bir çok ülkede, meme kanseri ile ilgili farkındalığı artırmak için bireyler, hasta-dernekleri, sivil toplum örgütleri (vs.) çeşitli aktiviteler düzenlemektedirler. Farkındalığın en önemli amacı, meme kanseri, yaşa ve cinsiyete uygun tarama yöntemleri ve erken tanı hakkındaki bilinci artırmak, yani hayat kurtarmaktır. Sizin de bildiğiniz gibi, erken teşhis edildiği takdirde, meme kanseri başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir.

Meme kanserinin ortaya çıkmasında genetik ve çevresel faktörler rol oynamaktadır. Sizin de hatırlayacağınız gibi, birçok defa köşemizde, meme kanserine genetik açıdan yaklaştık. Değineceğimiz konular belki bazılarımız için bir tekrar olacak ancak bu önemli ayda amacımız, meme kanseri ve bunun kalıtsal olma ihtimali hakkında farkındalığı ve bilinci artırmak olduğu için, önemli detayları tekrarlamakta yarar olduğu kanısındayım.

Tüm meme kanseri vakalarının sadece %5-10'unun kalıtsal olduğu bilinmektedir. Meme kanseri için en büyük risk ilerleyen yaştır. Ülkemizde her 10 kadından birinin 85 yaşından önce meme kanserinden etkilenebileceği tahmin edilmektedir.

Son yıllarda, hatalı olduğu zaman, kişiyi meme kanserine yatkın kıldığı bilinen farklı genler keşfedilmiştir. Bu genlerden özellikle ikisinin keşfine medyada da çok önem verilmişti. Hatta keşiflerinden bu yana geçtiğimiz yıl Angelina Jolie’nin bu genler hakkındaki kendi kişisel deneyimini dünyaya açıklaması, onlar hakkındaki farkındalığın neredeyse 00’e katlanmasına ve hatta onların birer küçük ‘Hollywood yıldızı’ olmasını sağlamıştı. (Angelina Jolie kendi aile öyküsünde ki kanser türleri doğrultusunda genetik test yaptırmış ve genetik yatkınlık taşıdığı belirlenince, meme kanseri riskini azaltmak için her iki memesini de aldırmıştı). Bahsettiğimiz iki gen, BRCA 1 ve BRCA 2 diye adlandırılmaktadır. BRCA'nin açılımı İngilizcede 'Breast Cancer' (Meme Kanseri) dir. Bu iki genden birinde hata taşıyan kadınların (toplumda bu genlerden birinde hata taşımayan kadınlara oranla) meme kanserinden ( veya bağlantılı kanserlerden ör. yumurtalık kanserinden) etkilenme riski daha yüksektir. Bunun yanı sıra, bu genetik hatalar, meme kanserinin normalden daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına da neden olabiliyor.

BRCA 1 ve BRCA 2, meme kanseri ile alakalı olduğu bilinen ve riski en fazla yükselten esas genlerden ikisidir. Bu alanda araştırmalar devam ettikçe, diğer daha az riskli genler ve hatalar da keşfedilecektir.
Genetik test

Günümüzde, kalıtsal meme kanseri şüphesi taşıyan vakalar için genetik testler yapılabilmektedir. Ancak, bu genetik testler sadece belli kıstaslara uyan kişiler ve aileler için uygundur.

Bu kıstaslar arasında örneğin şunlar vardır:

- Kişide meme kanseri normale göre daha erken yaşta ortaya çıkmıştır. (40 yaşından önce)

- Meme kanserinden etkilenen kişinin aile hikâyesinde ayni kanserden etkilenen veya bağlantılı kanserlerden etkilenen (hastayla kan bağı olan) aile bireyleri vardır.

- Kanserden etkilenen aile bireylerinde kanser erken yaşta ortaya çıkmıştır.

- Aile hikâyesinde meme kanseri her iki memeyi de etkilemiş olan bir birey vardır.

- Aile hikâyesinde meme kanserinden etkilenen bir erkek vardır.

Eğer bir kişi yukarıda örnek verilen kıstasların bir veya ikisine uyuyor ise, genetik danışmanlığa yönlendirilebilir. Genetik danışman bu kişileri, genetik test hakkında bilgilendirmenin yanında, genetik testin artı ve eksilerini de anlatarak testi yaptırmayı düşünen kişilere yardımcı olur.

(Devam edecek)


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 13 7 3 3 12 24
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 2 3 5 23
3 BİNATLI YSK 12 6 4 2 9 22
4 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 7 1 4 5 22
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 5 6 1 8 21
6 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 12 7 0 5 5 21
7 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 2 5 11 17
8 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 5 1 6 2 16
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 3 7 2 0 16
10 LEFKE TSK 12 4 2 6 -4 14
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 13 4 2 7 -12 14
12 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 12 3 4 5 -6 13
13 CİHANGİR GSK 12 3 3 6 -9 12
14 YALOVA SK 12 3 2 7 -5 11
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 12 2 5 5 -5 11
16 OZANKÖY SK 12 2 4 6 -16 10

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 16.12.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup