KTV
  • 20 Kasım 2016, Pazar 10:56
Vet. Hek. MeryemHOCA

Vet. Hek. Meryem HOCA

Hayvan işletmelerinde dezenfeksiyon

Dezenfeksiyon, bir cismin, ortamın veya malzemenin patojen mikroorganizmalardan arındırılmasıdır. Bazı bakteri sporları dezenfeksiyon sonrası da canlı kalabilir. Dezenfektan ise dezenfeksiyon işleminde kullanılan kimyasal maddelerdir.

Çeşitli zoonoz hastalıkların etmenlerinin kaynağı olarak barınak, zemin özelikleri, kullanılan yataklık, su kaynakları, revir bölümü, doğumhane, süt tankı ve sağım işlemi ile gübrelikler önem arz etmektedir. Bir ahırın tüm bu özellikler bakımından bir değerlendirmeye tabi tutulması kaliteli üretim aşamasında işletmede düzeltme yapılacak noktaların tespitinde önemli avantaj sağlayacaktır.

Dezenfektanların ortak özellikleri;

Mikrop öldürücü olmaları, insan ve hayvan için zehirleyici özellik taşımaması, suda eriyebilir olmaları, kalıcı kötü koku bulundurmamaları, madeni eşyalar veya diğer malzemeyi tahrip edici olmamaları istenir. Ayrıca, bu dezenfektanların ucuz ve kolay tedarik edilebilir olması da arzu edilen bir diğer özellikleridir. Dezenfektan seçiminde; viral, bakteriyel, fungal ve sorun olan etkenleri kontrol edebilmesi öncelikli konudur. Ayrıca bir dezenfektanın güvenilir sonuç vermesi ve hayvancılık işletmelerinde geniş alana ve organik maddelerde ve kötü koşullarda da kullanıma uygun ve etkin sonuç vermesi ve uygulandığı alan veya zemine de tahrip edici etkide bulunmaması gerekir. Ayrıca, dezenfektan seçiminde kullanım kolaylığı, mikrop öldürücü ama insan ve hayvan sağlığı için risk içermemesi de diğer önemli konu başlığını oluşturur.

Dezenfektan uygulamasından beklenen sonucu etkileyen faktörler;

Mikroorganizmaların tipi, sayısı, doğal direnci, lokalizasyonu, dezenfektanın gücü, yoğunluğu, temas süresi, ortamın fizik-kimya özellikleri (ısı, ph, organik-inorganik maddeler…), biyofilm varlığı, malzeme ve yüzeylerin özelliği gibi pek çok faktör dezenfeksiyon/sterilizasyon işlemlerini etkiler . Bir dezenfektandan istenen sonucun elde edilmesi için aşağıdaki konu başlıklarına ayrıca dikkat edilmesi gerekir.

•Yüzey tipi: dezenfektan seçimi ve kullanımında hangi yüzeylerde ve ne gibi etmenlere karşı kullanılacağının çok iyi bilinmesi gerekir. Hayvan barınaklarında zemin ve iç yüzeyi; ahşap, toprak veya kum gibi farklı malzemelerden yapılmış olabilmektedir. Bu gibi farklı yüzeylerde etkili olan dezenfektan seçimi etkili sonuç almak için çok elzemdir.

•Organik kirler: Dezenfeksiyonun başarılı olabilmesi için, mikropların, kimyasal maddelerle direk temasa gelmesi çok önemlidir. Etrafı organik (kan, serum, vücut sıvıları, idrar, gaita, dokular, mukoid salgı, diğer ekskret ve sekretler, v.s) ve diğer maddelerle (toz, toprak, yaprak, v.s.) sarılı olan mikropların ölmesi mümkün değildir. Böyle örtücü role sahip dış maddeler, aynı zamanda, dezenfektanları inaktive edebileceği gibi, etkisiz olan veya başka tesire sahip bileşikler haline de getirebilirler. Dezenfekte edilecek yüzeyde organik kirlerin bulunması dezenfektanların etkisini azaltır. Ancak tüm dezenfektanlar aynı ölçüde etkilenmez, bazı dezenfektanlar az bazıları ise çok etkilenir. Bu nedenle dezenfeksiyon öncesi yüzey temizliği yapılması etkenliği artırdığı için sıklıkla vurgulanan bir konudur. Bazı yüzeylerin temizlenmesi diğerlerinden daha kolaydır. Organik kir kalmasının engellenemediği durumlarda kirli koşullara uygun bir dezenfektan kullanılmalıdır. Bu nedenle, bir yeri veya bir eşyayı dezenfekte etmeden önce kaba temizliği yapılır ve bundan sonra uygun olduğu saptanan dezenfektanla uygulamaya geçilir.

