KTV
  • 18 Haziran 2017, Pazar 11:46
Vet. Hek. KeremGÜNEŞER

Vet. Hek. Kerem GÜNEŞER

Zoonoz hastalıklardan korunma yolları

Veteriner hekimlerin halk sağlığındaki en önemli görevlerinden birisi de zoonoz hastalıklarla ilgili olanıdır. Günümüzde hayvan ve insan sağlığını ilgilendiren 200 kadar zoonoz hastalık olduğu ve bunlardan yaklaşık 50 kadarının insan sağlığı yönünden büyük problemlere yol açtığı bilinmektedir. Zoonoz hastalık tanımı dünya sağlık örgütü tarafından “doğal olarak omurgalı hayvanlardan insanlara, insanlardan da hayvanlara geçebilen hastalıklar veya enfeksiyonlar” olarak tanımlanmaktadır. Zoonoz hastalıklar yalnızca halk sağlığını olumsuz etkilemekle kalmayıp, hayvanlarda verim kayıplarına ve ölümlere de sebep olarak ülke ekonomisine büyük bir darbe vurmaktadır.

Zoonoz hastalıklar çeşitli şekiller de sınıflandırılmaktadır. Bunlar arasında;

1. Taşıyıcı konakçılarına göre

   •Yabani hayvanlardan insanlara bulaşanlar
   •Yarı yabani (güvercin, fare) hayvanlardan bulaşanlar
   •Evcil hayvanlardan insanlara bulaşanlar

2. Etkenin çeşidine göre

   •Bakteriyalzoonozlar(tüberküloz, brusella, şarbon)
   •Viralzoonozlar (kuduz, şap)
   •Mikotikzoonozlar (aktinomikoz)
   •Protozoalzoonozlar (giardia, toksoplazma)
   •Helmintik hastalıklar (ekinokok, tenialar)
   •Riketsiyalzoonozlar (klamida, Q humması)

Bunların dışında zoonoz hastalıklar bulaşma şekillerine, yaşam sikluslarına göre de farklı şekilde sınıflandırılabilmektedir. Zoonoz hastalıkların bulaşma şekilleri ve görülme sıklıkları ülkelerin coğrafi yapısına, gelişmişlik düzeyine, eğitime, hayvancılık düzenine bağlı faktörlere göre değişiklik gösterebilmektedir. Zoonoz hastalıklardan korunma işlemi çok yönlü bir takım tedbirin alınmasına ve uygulamaya konulmasına bağlıdır. Bu açıdan mücadelede ulusal ve uluslararası kuruluşların alacağı tedbirler yanında bireylerin de üzerine düşen görevler vardır. Halk sağlığı açısından bölgedeki zoonoz hastalıkların tespiti ve görülme sıklığının ortaya çıkarılması gerekmektedir.

Zoonozların kontrolüne yönelik yapılabilecek uygulamaları genel anlamda 4 başlık altında toplayabiliriz.

   •Zoonozların teşhisine yönelik servisler ve kurumlar oluşturmak
   •Hayvanlarda kontrolü sağlamak
   •Bulaşmada etkili olan araçların kontrolü
   •Genel amaçlı tedbirler.

Hem beşeri hekimlikte hem de veteriner hekimlikte temel amaç hastalığın oluşmadan koruyucu tedbirini almak olmalıdır. Yani tedavi etmekten çok koruyucu hekimlik, sağlık açısından daha önemlidir. Ayni durum zoonoz hastalıklar için de geçerli olup, tedbirlerin en başta alınması gerekir. Yukarıda yaptığımız gruplandırmada da görüldüğü üzere tedbirlerin çok yönlü alınması gerekmektedir. Resmi kurum ve kuruluşların yanında, hayvan yetiştiricilerine, yasa koyuculara, ebeveynlere, hekimlere, sağlık ve gıda sektörü çalışanlarına kadar herkese görevler düşmektedir.

