HUNKAR SAG GIYDIRME
Türem Delikurt  TUNÇALP

Türem Delikurt TUNÇALP

15.01.2017

  • Website
  • Google+
  • Instagram
  • LinkedIn
  • Email

Genetik mirasımız!

Hepimizin ama hepimizin bir genetik mirası var ve bırakın anne babanızdan,  bilmem kaç göbek öncesinde başlıyor bu miras. Evrile çevrile de günümüze kadar geliyor ve de devamla bizden sonraki diğer nesillere de devredilecek.  Şu da önemli bir nokta ki,  hiç birimiz annemiz veya babamızdan alacağımız genleri seçmiyoruz, ayni şekilde onlar da ‘doğal yollardan’ bir seçim yaparak bize istedikleri genleri veremiyorlar! Dolayısıyla bu iş  bir ‘şans’ oyunu!  Bazı genlerle kazanıyoruz bu hayatta, bazılarıyla ise zorluklara rastlıyor kimisi yüzünden de kaybediyoruz... Bazı genlerde mevut olan genetik hatalar, bizi kanser gibi hastalıklara genetik açıdan yatkın kılabiliyor.  

Kanser ve genetik,  aslında her aşamada, gerek hasta olan birey için gerekse ailesi için yüzleşilmesi zor bir gerçek olabiliyor. Kanser ile alakalı genetik mirasımızı hemen farkedemeyebiliriz ya da belki de farkındayız ama kabul etmek istemeyebiliriz. Çok farklı senaryolar,  çok farklı durumlar mevcuttur bu konuda ve herkesin tepkisi,  kararı kendisine, içinde bulunduğu duruma ve de ailesine göre değişir. Kendisi kanser olmayan ancak sevdiği bir aile ferdi kanser olan kişilerin çoğu zaman sevdiklerinin hastalık sürecinde, aklına en son gelen soru ‘acaba ben de risktemiyim?’ olur genelde. Aynı şekilde hastalığı ile savaşan bir kişi de can derdinden ‘ acaba çocuklarım riskte mi?’ diye düşünemeyebilir hemen. Hele bu kişi kanserin terminal safhasında ise,  yani ölüme yakın ise, ne onun nede aile fertlerinin derdi bu sorularla alakalı değildir çoğu zaman.

Uzmanlara göre,  böyle zor dönemlerde, kanserin kalıtsal olma ihtimalini gündeme getirme sorumluluğu terminal safhada olan hastanın tıbbi takibini yapan doktora düşebiliyor. Bu ihtimali kabul etme ve hastayı ve/veya aileyi risk belirlemesi açısından genetik danışmanlığa yönlendirme sorumlu doktorun görevleri arasına girmektedir. Peki biz hep genetik testlerin,  kanser söz konusu olduğunda,  kanseri önleme açısından avantajlarından sürekli olarak bahsettik. Sanırım sizler,  terminal safhada olan bir hasta için genetik danışmanlığın amacı o zaman nedir diyeceksiniz? Evet, haklısınız,  bu safhada yapılacak olan genetik danışmanlık ya da genetik bir işlem ölümle pençeleşen bireyin ne tedavisine ne de takibine yardımcı olacak, ANCAK ailesi açısından genetik risk söz konusu ise, diğer aile fertleri ve gelecek nesiller için önemli bir yatırım yada miras söz konusu olacak. Nasıl mı? Aslında hemen bir genetik test yada kanser için genetik bir araştırma yapılmasından bahsetmiyoruz, ama eğer kansere yönelik bir genetik yatkınlık söz konusu ise veya böyle bir ihtimal var ise, terminal olan bireyden ileride genetik araştırma yapılması için kan alınabilir ve  bu bireyden alınan  DNA ilerisi için saklanabilir. Terminal safha şüphesiz ki,  biraz önce de bahsettiğimiz gibi hem hasta olan kişi hem de ailesi açısından çok zor bir süreç, ancak bazı uzmanlar,  bu safhada genetik risk ihtimali üzerine giden terminal hastaların, ileride araştırma amacı ile, DNA’sının saklanmasına onay veren bireylerde bir huzur yarattığına dair kanıtlar sunmaktadır. Aynı şekilde terminal kanser hastası olan bir birey, hastalığı ilerlediği için DNA’sının saklanmasına bireysel olarak onay veremese de, tıbbi kararlarından sorumlu olan aile ferdi ya da bireyin,  bu sorumluluğu üstelenerek, DNA saklamasına onay vermesi de ileride aile açısından bir avantaj sağlayabiliyor. Eğer siz de kanserin ailenizde kalıtsal olma ihtimalinden dolayı bir şüphe taşıyorsanız ve ailenizde terminal olan bir birey mevcut ise, öncelikle kendi doktorunuzla bu konuda görüş alınız ve gerektiği takdirde genetik danışmanlığa yönlendirilmeyi isteyiniz.

Yazıyı Paylaş:

YORUMLAR

    Köşe Yazısına Ait Yorum Bulunmamaktadır....

YORUM YAZIN

  • CAPTCHA security code
  • Yorumu Gönder

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Şahıs/Şahıslar’a aittir.