•Sıcaklık: Bazı dezenfektanların etkisi sıcaklığa bağlı olarak değişebilmektedir. Mesela, sağım ekipmanlarının ön yıkanmasında, ön durulama ılık suyla gerçekleşmelidir (yaklaşık 40-50 °C) Eğer kullanılan su soğuk olursa (35 °C altında), süt yağını kristalize eder ekipmanların üzerinde film halinde yağ tabakası oluşturur. Ön rulamada eğer Sıcak su kullanılırsa (50 °C üzerinde) bu sefer proteinler bozunarak film halinde protein tabakası oluşur. Ve yıkama zorlaşır. Ilık su ana yıkama için ekipmanların ısıtılmasına yardımcı olacaktır. Soğuk tavsiye edilen ürünlerde soğuk durulama yapılabilmektedir. Özelikle iç mekan sıcaklığı değil uygulama yapılacak zeminin sıcaklığı önemli olup bunu kontrol edilmesi etkenliği artıracaktır. Eğer uygulanacak yüzey sıcaklığına müdahale edilemiyorsa o yüzey yapısının gerektirdiği dezenfektanı bulmak için çaba harcamak gerekir.

•Su Kalitesi: Saf dezenfektanlar kullanmadan önce önerilen oranlarda sulandırılarak kullanılırlar. Ayrıca dezenfektan uygulanmadan önce yüzeylerin önce su ve sabunla, fırçalanarak mekanik ön temizlik yapılması gerekir. Bu nedenle hem sulandırmada hem de ön temizlik aşamasında su kullanılmakta olup su problemli ise işlem boşa gidecek demektir.

Ayrıca, suyun sertliği bazı dezenfektanların aktivitesi üzerine önemli ölçüde etki yapar ve bu nedenle bir faktör olarak dikkate alınmalıdır.

•Temas süresi: Mikroplar üzerinde dezenfektanların etkisi logaritmik bir tarzda meydana gelir. Bir bakteri popülasyonu letal maddelerin etkisine maruz bırakılırsa, belli bir birim zaman için, popülasyonda belli sayıda azalmalar görülür ve ölüm kinetiği eksponensiyal bir karakter taşır. Yüzey bakteri sayımında kabul edilebilir bir düşüş sağlanması için muhtelif dezenfektanlara ait temas süreleri arasında önemli farklılıklar bulunabilir. Eğer bir süspansiyon içinde aynı türden çok sayıda mikroorganizma varsa, bunları öldürmek için geçen süre de o oranda fazla olur.

Çünkü ölümler, belli zaman dilimleri içinde, logaritmik bir tarzda meydana gelmektedir. Çoğunlukla dezenfektanların güçlü etkisi kimyasal sistemin sulu safhasında yani yüzeyin ıslak kaldığı sürede olur.

•Çözelti oranı: Kullanılan dezenfektanın imalatçı firma tarafından hazırlanmış prospektüsü dikkatle okunmalıdır. Kimyasal maddeler yoğun eriyikler halinde iken mikrobisid, sulu veya düşük konsantrasyonlarda da mikrobistatik etkiye sahiptirler .

Bu nedenle de, dezenfektanların en iyi etki sağladığı bir optimal yoğunlukları vardır. Dezenfektan çözeltisi prospektüste yazılan oranlara göre hazırlanmalı, dezenfekte edilecek yüzeyin alanı ve gerekli ise hacmi önceden belirlenmeli ve kullanılacak dezenfektan çözeltisinin miktarı ona göre hesaplanmalıdır.

•Uygulama tekniği: Dezenfektanların kullanılmasında bazı tekniklerden yararlanılır. Bunlardan birinin seçimi (tütsü, püskürtme, badana, v.s.) tatbik edilecek yere ve dezenfektana göre değişir. Mesela aynı dezenfektan kümes, ahır, ağıl, hayvan barınakları, kuluçkahane, veteriner klinik gibi binaların yüzeyleri ile alet ve ekipmanın dezenfeksiyonunda 1:150 ile 1:400 oranında kullanılırken, ahır su boruları, kümesteki nipeller ve suların dezenfeksiyonunda 1:1500 oranında kullanılır. Araç lastikleri ve ayak banyosunda ise 1:40 oranında havanın dezenfeksiyonunda ise pulverizasyon şeklinde 1:300 oranında sulandırılarak kullanılır. Bu nedenle kullanım tekniği ve kullanıldığı yere göre metot değişir.

(Devam edecek)


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü

ANKET

Yarın seçim olsa oyunuzu hangi partiye verirdiniz?

    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 4 2 2 0 4 8
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 5 2 2 1 3 8
3 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 4 2 2 0 3 8
4 BİNATLI YSK 4 2 2 0 3 8
5 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 5 2 2 1 0 8
6 CİHANGİR GSK 4 2 1 1 3 7
7 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 4 2 0 2 0 6
8 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 4 2 0 2 -1 6
9 LEFKE TSK 4 1 2 1 -1 5
10 YALOVA SK 4 1 1 2 1 4
11 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 4 0 4 0 0 4
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 4 1 1 2 -2 4
13 TÜRK OCAĞI LİMASOL 4 1 1 2 -2 4
14 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 4 0 3 1 -1 3
15 OZANKÖY SK 4 0 2 2 -5 2
16 BAF ÜLKÜ YURDU 4 0 1 3 -5 1

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 21.10.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup