KTV
  • 26 Mart 2017, Pazar 12:15
Vet. Hek. KeremGÜNEŞER

Vet. Hek. Kerem GÜNEŞER

Buzağı beslemede kolostrum (ağız sütü) ve kolostrumun önemi

Damızlık işletmelerinde mevcut sürünün devamlılığı sağlıklı buzağı yetiştirme ile gerçekleşir. Bu sağlıklı buzağı yetiştirme programını etkileyen pek çok faktör olmasına karşın buzağının yüksek kaliteli kolostrumla yeterli düzeyde beslenebilmesi, sağlığı ve yaşama gücü üzerinde en önemli etmendir. İstatistiklere göre hayvancılığı ileri ülkelerde bile buzağı ölümleri % 20 dolaylarında seyretmekte ve bunun da önemli bir kısmı yetersiz ve yanlış besleme yöntemlerinden kaynaklanmaktadır. Oysa yapılan çalışmalar iyi bir bakım-besleme yöntemiyle ölüm oranının % 3-5’lere çekilebileceğini göstermektedir. Bu açıdan buzağıların sağlık sorunlarının en aza indirilmesinde kolostrumun (ağız sütü) büyük önemi vardır.

Yeni doğmuş buzağıların hastalıklara karşı savunma mekanizmaları gelişmemiştir. Kolostrum beslemesi buzağılara, bir kısmı ince bağırsağa geçerek aktif şekilde emilebilen immunoglobulinleri (Ig, bağışıklık elemanları) sağlayarak hastalıklara karşı pasif koruma sağlar. Pasif bağışıklıkta ise, sağlıklı bireylerden bazı bağışıklık maddelerinin aktarımı yoluyla geçici koruma sağlanmaktadır. Bu olay, yalnızca doğumdan sonraki ilk birkaç saat içinde gerçekleşebilmektedir. Vücuda giren bakteri ve diğer yabancı partiküllerin tahrip edilmesine yarayan bağışıklık elemanları, gebelik sırasında yavruya geçemediklerinden, yeni doğmuş buzağının kan sıvısında bulunmazlar. Ancak, iyi kalitede kolostrum tüketildiğinde ince bağırsak üzerinden emilebilirler. Bu yüzden buzağılar ancak kolostrumu (ağız sütü) içerek pek çok enfeksiyöz hastalığa karşı direnç sağlarlar. Bu nedenle yüksek kaliteli kolostrumun yeni doğan buzağıya olabildiğince erken içirilmesi yaşamsal önem taşımaktadır.

Buzağılar tarafından içilen ağız sütündeki bağışıklık maddeleri bağırsaklardan emilerek kana karışırlar. Böylece buzağıyı hastalık ve enfeksiyonlara karşı korumaya başlarlar. Emilen bağışıklık maddesi miktarı doğrudan ağız sütünün veriliş zamanı ile etkilenir. Bağırsakların bağışıklık maddelerini emme yeterliliği zaman ilerledikçe hızlı bir biçimde düşer. Doğumu izleyen ilk 24 saatin sonunda doğumun ilk saatlerine göre buzağının bağırsaklarından bağışıklık maddesi emilim oranı % 90 oranında azalır. Bu nedenle ağız sütünün buzağıya verilişinde vakit geçirilmemelidir. Ağız sütü mümkün olabilen en erken zamanda ya da en geç 2 saat içerisinde mutlaka verilmelidir. Ayrıca ağız sütünün verilişi geciktiği zaman bağırsaklarda üreyen hastalık yapıcı mikroorganizmalar ağız sütünün yerine emilerek buzağıları hastalandırabilirler. Doğumdan sonra anasının yanında bırakılan buzağı bir süre izlenmeli ve ağız sütünü içip içmedikleri kontrol edilmelidir.

