Cyprus Today sol
  • 04 Haziran 2018, Pazartesi 10:36
Yrd. Doç. Dr. İsmetESENYEL

Yrd. Doç. Dr. İsmet ESENYEL

Döviz Kurlarında dalgalanma ve artış, turizm sektörümüzü nasıl etkileyecek (2)

Turizm duayenimiz sevgili Aziz Kent bazen telefon açar, yazdığım makaleler hakkında görüşlerini belirtir ve benim sürekli olarak onurumu okşar.

“Bu dövizler ile ilgili yazıyı çok beğendim oğlum tüm yazdıklarının altına imzamı atarım, gerçekten çok bilgi dolu, açıklayıcı, hepimizin, tüm turizmcilerin ezbere bilmeleri gereken bir yazı oldu” dedi.

Doğrudur, yalnız Aziz baba gibi değil, sağ olsun sektörümüzün ileri gelenleri aynı düşüncelerini paylaştılar.

Sözlerimi de bitirirken, devamını da getireceğim dedim. Evet bu haftaki konumuz da yazımızın devamı ve tamamlayıcısı niteliğinde.

Uluslararası sermaye hareketleri işin en püf noktasında

Önce Kuzey Kıbrıs’taki yatırım iklimini tekrardan hatırlayalım… Herkesin de ortak noktası ülkemize Türkiye’miz dışında gelen yabancı sermaye var mı? Yalnız turizm ve otelcilik sektörü anlamında değil, diğer sanayi veya ismi ne olursa olsun tarım, inşaat, teknoloji vs, maalesef yok.

Ülkemizin ürettiği ve dış dünya ile entegrasyonu anlamında ayakta duran ve herkesin bir şekilde “evet bu iki sektör var dedikleri hangiler, “Turizm ve Eğitim.”

Hal böyle iken, en azından kendi içimizde var olan küçük ve orta boy işletmelerin ekonominin çarklarının dönmesi adına, en azından üretilenin bu iki ana başlık altında olan sektörlerde tüketilse, bu ülkenin ekonomik çarkları çok daha fazla etkin bir şekilde dönmeye devam edecektir.

Bu aşamada ülkemizin ekonomi planlaması anlamında en doğru mecra anlamına gelebilecek olan DPÖ’nün (Devlet Planlama Örgütü) orta vadeli programını incelemekte de fayda var.

Programın içerisinden noktasına virgülüne dokunmadan bazı kaynakları da aktarmaya başlayalım.

“2017-2019 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP), KKTC ekonomisinin gelecek yıllarda istikrarlı bir şekilde büyümesi ve halkın refahının artırılması hedeflerine ulaşmak için gerekli atılımları gerçekleştirmek üzere tasarlanmıştır. Orta Vadeli Program’ın temel amaçları, ekonomik büyümeyi sürdürmek, kamu finansman dengesinin iyileştirilerek bütçe açığını azaltmak, istihdam artışını sağlamak, enflasyonu düşürmek ve böylece makroekonomik ve finansal istikrarı güçlendirmektir. Küresel ekonomide ABD ve birçok AB ülkesinde ve gelişmekte olan ülkelerde küresel büyümenin beklenenin altında devam ediyor olması küresel ekonomideki toparlanma eğilimini yavaşlatmaktadır. ABD Başkanlık Seçimleri, Brexit kararının AB ve diğer ülkelere olası etkileri, ABD Merkez Bankası’nın faiz artırımı sinyali, Çin ekonomisinin yavaşlaması, bölgesel gelişmeler ve riskler önümüzdeki program döneminde Küresel Büyüme Performansı’na etki edecek etkenler olarak öne çıkmaktadır. Türkiye’nin bulunduğu coğrafyada ise artan jeopolitik ve ekonomik riskler belirsizliğe sebep olmakta ve ekonomik aktiviteyi yavaşlatmaktadır. OVP’ın makroekonomik çerçevesi, gerek KKTC’deki gerekse Türkiye ve diğer ülkelerdeki siyasi ve ekonomik gelişmeler, riskler ve beklentiler dikkate alınarak hazırlanmıştır.”

