Güngut
Vakıflar Sağ
Akacan Holding
Uzm. Mine  ÇAĞLAR

Uzm. Mine ÇAĞLAR

04.12.2016

  • Website
  • Google+
  • Instagram
  • LinkedIn
  • Email

“1-31 Aralık, Çocukluk Çağı Kanserleri Farkındalık Ayı”

Değerli okurlarım, kanser hastalığı konusundaki uzun soluklu yolculuğumuzda bu haftadan itibaren sizlere özellikle “Aralık Ayı”nın, çocuklar arasında sıklıkla görülen “Çocukluk Çağı Kanserleri Farkındalık Ayı” olması nedeniyle, ay boyunca yazılarımda bu konudaki önemli bilgileri aktarmaya çalışacağım.

Kanser hastalığının dünyadaki boyutu…

Kanser hastalığı, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en önemli sağlık sorunlarının başında gelmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), 2012 verilerine göre dünyada 14.1 milyon yeni kanser vakası ve 8.2 milyon kişinin de kanser nedeniyle gerçekleşen hastalıktan ölümler olarak bildirilmiştir. Ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, dünyada yaklaşık 32.5 milyon kişi de kanserle mücadele ederek yaşamlarını sağlıklı bir şekilde devam ettiren kişilerden oluşmaktadır.

Çocukluk çağı kanserlerinin görülme sıklığı…

Çocukluk çağında kanser hastalığı nadir görülen bir hastalıktır. Tüm kanserlerin yalnızca %0.5 i 15 yaş altında saptanmaktadır. Tüm dünyada 15 yaş altında kanser görülme insidansı yılda 180000 kadardır. Çocukluk çağı kanserleri yüksek gelirli ülkelerde toplam vakaların %1 ini, fakat düşük gelirli ülkelerde yaklaşık %4 ünü oluşturmaktadır. Çocukluk çağı kanserlerin 0’unu lösemiler (kan kanserleri), kalan p’ini de solid tümörler (organ ve çeşitli dokulardan gelişen kanserler) oluşturmaktadır.  Çocukluk yaş döneminde sıklıkla görülen kanser türleri, dağılımları, tedaviye yanıt oranları ve uzun süreli sağ kalım açısından erişkin yaş grubunda görülen kanser türlerine göre farklılıklar göstermektedir.

Çocukluk çağı kanserleri, doğumdan ergenliğe kadar olan her yaş grubunda görülebilmektedir. Ancak, bu yaş grubundaki kanserlerin çoğu ilk 5 yaşta görülür ve hızlı gelişir. Kemik tümörleri gibi bazı kanser türleri ise 10-15 yaşta daha sıklıkla görülmektedir.

Kanser tanı ve tedavisinde kaydedilen önemli gelişmeler neticesinde, günümüzde çocukluk çağı kanserlerinin yaklaşık p’i tamamen iyileşebilmektedir. Erken tanı alan olgularda sağ kalım oranlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu da ayrıca bilinmektedir. Bu tür hastaların erken tanı alabilmeleri, ancak bu konuda eğitimin yaygınlaştırılması ile mümkün olabilmektedir. Bu nedenle, bu hastalıklara ilişkin bulgu ve belirtilerin kişiler tarafından bilinmesi, hızla tanıya gidilmesi ve bu hastaların tam teşekküllü Onkoloji merkezlerinde bu konuda eğitim almış uzmanlar tarafından tedavilerinin yapılması, hastalıkla mücadelede başarıya ulaşılabilmesi açısından oldukça önem arz etmektedir.   

“1-31 Aralık” ayının önemi

Özellikle çocukluk yaş grubunda sıklıkla görülen kanser türlerine karşı farkındalığı yaratmak ve toplumu bilinçlendirmek amacıyla her yıl “Aralık Ayı”nda çeşitli organizasyonlarla hastalık konusunda bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Bu nedenle, Aralık ayı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de “Çocukluk Çağı Kanserleri Bilinçlendirme ve Farkındalık Ayı” olarak değerlendirilmesi kapsamında toplum bireyleri konu hakkında detaylı bir şekilde bilgilendirilerek erken tanının önemi konusunda bilinçlendirilmektedir. Bu nedenle ay boyunca çeşitli etkinliklerle çocukluk çağı kanserleri konusunda bilinçlendirici ve farkındalığı yaratıcı organizasyon ve eğitim programları kapsamında topluma ulaşılması hedeflenmektedir. 

Kanser hastalığı nedir ve nasıl oluşur…   

Her yaş grubu ve her sosyal statüyü tehdit eden kanser hastalığının çocukluk yaş grubundaki görülüş sıklığı ve davranış paterni ile erişkin yaş grubuna göre farklılıklar içermektedir.

Kanser hastalığı tek hücre hastalığıdır. İnsan organizmasındaki herhangi bir organ veya dokudan köken alabilir. Hastalığı oluşturan hücreler temelde vücüt hücreleri olmakla birlikte bu hücreleri etkileyen çeşitli etkenler sonucunda hücrelerin ölümsüzleşip (immortal) aşırı üreyerek diğer organ ve dokuları iş göremez hale getirmeleri ile sonuçlanan, kendi vücudumuzun bir anlamda saatli bombası olarak nitelendirilebilecek bir hastalıktır; kanser.