Hastalıkların belirlenmesi ve görülme sıklığının, görüldüğü bölgelerin tespiti çok önemlidir. Bölgelerde hastalıklara yönelik tedbirler alabilmek için, hastalığın ilk başta bilinmesi gerekir. Bu devlet ve araştırma kurumlarının üzerine düşen bir görevdir. Hastalığın bilinmesi demek tüm bulaşma yollarının düşünülerek tedbir alınması, halkın bilinçlendirilmesi, ilgili sektörlerin ve sektör çalışanlarının muayene edilip eğitilmesi, sektörlerin arasında işbirliği sağlanarak tedbirlerin alınması anlamına gelecektir. Zoonozların teşhisine yönelik laboratuvarlar veya ilgili birimler mutlaka oluşturulmalıdır.

Hayvanlar da kontrolü sağlayabilmek adına karantina, tedavi, imha, ötenazi, fertilite kontrolü gibi tedbirler alınmalıdır. Kimyasal ve biyolojik ajanlar ile vektörlere yönelik koruyucu tedbirlerin alınması gerekmektedir. Bunların dışında aşılama işlemleri yapılarak hastalıkların ortaya çıkmadan koruyuculuğun sağlanması ve hastalıkların zamanla görülme sıklığının düşmesi önemli tedbirler arasındadır. Hayvanlarda iç ve dış parazit mücadelesinin etkin bir şekilde yapılması gerekir. Çevresel faktörlerin iyileştirilmesi ve hayvan hareketlerinin kontrol altında tutulması hastalıkların yayılmasını engelleyecektir.

Bulaşmada etkili olan araçların kontrolünü sağlamak adına; hayvansal ürünlerden elde edilecek besinlerin hijyen kalitesine, üretim aşamasındaki hijyene, mezbaha hijyenine, besinlerin işlenmesi sırasında hijyene dikkat edilmelidir. Şüpheli ve hastalıklı hayvanlardan elde edilen karkaslar değerlendirilmeli ve gerekirse doğru bir şekilde imha edilmelidir. Karkas ve iç organların imha edilmesi çevre ve toplum açısından oldukça önemlidir.

Bireylerin kendilerinin alacakları tedbirlerde çok önemlidir. Genel hijyen koşullarına dikkat edilmelidir. Ebeveynler çocukları için sağlık tedbirlerini almalı gerekli eğitimi küçük yaşta çocuklarına vermelidir. Herkes kendi çevre hijyenini sağlamalı, sakatat, çiğ et veya et ürünlerinden kaçınmalıdır. Çiğ süt tüketimi engellenmeli, süt ve süt ürünleri pastörize edilmiş sütlerden elde edilmelidir. Ellerin yıkanmasına özen gösterilmelidir. Hayvancılıkla uğraşanların gerekli aşıları yaptırması ve hijyen koşullarına oldukça dikkat etmesi gerekmektedir.

Hekimlikte amaç, hastalığın ortaya çıkmadan, koruyucu tedbirlerin alınarak insan ve hayvan sağlığının korunması olmalıdır. Bu amaçla zoonoz hastalıklara karşı devlet kurumları, ilgili işletmeler, bireyler arasında işbirliği sağlanarak koruyucu ve önleyici tedbirlerin alınması, hastalıklarla mücadelede etkin olacaktır.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü

ANKET

Yarın seçim olsa oyunuzu hangi partiye verirdiniz?

    Takımlar O G B M Av P
1 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 5 3 0 2 0 9
2 YENİCAMİ AK 4 2 2 0 4 8
3 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 5 2 2 1 3 8
4 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 4 2 2 0 3 8
5 BİNATLI YSK 5 2 2 1 2 8
6 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 5 2 2 1 0 8
7 CİHANGİR GSK 4 2 1 1 3 7
8 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 4 2 0 2 0 6
9 LEFKE TSK 4 1 2 1 -1 5
10 OZANKÖY SK 5 1 2 2 -3 5
11 YALOVA SK 4 1 1 2 1 4
12 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 4 0 4 0 0 4
13 BAF ÜLKÜ YURDU 5 1 1 3 -2 4
14 GENÇLİK GÜCÜ TSK 5 1 1 3 -4 4
15 TÜRK OCAĞI LİMASOL 5 1 1 3 -5 4
16 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 4 0 3 1 -1 3

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 22.10.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup