KTV
  • 21 Ağustos 2017, Pazartesi 9:35
Yrd. Doç. Dr. İsmetESENYEL

Yrd. Doç. Dr. İsmet ESENYEL

Akdeniz, Caretta Caretta, Yeşil Kaplumbağa ve Kuzey Kıbrıs’taki evleri

Hep özenerek takip etmişimdir. Ülkemizi en az (belki de daha fazla) bizim kadar seven, doğasına, güzelliğine sahip çıkmaya çalışan kişiler var.

En enteresan olanı ise bu kişiler arasında çevre koruma örgütleri, yabancı kişileri görmek beni hem mutlu ediyor, hem de şaşırtıyor. Bildiğim kadarıyla Dipkarpaz’daki Golden Beach, Karpaz Caretta alanı, Alagadi Plajı ve Akdeniz köyü tüm Akdeniz havzası içerisinde ender yumurtlama alanları.

Bu öyle 5-10 yıllık bir geçmişe sığan mazi hatta 10 yıllar, 100 yıllar, bin yıllar önce atalarından miras kalan bir geleneğin devamında bu güzel sahilleri yurt bilmişler. “Yaklaşık 95 milyon yıldır dünya denizlerinde dolaşan ve son sığınma yerlerinden biri olan Akdeniz’de tehlike altındaki soylarını sürdürmeye çabalayan70-160 kg ağırlığında ve 90-120 cm boyunda büyük boy kaplumbağalardır.

Dişi Carettalar, 2-3 yılda bir kere, çiftleştikten 15 gün sonra, bakir sahillerde karaya çıkarak 100-190 arası yumurta bırakır.

Caretta carettalar, yumurtlama dönemlerinde muhteşem bir içgüdüyle yumurtadan çıktıkları sahile geri döner. Dişi kaplumbağa, kuma 40-50 cm. derinliğinde bir çukur kazdıktan sonra yumurtalarını bırakır. Ancak bir tehlike hissederse, denize dönerek yumurtalarını ölüme terk eder. Kaplumbağaların yumurtlarken gözyaşı döktükleri söylenirse de bu sıvının aslında kaplumbağanın deniz suyunda işlev gören gözlerinin, kumu kazma ve örtme sırasında kumdan zarar görmemesi için, gözü tarafından salgılanan bir koruyucu sıvı olduğu bilinmektedir.

Kuluçka dönemi 50 -60 gün sürer. Yumurtadan çıkan yavrular, 26 saat kumsalda hareketsiz kalır. Sonrasında yavrular dolunayda içgüdüleriyle ufuk aydınlığını izleyerek denize ulaşmaya çalışır. Yumurtlama döneminde bu nedenle sahilde ışıklandırılmaya izin verilmez. Yavrular, yırtıcı hayvanlara ve kuşlara yem olmadan, yükselen güneşte kavrulmadan suya varabilirlerse 50-60 yıl kadar yaşayabileceklerdir. Bu zorlu şartlarda her 100 yumurtadan ancak 1-2 tanesi yaşayabiliyor ve bu çok düşük oran bile neslin sürebilmesi için yeterli olmaktadır.

Caretta Carettaların dişleri yoktur, çeneleri güçlüdür ve damakları testere gibidir. Mayıs-ağustos ayları yumurtlama dönemleridir. Bu dev kaplumbağalar, çevre koruma kuruluşlarının ve bölge insanlarının destekleriyle korunmaktadır.

Carettalar denizanası, yengeç ve deniz yosunlarıyla beslenir. En büyük düşmanları balık ağlarıdır, yumurtlama alanlarının yok edilmesidir (naturalpansiyon.com).

Benim de çok önem verdiğim yukarıdaki bilgileri eksiksiz yazmanın hiç sevmesem bile yazılarımda hemen hemen hiç yapmadığım bu alıntıları sizlerle paylaşmam gerekiyordu. Düşünün sadece 100 yumurtadan çıkıp denize açılan ve hayatlarına devam edebilenlerin sayısı sadece bir, iki tane. Çok az ama bu neslin devam etmesi için önemli bir rakam. Keşke daha fazlası yaşayabilse. Bir kere bizim turizm logomuzun yıllardır baş mimarlığını da bu güzel hayvancıklar yapıyor.