Buraya kadar her şey çok güzel ve açıkça ifade edilmiş. Ancak ekonomik şartlar, günlük siyasi gelişmeler ile de ekonomik gelişmelere direkt orantılı olduğu için, Türkiye’de yaşanan siyasi gelişmelerin ışığında Fırat Kalkanı ve akabinde gelişen Afrin Harekatı ile Coğrafya’mızdaki büyük güçlerin adeta kendi ulusal çıkarları ve Misak-ı Milli sınırlarını tehdit eden terörist saldırıların ve can kayıplarımızın önüne geçip dur demeye çalışan anavatan Türkiyemiz; bir anda bölgenin en büyük stratejik hamlesini gerçekleştirmiş ve bu hamle karşısında özellikle Amerika’nın siyasal ve ekonomik çıkar ve hakimiyetine bölgede büyük bir darbe vurmuştur.

KKTC Devlet Planlama Örgütü verileri

Devlet Planlama örgütümüzün açıkladığı verilere dönecek olursak “KKTC ekonomisi 2013 ve 2014 yıllarında olduğu gibi 2015 yılında da büyümeye devam etmiştir.

Ekonomik büyüme, 2013 yılına göre 2014 yılında daha yüksek bir oranda gerçekleşmiş ve 2015 yılında da devam etmiştir.

GSMH‘da reel olarak 2013 yılında %1.3, 2014 yılında %4.9 ve 2015 yılında ise %4.1’lik bir büyümenin gerçekleştiği görülmektedir (tablo 4). GSMH ve dış açıktan oluşan Toplam Kaynaklar, reel olarak 2013 yılında %0.8 oranında azalırken, 2014 yılında % 4.0 oranında artmış ve 2015 yılında %3.7’lik bir düşüşle cari fiyatlarla 9,470.2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.

Ekonominin gelecekteki büyümesinde en önemli etkenlerden biri, toplam kaynakların yatırımlara dönüşme oranlarıdır.

Toplam yatırımlarda 2013 ve 2014 yıllarının reel değerlerinde, sırası ile %9.8 ve %1.6 oranlarında azalmalar gözlemlenirken 2015 yılında .8 oranında bir artış gerçekleşmiştir.

Toplam yurtiçi tasarruflarda, 2013 ve 2014 yıllarında reel olarak sırası ile %3.3 ve %4.1 oranlarında artışlar gözlemlenirken 2015 yılında da bu artma trendi kayda değer şekilde devam ederek reel de h.5 oranında artmış ve cari fiyatlarla 2,339.0 milyon TL’ye ulaşmıştır (tablo 4). 2013 ve 2014 yıllarında Toplam Yurtiçi Tasarrufların, GSYİH içerisindeki payı sırası ile .0 ve .9 olarak gerçekleşirken 2015 yılında ise söz konusu rakamın ".9 olarak gerçekleştiği gözlenmektedir.

Kamu tasarruf açığında ise reel olarak 2013 yılında 9.8 oranında artış gerçekleşirken, 2014 ve 2015 yıllarında ise sırası ile %.1 ve


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 YENİCAMİ AK 30 18 7 5 30 61
2 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 30 17 6 7 19 57
3 GAÜ ÇETİNKAYA TSK 30 16 7 7 15 55
4 BİNATLI YSK 30 14 8 8 15 50
5 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 30 12 12 6 11 48
6 BAF ÜLKÜ YURDU 30 12 9 9 20 45
7 LEFKE TSK 30 13 5 12 16 44
8 CİHANGİR GSK 30 12 7 11 4 43
9 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 30 13 3 14 -1 42
10 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 30 11 8 11 7 41
11 TÜRK OCAĞI LİMASOL 30 13 2 15 2 41
12 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 30 10 7 13 -8 37
13 GENÇLİK GÜCÜ TSK 30 10 4 16 -25 34
14 YALOVA SK 30 6 7 17 -23 25
15 YENİ BOĞAZİÇİ DSK 30 5 9 16 -35 24
16 OZANKÖY SK 30 4 7 19 -47 19
yukarı çık