2021 ekonomik protokolüne göre ülkeye kaynak girişi çok az

Hatırlanacağı üzere, 2021 TC- KKTC İktisadi ve Mali İşbirliği anlaşması mart ayı başında imzalanmıştı. Yapılan bu anlaşmanın, sadece bu yıl için geçerli olduğunu belirtmek istiyorum.

Bu anlaşma çerçevesindeki kaynakların, ülkemize ulaşması için, KKTC tarafı, anlaşma ile taahhüt ettiği eylem ve görevleri 2021 yılı içerisinde eksiksiz olarak yerine getirmek zorundadır. Ayrıca, TC tarafı da, taahhüt ettiği kaynakları, gerçekleşecek eylem ve icraatlara göre serbest bırakacaktır.

Bugüne kadar, Hükümet ve her bakanlık üzerine düşen görev ve eylemleri sorumluluk bilinci ile çalışarak yerine getirmesi gerekiyordu. Ancak, aldığımız bilgiler bunun aksini göstermektedir.

Bahse konu bu anlaşmanın yaklaşık 4 aylık bir süresi kalmıştır. KKTC tarafından yerine getirilmesi beklenen eylemler ve taahhütlerin bazılarında gelişmeler olmasına rağmen, maalesef tam olarak hiçbiri gerçekleşmemiştir. Bu eylemlere bağlı olarak, gelmesi beklenen kaynakların önemli kısmı da ülkeye henüz ulaşmamıştır.

KKTC ve Türkiye arasında imzalanan İktisadi ve Mali İş Birliği Anlaşması çerçevesinde, tadil edilen bütçeye yansıyan rakamlara da bakınca, toplamda 3.230 milyar TL tutarındaki yardım ve krediler içerisinde, yardımlar (hibeler) toplamının, 2.230 milyar TL, krediler toplamının da 1 milyar TL olduğu görülmektedir.

Protokol içerisinde bulunan eylem planında belirtilen, 12 adet hedef ve yapılması gereken eylemlerin önemli bir bölümü mevzuat ve yasa değişiklikleridir.

Eylem planındaki hedeflerin, mart ayından yıl sonuna kadar yapılacağı belirtilmektedir. Özellikle, mart ve nisan aylarında yapılacağı belirtilen eylemlerin bu süreler içinde yapılması çok zor görülmekteydi. Fakat, böyle olmasına rağmen, sırf bu konularda protokole bir şeyler yazılsın diye, bu şekilde kurgulandığını düşünüyorum.

Nitekim, bahse konu tarihlerde bu hedefler gerçekleşmedi. Meclis’ de ekim ayına kadar kapalı olduğu için, bu yasal düzenlemelerin o tarihe kadar, Meclis’ ten geçmesi mümkün görülmemektedir. Ekimden sonra, yaşanabilecek siyasi gelişmeleri ise, kimse şimdiden öngörememektedir.

Ekonomik protokolleri imzalamak elbette önemlidir. Ama, daha da önemlisi, protokolde taahhüt edilen eylem ve icraatların her iki tarafça yerine getirilmesi, hayata geçmesi ve gelmesi gereken kaynakların da, ülkeye zamanında ve eksiksiz ulaşmasıdır.

Şimdi de sizlere, ekonomik protokol çerçevesindeki tadil bütçeye göre, ülkeye gelmesi gereken ve 2021 Temmuz ayı sonuna kadar ülkeye ulaşan, TC yardım ve kredilerinin dökümünü paylaşmak istiyorum.

Toplam TC Yardım ve Kredileri: 3.230 milyar TL

Gelen toplam rakam: 620.2 milyon TL

Gerçekleşme oranı: Yüzde 19.2

Toplam yardımlar (hibe): 2.230 milyar TL

Gelen toplam yardım: 370.8 milyon TL

Gerçekleşme oranı: yüzde 16.6

TC Yatırımlar toplamı: 1.237 milyon TL

Yatırım için gelen toplam:12.7 milyon TL

Gerçekleşme oranı: Yüzde 1.03

Savunma harcamaları toplamı: 755 milyon TL

Savunma için gelen toplam: 316 milyon TL

Gerçekleşme oranı: Yüzde 41.8

Reel Sektörün Desteklenmesi toplam: 237.7 milyon TL

Reel sektör destekleri için gelen toplam: 42 milyon TL

Gerçekleşme oranı: Yüzde 17.6 milyon TL

TC Kredileri (Kamu Maliyesi’ne destek) Toplam: 1 milyar TL

Gelen TC Kredileri toplam: 249.4 milyon TL

Gerçekleşme oranı: Yüzde 24.9

Görüldüğü üzere, temmuz ayı sonuna kadar ülkemize ulaşan toplam TC Yardım ve Krediler miktarı, taahhüt edilenin sadece yüzde 19.2’ sidir. Toplam 620 Milyon civarında olan bu miktarın yaklaşık yarısı da, (316 milyon) savunma harcamaları için gönderilmiştir. Ülke ekonomisi için çok önemli olan yatırımlar kaleminin gerçekleşme oranı yüzde 1, reel sektör destekleri de yaklaşık yüzde 17 civarlarındadır. Bu balamda, ülke ekonomisi ve özellikle özel sektör için gelmesi gereken kaynaklar çok düşük düzeydedir.

Ekonominin daraldığı, işsizliğin ve iflasların arttığı, döviz ve pahalılığın patladığı böylesi bir kriz ortamında, özel sektörü, küçük esnaf ve işletmeleri, işsizleri, yoksulları, muhtaçları rahatlatacak, onlara can suyu olacak kaynakların ülke ekonomisine dahil olması büyük önem taşımaktadır. Fakat, şu ana kadar bu kaynaklar yeteri kadar ülkeye ulaşmamıştır. Bunun acısını da, vatandaşlar, özel sektör yani bütün ülke çekmektedir.

Sonuç olarak, imzalanan ekonomik protokolle ülkeye gelmesi beklenen 3.230 milyar TL tutarındaki kaynakların, başta özel sektörün hibe ve diğer ihtiyaçlarına, yatırımlara ve kamu maliyesine destek olacak şekilde yıl sonuna kadar ülkeye ulaşması, tüm sektörlerin en büyük beklentisidir.

Ekonomi ve sağlık alanlarında sıkıntıların devam ettiği pandemi koşullarında, bahse konu bu kaynakların ülkemize ulaşması, Aşil’in topuğu kadar hassas ve hayati önemdedir. Bu beklentilerin boşa çıkmaması için, her iki ülke de gereğini yapmalıdır.


 

YORUM EKLE

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104