Kolostrumun bileşimi sütten tamamen farklıdır. Bu farklılık hem kimyasal hem de biyolojik yönden önemlidir. Kimyasal olarak ishal yapıcı bir özelliğe sahiptir ki yeni doğmuş buzağının sindirim sisteminde birikmiş olan mekonyumun (ilk dışkı) dışarı atılmasını sağlar. Biyolojik olarak zengin immunoglobulin’lere yani antibodiler ve antikorlara sahiptir. Bu da buzağının hastalık etkenlerine karşı direncini arttırır. Aynı zamanda yüksek düzeyde protein, karoten ve A, D ve E vitaminleri içerir. Ancak besleyici değeri sonraki sağımlarda düşmeye başlar. İkinci ve sekizinci sağımlar arasındaki süt yapısının giderek normal süt haline dönüşmesi ve emilimin yeterince sağlanamaması nedeniyle “transit süt” olarak tanımlanmaktadır. Kolostrum yaklaşık 48 saat içinde transit süt, 72 saat içinde de normal süt halini almaktadır. Gerçek kolostrum normal sütten iki kat daha fazla kuru madde, üç kat daha fazla mineraller ve beş kat daha fazla protein içermektedir. Ayrıca normal sütten daha fazla enerji, vitamin A, D, E ve immunoglobulinler (antikor ve antibadiler yani bağışıklık maddeleri) içermektedir. Nispeten düşük laktoz içermesi ishal olmalarını azaltır. Enzim inhibitörü tripsin ise buzağının kolostrumdaki anikor ve antibadileri daha iyi absorbe etmelerini sağlar. İyi bir kolostrum yüksek düzeyde immunoglobulinler içermeli ve koyu kıvamlı ve krema gibi gözükür.

Kolostrum veriliş yöntemleri

Doğumdan sonra buzağı, annesinden ayrılabileceği gibi, bu işlem 12-24 saat geciktirilebilir ya da daha sonrasına bırakılabilir. Ancak bu iş ne kadar erken gerçekleştirilirse, hem buzağının mikroplarla bulaşıp hastalıklara maruz kalmaması, hem de annenin daha sonraki dönemlerde buzağısını görmeden sağılmaya başlanması bakımından iyidir. İnekten herhangi bir nedenle kolostrum alınamazsa, bu ihtiyaç ilk gün 6, ikinci gün 5, sonraki günlerde birer yumurta akının katılıp karıştırıldığı normal sütle kapatılmaya çalışılmalıdır. Buzağı annesini emdiğinde ne zaman emmeye başladığının ve ne kadar kolostrum tükettiğinin hesaplanması çok zordur. Bu nedenle kova veya emzikle kolostrumun içirilmesi sağlanmalıdır. Özellikle de buzağı ayağa kalkıp ememiyorsa ona yardım ederek ve mümkünse biberon kullanılarak yeterli kolostrum alması temin edilmelidir.

Kolosturumla besleme

a) Ana hayvanın meme bölgesi temiz olmalıdır.

b) İlk birkaç saat içersinde 2-2,5 litre kolostrum verilmelidir.

c) İlk gün mutlaka 4,5-6,5 litre civarında kolostrum verilmelidir.

d) Buzağıya kolostrum, doğduktan 15 ila 30 dk. içerisinde verilmeye başlanmalıdır.

Ağız sütü sağlıklı hayvanlar ve sürü elde etmek için yapılması gereken en önemli adımlardan biridir. Ağız sütünün başka amaçlarla kullanılması yapılacak en önemli hatalardan biridir. Buzağıların sağlıklı olması için doğumu takiben yapılacak altın adımlardan biridir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü

ANKET

Yarın seçim olsa oyunuzu hangi partiye verirdiniz?

    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 4 2 2 0 4 8
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 5 2 2 1 3 8
3 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 4 2 2 0 3 8
4 BİNATLI YSK 4 2 2 0 3 8
5 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 5 2 2 1 0 8
6 CİHANGİR GSK 4 2 1 1 3 7
7 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 4 2 0 2 0 6
8 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 4 2 0 2 -1 6
9 LEFKE TSK 4 1 2 1 -1 5
10 YALOVA SK 4 1 1 2 1 4
11 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 4 0 4 0 0 4
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 4 1 1 2 -2 4
13 TÜRK OCAĞI LİMASOL 4 1 1 2 -2 4
14 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 4 0 3 1 -1 3
15 OZANKÖY SK 4 0 2 2 -5 2
16 BAF ÜLKÜ YURDU 4 0 1 3 -5 1

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup