KTV
  • 15 Ekim 2017, Pazar 10:43
Vet. Hek. MeryemHOCA

Vet. Hek. Meryem HOCA

Kenelerden köpeklere bulaşan, köpeklerden de insanlara bulaşan ‘Lyme’ hastalığına dikkat

Kenelerden bulaşan Ehrlichiosis hastalığı nedir?

Ehrlichiosis (Erlişya)  kene aracılığıyla köpeklere bulaşabilen bir hastalıktır. Hastalık sıcak iklimli bölgelerde görülmektedir. Ülkemizde de Akdeniz kıyılarında ve Türkiye’nin bazı bölgelerinde görülmektedir. Hastalığın en yaygın olduğu mevsimler, kenenin yaşamasına uygun olan mevsimlerdir. Bu mevsimler; ilkbahar, yaz, erken sonbahardır. Hastalığa en yatkın ırklar ise Alman çoban köpekleri ve dobermanlardır.

Hastalık canlıyı ısırmasıyla bulaşabildiği gibi yapılan araştırmalarda deneysel olarak kan nakli ile de bulaşabildiği saptanmıştır. Hastalığın bulaşmasında birincil olarak kene etkilidir. Keneler canlı dokuyu ısırarak, tükürük bezlerinde bulunan (ehrlichiosis) etkenini canlı dokuya aktarırlar ve enfekte ederler. Etken (ehrlichiosis) vücuda girdikten sonra ilk olarak kemik iliği, dalak ve karaciğer gibi organlara gider ve buralarda 3 hafta süreyle çoğalırlar. Daha sonra kan aracılığıyla diğer doku ve organlara giderek burada hasarlara sebep olur. Hasar verdiği organlardan en önemlileri böbrek, akciğer ve beyindir. Buralarda damarlara yerleşerek damar yapısını bozar, damar yangılarına sebep olur.

Bunun sonucunda da kan yapan hücrelerin yapısını ve üretimini bozarak anemiye yani kansızlığa sebep olur. Bunun dışında etkenin en önemli özelliklerinden biri ise kanın pıhtılaşma mekanizmasında rol oynayan trombositlerin içine girer ve yapısını bozar. Vücudun savunma mekanizması hücrelerinden olan lökositlerin sayısında azalma olur ve anemiye yani kansızlığa neden olur.

Hastalık 3 farklı dönemde incelenmektedir. Akut dönemde görülen klinik semptomlar; yüksek ateş, kilo kaybı, iştahsızlık, durgunluk, burun kanaması, karnın altında ödem oluşması ve bunların yanında merkezi sinir sistemi bozuklukları yani istemsiz hareketler ve tikler olarak şekillenebilir.

Akut dönemde bazı hayvanlar herhangi bir medikal tedaviye ihtiyaç duymaksızın kendiliğinden iyileşme gösterebilirler. Ancak bazen de akut dönemden sonra subklinik döneme geçiş yapabilir yani herhangi bir hastalık belirtisi göstermez ve bu dönem yıllarca sürebilir.

Bu dönemde herhangi bir teşhis veya tedavi yapılmazsa hastalık kronikleşebilir. Kronikleşmesinin yanı sıra uzun süre baskı altında kalan imnun sistemde ise bu kronik durum akut duruma göre daha ağır şekilde seyreder. Kronik durumda ise akciğer kanaması, burun kanaması, vücudun diğer yerlerine kan oturması ve bunların yanı sıra dalakta büyüme, karaciğerde büyüme, idrarda kan ile şiddetli kilo kaybı görülecektir.

Hastalığın teşhisinde kullanılan birçok yöntem vardır. Bunlar PCR, Eliza, Vestern yöntemleri gibi ancak günümüzde en çok kullanılan ve en güvenilir sonucu veren imnun floresan antikor testidir. Bunun yanı sıra birçok özel klinikte de kullanılan ehrlichiosise spesifik olan hazır testlerde kullanılmaktadır.

Lyme Hastalığı

Hastalık etkeni Borrrelia burgdorferi'dir. Hastalık genelde bu etkeni taşıyan ixodes cinsi kenelerin ısırığı ile bulaşır. Hastalığın en çok görüldüğü zamanlar mayıs ve kasım aylarıdır. Bu nedenle bu aylarda kene mücadelesi çok önemlidir. Lyme zoonoz bir hastalıktır, bu sebeple etkenin insanlara geçebileceği fikri her zaman göz önünde bulundurulmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır. İnsanlarda ve köpeklerde eklem, deri lezyonları ve diğer organ bozukluklarına neden olur.