Kanser hastalığının temelinde bozulmuş çoğalma kapasitesi yatmaktadır. Genetik ve çevresel faktörler gibi iki ana grupta toplanan faktörlerin etkileri ile iki basamakta ayrı ayrı ortaya çıkan bozulmalar ile kanser hastalığı meydana gelmektedir.

Kanser hastalığındaki tedavi başarısı yaşam oranları ile (survival) ifade edilir. Yani tedavi etmekten ziyade tedavideki başarının önemi büyüktür. Gelişmiş ülkelerde son gelişmeler ışığında yapılan tedavilerin başarıları ile dünya kanser mücadelesi şekillenmektedir. Bu tecrübeler tüm tıp camiasına ışık tutmaktadır. Tedavideki başarı kanserin evresi ve türü ile yakından ilişkili olduğu gibi, tedavinin kalitesi ve usülüne uygun tatbiki ile de direk ilişkilidir.

Çocukluk yaş grubunda en sıklıkla görülen kanser türleri...

   -Lösemi (kan kanseri)
   -Lenfoma (beze kanseri)
   -Beyin tümörleri
   -Sinir sistemi tümörleri
   -Retinoblastoma (göz tümörleri)
   -Böbrek tümörleri
   -Karaciğer tümörleri
   -Kemik tümörleri
   -Yumuşak doku tümörleri
   -Üreme organı tümörleri
   -Nadir görülen tümörler
   -Ayrımı yapılamayan tümörler

Çocukluk yaş döneminde görülen bazı bening oluşumlar (iyi huylu) yerleşimleri itibarı ile kötü huylu tümörler

gibi davranarak hayatı tehdit edebilmektedirler. Örneğin, beyinin derin dokularında olan iyi huylu tümörler gibi, bunların cerrahisi mümkün olmayıp tedavileri zor olan ve hayatı tehtit edebilen hastalıklardır.    Nedenler…

Kanser hastalığının oluşumunda birçok risk faktörü rol oynamaktadır. Çocukluk çağı kanserleri oluşumuna neden olan çeşitli yapısal ve çevresel risk faktörleri vardır. Bu risk faktörleri içerisinde bazı kromozom bozuklukları, doğumsal bazı hastalıklar, bağışıklık sistemini bozan hastalıklar, çeşitli virüs enfeksiyonları, radyasyona maruz kalma, bazı kimyasal maddelere maruz kalma (benzen, ağır metaller, tarım ilaçları, petrol ürünleri...), hamilelikte kullanılan bazı ilaçlar ve sigara ve alkol, ailede kanser olgularının fazla olması (özellikle genç yaşta ve belli tip kanserlerin görülmesi) gibi risk faktörleri yer almaktadır ....

Belirtiler…

Çocukluk çağlarında görülen kanserlerin erken tanısı için, erişkinlerde kullanılan tarama testleri mevcut değildir. Bu nedenle, çocukluk çağı kanserlerinde, en sık görülen uyarıcı bulgu ve belirtileri bilmek ve bunların varlığında hızla doktora başvurmak gerekmektedir. Bu dönemde en sıklıkla rastlanan belirti ve bulgular arasında, boyun, koltuk altı ve kasık bölgesindeki lenf bezelerinde şişlikler, vücudun herhangi bir bölgesinde şişlik, solukluk, halsizlik, sık ateşlenme, ciltte morluklar ve çürükler, burun ve dişeti kanamaları, baş ağrısı ve kusma, ateşsiz havale geçirme, dengesizlik, yürüme bozukluğu, görme bozukluğu, kemik ve eklem ağrıları, enfeksiyon (iltihap) tedavisine rağmen devam eden öksürük, nefes darlığı, gelişme geriliği ve aşırı kilo kaybı, idrarda kan, idrar ve dışkılamada zorlanma, göz bebeğinde parlaklık ve gözde kayma gibi belirtiler yer almaktadır. Yeri gelmişken bir kez daha vurgulamakta yarar vardır ki, bu tür belirtiler önemli bir kanser türünün belirtisi olabileceği gibi, farklı bir sağlık probleminin belirtisi de olabilmektedir. Bu tür belirti ve şikayetler gözlendiği zaman hiç gecikmeden doktora başvurulması oldukça önemlidir...

Bugünkü konumuza son vermeden önce, önemli bir noktayı vurgulamak istiyorum ki, çocukluk yaş grubu tümörleri çok geniş bir konu olarak incelenmekte olup, kanser mücadelesi alanında tedavileri ile en başarılı olunabilen bir alandır.

Değerli okurlarım, gelecek hafta “çocukluk çağı kanserleri” ile ilgili konumuza kaldığımız yerden devam edeceğiz. Bu konuyla ilgili olarak bu ayki yazılarımda gerek bilgisiyle ve gerekse de bilimsel kaynaklara

ulaşabilmemdeki desteğiyle sizlere “çocukluk çağı kanserleri” konusunda önemli bilgileri ulaştırmamda her türlü desteği veren ve yardımcı olan sevgili eşim Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Doçenti, Çocuk Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Kudret Çağlar’a da ayrıca teşekkürlerimi iletmek istiyorum. Gelecek hafta sizlerle yeniden buluşmak dileğiyle, sizlere sağlıklı, mutlu ve huzur dolu bir hafta geçirmenizi diliyorum.

Yazıyı Paylaş:

YORUMLAR

    Köşe Yazısına Ait Yorum Bulunmamaktadır....

YORUM YAZIN

  • CAPTCHA security code
  • Yorumu Gönder

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Şahıs/Şahıslar’a aittir.