Tahmin edebileceğiniz gibi bize çok yakın olan Anavatan Türkiye sahilleri de bu güzel ırka ev sahipliği yapmak adına bizim ile adeta yarışıyor. “En önemli yumurtlama bölgesi Adana'nın Yumurtalık ilçesi ve Belek, Anamur, Köyceğiz, Dalyan sahilidir. Belek kıyıları, Caretta caretta'ların Akdeniz'deki ikinci (Yunanistan'ın Zakintos adasının ardından) ve Türkiye'nin en büyük yumurtlama alanıdır. 2006 yılı içinde Belek'te ise 1000 civarında, Anamur'da 2007 yılında 1040 adet yuva tespit edilmiş ve koruma altına alınmıştır” (Wikipedia)

Alagadi sahillerindeki kutsal görev

Türkiye Ekonomi Gazetecileri Derneği adına toplantıya katılıp bu güzel görevimizi başarıyla yerine getirdiğimiz bir günlük İstanbul seyahatimizden sonra (gelecek haftaki yazımızın konu başlığı olacak) Sn. Bakanım Fikri Ataoğlu “Sn Hocam Alagadi’de Carettaların denize bırakılma etkinliğine katılıyoruz değil mi?” dediğinde, tereddütsüz kabul ettim. Ercan Havaalanı’na inerken ilk işimiz hazırlanıp hemen Alagadi sahilindeki törene katılmak oldu.

Kuzey Kıbrıs Turkcell sponsorluğunda, Turizm ve Çevre Bakanlığı’na bağlı Çevre Dairesi’nin himayelerinde gerçekleştirilen etkinlik, gerçekten görülmeye değerdi. Beni en fazla etkileyen minicik ellerden, yeni bir hayata atılan ilk adımın sonsuzluğa atılışı oldu. Adeta bir birleriyle yarışırcasına bu avuç içleri büyüklüğündeki canlılara dokunmak ve onlara hayatın özgürlüğüne bırakıp şahit olmak için birbirleriyle kavga ediyorlardı. 100’e yakın küçük canlı Alagadi sahilinden denize bırakıldı.

Mucize gerçekleşiyor

Çok büyük bir mucizeydi yaşanan, hayatın var oluş mucizesi hiç tereddütsüz o anlara şahitlik ediyordu. Kuzey Kıbrıs Turkcell ve Kaplumbağaları Koruma Cemiyeti hem Caretta Caretta hem de Yeşil Kaplumbağaları denize bırakıyordu.

Turkcell’in KKTC Genel Müdürü 17 yıldır artık bir gelenek haline gelen bu organizasyonun daha fazla bilinçli bir hale geldiğini anlattı. Kaplumbağaları Koruma Cemiyeti Başkanı Robin Snape ise belki de geceye damgasını vuran konuşmayı yapıyordu:

“Gittikçe daha az kaplumbağa ve doğal olarak yumurtadan çıkan minik kaplumbağalar Akdeniz’e bırakılıyor” Sebebi ise açıkçası kirlilik. Allah tarafından bahşedilen bu güzellikleri bozmaya, yıkmaya kimsenin hakkı yok diye düşünüyorum.

Konuşmaların devamında Çevre Dairesi Müdürü Abdullah Aktolgalı ile Turizm ve Çevre Bakanımız Sn. Fikri Ataoğlu da aynı konulara parmak bastılar.

Maalesef benim de yaptığım, adamıza gelen turistlerin en fazla şikayet konusu çevremizin daha temiz bir yapıya bürünebileceği yönündeki saptamalar gündemin ilk sırasına oturuyor. Dünya’daki yedi tür kaplumbağa türünün iki tanesi sadece bizim sahillerimizi tercih ediyor. Bu ayrıcalığın farkına varmak da büyük bir farkındalık.

Çok önemli bir parantez de minik yavrularımıza. İyi ki varlar ve böyle bir bilinç ve farkındalığı bizden çok önce yakaladılar. Tebrikler çocuklar hiç şüphesiz gelecek sizinle daha güzel olacak.

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 BİNATLI YSK 9 5 3 1 9 18
2 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 9 6 0 3 6 18
3 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 9 6 0 3 5 18
4 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 9 5 2 2 4 17
5 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 9 4 4 1 5 16
6 YENİCAMİ AK 9 4 2 3 5 14
7 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 9 3 5 1 4 14
8 BAF ÜLKÜ YURDU 9 4 1 4 11 13
9 LEFKE TSK 9 3 2 4 -6 11
10 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 9 2 4 3 -2 10
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 9 3 1 5 -3 10
12 OZANKÖY SK 9 2 3 4 -8 9
13 YALOVA SK 9 2 2 5 -2 8
14 GENÇLİK GÜCÜ TSK 9 2 2 5 -9 8
15 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 9 1 4 4 -8 7
16 CİHANGİR GSK 9 2 1 6 -11 7

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 23.11.2017 Günlük Yorumu

yukarı çık
Skull King Popup