Bu hastalığa köpekler, insanlar ve kedilerden daha sık yakalanırlar. Dışarıda yaşayan köpeklerin evde bulunanlara göre bu etkene maruz kalma oranları fazladır. Özellikle ormanlık alanlarda yaşayan köpeklerin hastalık etkenini taşıyan kenelere maruz kalmaları daha sık gözlenir. Köpeğin kene tarafından ısırılması sonucunda, hiç bir hastalık belirtisi ortaya çıkmayabileceği gibi, ilk belirtiler bir kaç ay sonra da ortaya çıkabilir. Genelde hemen semptom görülmez, oluşan vakalarda görülen belirgin semptomlar; ateşin 40-41 santigrad dereceye çıkması, iştahsızlık, patolojik uyku hali, hareket etmekte isteksizlik, krizler, saldırganlık, kalp ve böbrek problemleri, topallık (genelde tek bir eklemde bazen de bir kaç eklemde) görülür. Eklemler şiş ve ağrılı bir hal alır.

İnsanlarda Lyme Hastalığı

Hastalık insanlarda 2 farklı formda görülür. Bunlar Erken Lyme Hastalığı ve Geç Lyme hastalığıdır. Erken Lyme Hastalığı, enfekte kene tarafından ısırıldıktan sonra 3-60 gün içinde yorgunluk, ürperme, ateş, baş ağrısı, kas ve eklem ağrısı, şişmiş lenf yumruları, Bull's eye (erythema migrans) daire şeklinde deri kızarıklığı şeklindeki belirtilerle kendini gösterir.

Geç Lyme hastalığında ise enfekte kene tarafından ısırıldıktan 2. hafta ila 3. ay arasında ortaya çıkan dizlerde artrit, kalp çarpıntısı, körlük, sinir sistemi problemleri (uyuşukluk, ağrı, yüz felci, menenjit) ve son olarak ölümle seyreden bir hastalıktır.

Babesiosis

Bir kan paraziti olan babesia, tüm dünyada subtropikal ve tropikal bölgelerde yaygındır. Akdeniz ülkelerine yoğun turist trafiği sayesinde hastalık orta ve kuzey Avrupa ülkelerinde de giderek yayılmaktadır. Enfekte keneler, sağlıklı konakçıdan kan emdikleri sırada paraziti de naklederler. Parazit enfekte konakçının kanında alyuvarları parçalar. Babesis enfeksiyonunun bulaşmasından 1-3 hafta sonra konakçıda ateş, giderek artan durgunluk, anemi, mukoza ve göz kapaklarında sarılık, dalak şişmesi ve kan işeme meydana gelir. Hastalığın şiddeti konakçının bağışıklık durumu ile yakından ilgilidir. Tavsiye edilen en etkili mücadele yöntemi, vektör kenelerin yok edilmesini amaçlayan, uzun etkili kene ilaçlarının kullanılmasıdır.

Kene felci

Bazı kene türlerinin dişileri, kan emme sırasında belli dönemlerde bir nörotoksin üreterek, sinirsel impuls geçişini bozar.hastalık bulaşan köpeklerin arka bacaklarında ilerleyen bir felç ve nadir vakalarda solunum felcine bağlı ölüm meydana gelir. Kenelerin kısa süre uzaklaştırılmaları ile semptomlar 24 saat içinde kaybolur.

Korunma

Bu hastalıklarda yapılması gereken en önemli şey korunmaktır. Korunmada hasta sahiplerinin özellikle yaz, ilkbahar ve sonbaharın erken dönemlerinde hayvanlarına yapılması gereken dış parazit ilaçlarını aksatmamaları gerekmektedir. Bu dış parazit ilaçlamalar ense damlaları veya kene tasmaları şeklinde olabilir.

Bir diğeri ise kalabalık ortamda bulunan köpeklerin yani bakımevleri ve barınaklarda yaşayan hayvanlara yönelik yapılacak ilaçlamalardır. Bunlardan en önemlisi çevrenin dezenfeksiyonudur.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BİNATLI YSK 9 5 3 1 9 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 9 6 0 3 6 18
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 9 6 0 3 5 18
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 9 5 2 2 4 17
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
6 YENİCAMİ AK 9 4 2 3 5 14
7 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 9 3 5 1 4 14
8 BAF ÜLKÜ YURDU 9 4 1 4 11 13
9 LEFKE TSK 9 3 2 4 -6 11
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 9 2 4 3 -2 10
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 9 3 1 5 -3 10
12 OZANKÖY SK 9 2 3 4 -8 9
13 YALOVA SK 9 2 2 5 -2 8
14 GENÇLİK GÜCÜ TSK 9 2 2 5 -9 8
15 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 9 1 4 4 -8 7
16 CİHANGİR GSK 9 2 1 6 -11 7

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup