• 25 Haziran 2017, Pazar 12:23
Uzm. Sos. NihalSALMAN

Uzm. Sos. Nihal SALMAN

Aile içerisinde ‘Ben dili’ ve ‘Sen dili’-2

Geçtiğimiz hafta iş yerimizde ve yetişkin bireylerle arasında diyaloglara yer vermiştik bu haftada çocuklarla ilgili iletişimleri ele alıyoruz.

Çocuğunuzla konuşurken ona olumlu ya da olumsuz olarak iletmek istediklerinizi doğru ve anlaşılır bir şekilde ifade edebilmeniz çok önemlidir. Bu şekilde hem çocuk, iletmek istediğiniz mesajı daha net anlayacak hem de zihni soru işaretleriyle dolmayacaktır. Bu durumda ifade ederken yapılan hatalara bir göz atmamız yerinde olur.
Çocuklar ve anne-baba arasında çıkan en büyük anlaşmazlıklar, çocuğun veya gencin yaptığı olumsuz davranışlar sırasında oluşur. Gencin yaptığı bir davranış anne-baba tarafından kabul edilemez olduğunda genellikle gösterilen tepkiler şöyledir: “Sen nasıl bunu yaparsın? Ne laf anlamaz çocuksun?” bu gibi çıkışmalar anne babanın kızgınlığını belirten ifadelerdir. Dikkat edersek burada özellikle kullanılan ifade tarzı, kişiye, gence yönelik Sen mesajı, Sen kelimesi, yani Sen-dilidir.
Sen-dili ile ifade edilen kişiliğe yönelik kızgın mesajlar çocuklar ve gençler üzerinde onarılamaz yaralar açarlar. Bir kayayı azar azar delen su damlaları gibi, gün be gün tekrarlanan bu yıkıcı ifadeler gençlerin ve çocukların kimlik duygusunu ve özgüvenini kemirir; erozyona uğratır. Özellikle Sen-dili ile yapılan küçük düşürücü ifadeler, “geri zekâlı, aptal, tembel” gibi lakaplar çocuklar tarafından ciddiye alınabilir, çocuk sevilmediğini ve kabul edilmediğini düşünür, hayat ve ailesine küser. Onuru kırılan genç direnmeye ve karşılık vermeye yönelir. “Ama siz de böyle davranıyorsunuz! Siz de mükemmel değilsiniz” der. Genç de kızgınlığını Sen-dili ile ifade etmesini öğrenmiştir. Bu tür iletişimler ailede çatışmalara ve güç kavgalarına dönüşür. Anne- babaların bu yıkıcı oyunda güçlerini artırıp daha fazla baskı ve ceza yöntemlerine başvurmaları sayesinde, gençlerde otoriteye başkaldırma, isyan duyguları iyice gelişir ve perçinleşir. Asi gençlik dediğimiz büyük sorunlar, bu tür ufak teknik hataların tekrarı sayesinde perçinleşen davranış bozukluklarıdır.
Çocuğun davranışını kendi isteğiyle ve bize verdiği değer yüzünden değiştirebilmesi için, sorunumuzun ve kızgınlığımızın gerçek nedenlerini bilmesi gerekir. Bunun için sorunu yaratan davranışın hangisi olduğu, bu davranışın bizi nasıl etkilediği ve bu etkinin bizde uyandırdığı duyguların ne olduğu bilgileri gereklidir. Bu bilgileri içeren mesaja Ben-mesajı denir. Kabul edilmeyen davranışı etkili ve sorumlu bir şekilde değiştirmeye yönelik Ben-mesajı şu üç bölümü içermelidir:
•Kabul edilmeyen davranışın yargısız, suçlayıcı olmayan tanımı: “Ne saygısız çocuksun!” yerine neden saygısız? Hangi davranış?
“Müziği bu kadar açtığın zaman_____” davranışın tanımıdır.
•Bu davranışın bizde oluşturdu belirgin etki:
Başım ağrıyor ya da okuduğumu anlamıyorum, gibi.
•Olumsuz davranışın bizde yaşattığı duygular:
Sinirleniyorum, kızıyorum, üzülüyorum, gibi.
Ben-mesajı ile ifade edilen duygular, özellikle çocuklar ve gençler duygularıyla daha yoğun olarak yaşadıklarından, duyguların ifadesi onların durumun önemini daha iyi anlayabilmelerine, kendilerini anne-babalarının yerine koyabilmelerine ve dolayısıyla anne veya babada olan etkiyi fark ederek, davranışlarını onlar için değiştirmek istemelerine yol açar.
Ben-dili ile konuşmak aynı zamanda konuşan kişiyi rahatlatır. Duyguların açıklanması kişinin rahatlamasına ve birikim yapmamasına yol açar. Anne veya baba kızgınlığının nedeninin aslında çocuğun davranışı olmadığını, özel yaşantısında karşılaştığı farklı bir sorun sebebiyle olduğunu anlar. Ben mesajında çocuğa karşı bir saldırı olmadığı için çocuk söyleneni savunucu olmadan duyabilir ve anne-babanın gereksinimini karşılamak gayesiyle davranışının sorumluluğunu üstlenir; değiştirmeye yönelebilir.
Ben-dili ile kurulan iletişimlerin uzun süreli etkileri anne-baba ile çocuklar arasında yakınlığın artması ve birbirlerine daha saygılı ve sevgili birlikteliğin yaşanılmasıdır. Araştırma sonuçları Ben-dili ile hitap edilen çocukların düşünme yeteneklerinin arttığını, sebep-sonuç ilişkilerini daha iyi anladıklarını ve daha sorumlu olduklarını göstermiştir. Çocuk ya da genç bu sayede kişiliği zedelenmeden değişiklik beklentisi içine girer, daha sağlıklı gelişir ve özgüveni sarsılmaz. Ayrıca ben-mesajları ile saygılı ve sorumlu tepki alan çocuklar ve gençler belirgin etkiler ve duygular açıklandığı için, uzun sürede başkalarını düşünmeyi ve bencil olmamayı öğrenirler. Anne-babalarına karşı saygıları ve yakınlıkları artar ve kendi istek ve tepkilerini de Ben-dili ile ifade etmeyi öğrenirler. Bu şekilde saygılı ve sorumlu ifadelerin yerleşmesiyle anne-baba ve çocuk arasında sürtüşmeler azalır ve sorunlar daha çabuk çözüme ulaşır.
Kaynak:

1- http://www.sorularlaaile.com/ben-dili-ve-sen-dili-nedir-ornekleri-nelerdir
2- http://www.cizgidanismanlik.com/makaleler/cocuk/sen-dili-ve-ben-dili
 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 15 9 3 3 17 30
2 BİNATLI YSK 15 8 5 2 12 29
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 15 9 1 5 8 28
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 15 8 4 3 6 28
5 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 15 8 1 6 3 25
6 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 15 6 6 3 7 24
7 BAF ÜLKÜ YURDU 15 5 5 5 11 20
8 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 15 5 5 5 -1 20
9 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 15 4 7 4 -1 19
10 LEFKE TSK 15 5 2 8 -5 17
11 GENÇLİK GÜCÜ TSK 15 5 2 8 -16 17
12 TÜRK OCAĞI LİMASOL 15 5 1 9 -4 16
13 CİHANGİR GSK 15 4 4 7 -5 16
14 YALOVA SK 15 4 3 8 -5 15
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 15 3 6 6 -8 15
16 OZANKÖY SK 15 2 5 8 -19 11

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 18.01.2018 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup