KıbrısFm
Vakıflar Sağ
Akacan Holding
Türem Delikurt  TUNÇALP

Türem Delikurt TUNÇALP

21.05.2017

  • Website
  • Google+
  • Instagram
  • LinkedIn
  • Email

Kalıtsal kanser türlerine bir örnek

Genetik ile ilgili farkındalığımız arttığından beri, artık birçok yaygın hastalığın ortaya çıkışında genetik faktörlerin de rol oynadığını biliyoruz. Bunun yanı sıra, bazen bu genetik faktörlerin kalıtsal olması yani bir ailede nesilden nesile aktarılması ile de bazı hastalıkların ‘ailevi’ olabileceğini de biliyoruz. Köşemizde, özellikle yaygın hastalıklara örnek olarak, kanseri birçok kez örnek verdik.

Bu haftaki köşemizde, mide kanserinin bir türünün ailede kalıtsal olmasına neden olabilen genetik faktörden ve bu ailelerin belirlenmesi için dikkat edilmesi gereken belirtilerden bahsedeceğiz. Vurgulanması önemli olan bir nokta, kanser vakalarının çok az bir yüzdeliği aslında kalıtsaldır. Kanser yaygın bir hastalık olduğu için bazen ayni ailede birden fazla kişi kanserden etkilenebilir, ancak kanser vakaları arasında kalıtsal bir bağlantı olmayabilir.

Mide Kanseri türü olan Herediter Difüz Gastrik Kanseri

Mide kanserlerinin çoğu türü aslında sporadiktir yani şans eseri ortaya çıkmıştır ve direkt olarak kişide bir genetik yatkınlık ile bağlantılı değildir. Uzmanlar, mide kanserinin bir türü olan Herediter Difüz Gastrik Kanserinin (HDGK) yaklaşık olarak [email protected] ortaya çıkmasında CDH1 adlı bir genin rol oynadığını keşfetmiş durumda.

Daha önceki köşelerimizden hatırlayabileceğiniz gibi, genleri bir dizi talimat olarak düşünebiliriz. Bu talimatlar (yani DNA), vücudumuzun gelişimi ve doğru çalışması için gereklidir. Biz yaşlandıkça bu talimatlarda,  zaman içerisinde, çevresel faktörlerin (güneş ışığı, maruz kaldığımız kimyasallar gibi) etkisi sonucunda hatalar oluşuyor ve hücresel seviyede denge bozulduğu için tümör ve sonucunda kanser ortaya çıkabiliyor. Bazılarımız ise, doğduğumuz zaman, bazı önemli talimatlarda hata taşıyarak doğuyoruz ve bu da bizi kanser gibi bir hastalığa yatkın kılabiliyor. Belli bir kanser türüne genetik açıdan yatkın olan kişilerin söz konusu kanserden etkilenme riski daha yüksektir. Uzmanlar, doğuştan CDH1 geninde hata taşıyan bireylerin Herediter Difüz Gastrik Kanserine yatkınlık taşıdığını ve bu kişilerin (çevresel faktörlerin de etkisiyle ) bu hastalıktan etkilenme riskinin p kadar yüksek bir rakam olduğunu biliyor. CDH1 geninde hata taşıyan bireyler,  Herediter Difüz Gastrik Kanseri yanı sıra başka farklı kanser türlerine karşı da yatkınlık taşıyabiliyorlar. (Örneğin kadınlar açısından bir meme kanseri türü olan lobular meme kanseri gibi. )

Herediter Difüz Gastrik Kanserinin teşhisi nasıl konur?

Bir kişide veya ailede Herediter Difüz Gastrik Kanserinin teşhisi konması için, bu kişide veya ailede belli kriterler göz önünde tutulmaktadır. Örneğin:

•Ailede en az iki kişiye 50 yaşından önce mide kanseri teşhisi konmuştur ve en az bir kişide herediter difüz gastric kanseri teşhisi vardır. Ve/Veya

•Ailede en az üç kişiye herhangi bir yaşta mide kanseri teşhisi konmuştur ve en az bir kişide bu herediter difüz gastric kanseri teşhisi vardır. Ve/ Veya

•Bir kişiye herediter difüz gastric kanseri teşhisi 45 yaşından önce konmuştur. Ve/veya

•Bir kişiye hem herediter difüz gastric kanseri teşhisi hem de lobular meme kanseri teşhisi konmuştur.  Ve/veya

•Ailede bir kişide herediter difüz gastric kanseri teşhisi ve başka bir aile ferdinde lobular meme kanseri teşhisi vardır.

Bu kriterlere uyan kişiler genetik danışmanlık doğrultusunda CDH1 genetik testi yaptırabilirler.

Tarama

Herediter difüz gastric kanserine yatkınlığı olan kişiler için uygun etkili tarama seçenekleri halen araştırılmakta ve test edilmekte. Amaç, olası bir kanser vakasını erken teşhis etmektir. Şu anda araştırılan ve önerilen tarama testlerine örnek olarak:

•Endoskopi (Üst gastrointestinal endoskopi): yemek borusu  (özefagus), mide ve ince bağırsağınızın bir bölümünün (duodenum) ağzınızdan küçük çaplı, ucunda parlak ışığı olan, uzun ve bükülebilir bir tüpün yutturulması ile geçekleştirilen inceleme işlemidir. İşlem sırasında, gerek görüldüğü takdirde, daha detaylı laboratuvar analizleri için küçük doku örnekleri (biyopsi) alınabilir.

•Kromendoskopi: Boya kullanılarak kanseri teşhis etme amaçlı endoskopi yöntemi

•Endoscopic Ultranson

•Bunun yanı sıra,  HDGK’ye yatkınlığı olan bayanların meme kanserine yakalanma riski arttığından, meme kanseri için yaşlarına uygun tarama yaptırmaları gerekebilir. HDGK için mevcut olan tarama seçenekleri ve erken teşhis, ne yazık ki, henüz diğer bazı kanser türlerinde olduğu kadar başarılı değildir. Dolayısı ile bazı bireyler, tarama yöntemlerinin haricinde daha agresif ‘önleyici ameliyatları’ tercih edebilirler. Bu durumda midenin tümü veya bir kısmı alınır. Bunlar, önleyici özelliği olan ancak yaşam açısından önemli sonuçları olan ameliyatlardır. Doktorunuz, bu tarz ameliyatların avantaj ve dezavantajlarını sizinle konuşarak,  kendiniz açısından en doğru kararı vermenize yardımcı olacaktır.

Yazıyı Paylaş:

YORUMLAR

    Köşe Yazısına Ait Yorum Bulunmamaktadır....

YORUM YAZIN

  • CAPTCHA security code
  • Yorumu Gönder

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Şahıs/Şahıslar’a aittir.