Kıbrıs Gazetesi

TC ile KKTC arasında imzalanan protokol Resmi Gazete'de yayınlandı

KIBRIS

   Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti, aralarındaki iktisadi ve mali işbirliğinin aşağıdaki şartlarda sürdürülmesi hususunda anlaşmışlardır. İşbu Anlaşmanın uygulama ve yürütülmesinde, iki ülke arasındaki işbirliği çerçevesini ortaya koyan amaç ve politikaların yer aldığı “Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İşbirliği Çerçeve Belgesi” esas alınır.

I- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti;

1. İş bu Anlaşmanın eki “Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İşbirliği Çerçeve Belgesi Eylem Planı”nda yer alan reform ve eylemleri gerçekleştirmeyi,

2. Mali disiplin çerçevesinde, kamu maliyesi için gelir artırıcı ve gider azaltıcı tedbir, reform ve yasaları hayata geçirerek, cari bütçe açığını Anlaşma süresince azaltmayı taahhüt etmiştir.

II- Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti;

1.  3.200.000.000 TL’ye kadar olmak üzere Türk Lirası cinsinden hibe yardımında bulunmayı. Bu kapsamda;

   A. Altyapı Yatırım ve Reel Sektör Projelerine toplam 2.164.000.000 TL

   B. Faaliyet ödeneklerine toplam 96.000.000 TL,

   C. Savunma ödeneklerine toplam 940.000.000 TL

2. 1.050.000.000 TL’ye kadar olmak üzere Türk Lirası cinsinden ABD Doları karşılığı kredi yardımında bulunmayı. Bu kapsamda;

   A. Kamu Sektörü (Cari Bütçe Açığına Katkı) için toplam 500.000.000,00 TL

   B. Kamu Sektörü (Diğer) için toplam 100.000.000,00 TL

   C. Reform Destekleme Ödeneği olarak toplam 50.000.000,00-TL

3. II/1. maddesinde yer alan hibe yardımları kapsamında “Altyapı ve Reel Sektör için Mali İşbirliği Aracı (ARMA) Projeleri”, “Ankara Kaynaklı Projeler” ve “Faaliyetler” ile II/2. maddesinde yer alan kredileri “İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması Usul ve Esasları” çerçevesinde kullandırmayı,

4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümetinin ihtiyaç duyacağı alanlarda kamu görevlileri aracılığı ile teknik yardım sağlamayı, aşağıdaki “III- Diğer Hususlar” başlığı altında belirlenen hususların gözetilmesi

kaydıyla taahhüt etmiştir.

III- Diğer Hususlar

1. Türkiye Cumhuriyeti tarafından taahhüt edilen hibe ve kredi tutarlarının tertipler arasındaki dağılımı Türkiye Cumhuriyeti Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na göre Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgili Bakanlık ve Kurumların bütçesine konularak belirlenir.

2. İşbu Anlaşmanın dışında yapılacak diğer yardımlar, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti veya iki ülkenin ilgili Bakanlıkları arasında protokol imzalanmak suretiyle yapılır. Ancak söz konusu yardımlar işbu Anlaşmanın amaçlarına aykırı olamaz.

3. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ ne, Türkiye Cumhuriyeti iç mevzuatı, uluslar arası anlaşma, protokol ve benzeri diğer düzenlemeler gereği; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri tarafından her türlü yardım, hibe, kredi ve benzeri nitelikte aktarılan tüm kaynaklar, yapılan harcamalar ve yürütülen projeler, ilgili

idareler tarafından Türkiye Cumhuriyeti Kıbrıs İşleri Koordinatörlüğüne bildirilir ve Koordinatörlük tarafından kurulacak bir sistem içerisinde takip edilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Teknik Heyeti tarafınca da bilgilerin karşılıklı teyidi açısından benzer bir sistem kurularak işletilir. Sisteme işlenecek bilgilerin içeriği, bildirme

usulü ve bildirilme dönemlerini belirlemeye Türkiye Cumhuriyeti Kıbrıs İşleri Koordinatörlüğü ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Teknik Heyeti yetkilidir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği Kalkınma ve Ekonomik İşbirliği (KEİ) Ofisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Teknik Heyeti ile istişare içerisinde, Anlaşma eki “ Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İşbirliği Çerçeve Belgesi Eylem Planı”nda (Ek-2) yer alan eylemlerdeki ve işbu

Anlaşmanın I/2. maddesindeki gelir artırıcı ve gider azaltıcı tedbir, reform ve yasalardaki ilerlemelerin tespit edilmesi amacıyla “Aylık İzleme Raporu” hazırlar ve ilgili ayı takip eden ayın ilk haftası Türkiye Cumhuriyeti Teknik Heyetine sunulmak üzere Türkiye Cumhuriyeti Kıbrıs İşleri Koordinatörlüğüne gönderir.

5. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkezi İdareleri ve Bağlı Kurum ve Kuruluşlarında geçici süreli personel dâhil olmak üzere yeni istihdam edilecek toplam personel sayısı, 2022 yılı için bir önceki yılda ayrılan personel sayısını geçemez. İstihdamda ihtiyaç analizlerine göre daha fazla personel açığı olan yerlere öncelik verilir. İşbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesini müteakip bir (1) ay içerisinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Merkezi İdarelerinde ve Bağlı Kurum ve Kuruluşlarında istihdam edilebilecek personel sayılarının tespitine ve izlenmesine ilişkin olarak iki ülke Teknik Heyet Başkanları arasında Mutabakat Zaptı imzalanır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Teknik Heyeti tarafından, ay içindeki gerçekleşmeler “Aylık Personel Bildirim Tablosu”nda düzenlenir ve izleyen ayın ilk haftası Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği KEİ Ofisine iletilir. KEİ Ofisi ilgili tabloyu, Türkiye Cumhuriyeti Teknik Heyetine sunulmak üzere Türkiye

Cumhuriyeti Kıbrıs İşleri Koordinatörlüğüne gönderir.

6. Türkiye Cumhuriyeti Teknik Heyeti, hibe ve kredi kullanımına yönelik değerlendirmesinde “Aylık İzleme Raporu” ve “Aylık Personel Bildirim Tablosu”nu dikkate alır.

7. Reformları desteklemek için ayrılan “Reform Destekleme Ödeneği”, reformların finansmanında, özelleştirme uygulamalarında veya reformların tamamlanması şartına bağlı olarak bütçe açığı için kullanılır. Kamu kurumlarında yapılacak reformlar kapsamında Reform Destekleme Ödeneği, kredi teminatı olarak kullanılabilir. Uygulamaya ilişkin usul, Türkiye Cumhuriyeti Teknik Heyeti tarafından belirlenir.

8. Türkiye Cumhuriyeti Teknik Heyetince yapılacak değerlendirme neticesinde belirlenen hibe ve krediler, mali ve teknik gerekler ile İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşmasına uygun şekilde Türkiye Cumhuriyeti Teknik Heyetinin ödenek teklifine istinaden Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın onayı üzerine

Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne aktarılır.

9. Yürütülen proje ve faaliyetler ile diğer giderlerin devamının sağlanması amacıyla, 2023 yılı İktisadi ve Mali İşbirliği Anlaşması imzalanıncaya kadar işbu Anlaşma kapsamında harcanmayan kısımlarının kullanılmasına devam olunur. Söz konusu tutarın kullandırılma süresi her halükarda işbu Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yılı geçemez.

10. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde eğitim kampüsü ve akademik birimleri olan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Üniversiteleri, bahsi geçen kampüs ve akademik birimlere cari ve yatırım giderleri kapsamında kendi bütçelerinden kaynak aktarabilir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki eğitim kampüsü ve akademik birimlerine ilişkin olarak yükseköğretim kurumları bütçelerinde tefrik edilen ödenekler, bütçelendiği tertiplerden tahakkuka bağlanarak ilgili kampüs ve akademik birim hesabına aktarılmak suretiyle kullanılır.

11. İşbu Anlaşma kapsamındaki projeler ve işbu Anlaşmanın I. maddesindeki gelir artırıcı ve gider azaltıcı tedbir, reform ve yasalardaki ilerlemeler ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti ekonomisinin gidişatı Türkiye Cumhuriyeti Kıbrıs İşleri Koordinatörü ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanlık Müsteşarı

başkanlığında Anlaşmanın yürürlüğe girmesini müteakip ilk üç ay içerisinde aylık, kalan sürede üç ayda bir yapacakları gözden geçirme toplantılarında değerlendirilir.

12. İşbu Anlaşma, tarafların kendi mevzuatları uyarınca yasal işlemleri tamamladıklarını belirten son bildirim tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

İşbu Anlaşma, iki asıl nüsha olarak 14/4/2022 tarihinde Ankara’da imzalanmıştır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ İŞBİRLİĞİ ÇERÇEVE

BELGESİ

KÜRESEL EĞİLİMLER

   Son yıllarda dünya ekonomisi artan yoğunlukta ekonomik, siyasi ve jeopolitik sınamalara maruz kalmaktadır. Küresel düzeyde ülkelerin korumacı yaklaşımlarından beslenen ticaret gerilimleri, Brexit sürecinin yansımaları, Euro Bölgesinin düşük büyüme performansı ve gelişmekte olan ülkelerdeki makroekonomik dengesizlikler küresel ekonominin toparlanmasında önemli zorluklar olarak gündeme gelmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan Covid-19’un küresel sağlık krizine dönüşmesiyle birlikte tedarik zincirlerinde oluşan aksaklıklar, hammadde temininde yaşanan sorunlar, üretim faaliyetlerinin sekteye uğraması ve uluslar arası hareketliliğin durma noktasına gelmesi ile küresel büyüme üzerindeki olumsuzluklar ciddi boyutlara ulaşmıştır. Ülkeler ve sektörlere göre ayrışma gösteren küresel salgının etkileri, başta turizm ve eğitim gibi temas yoğun hizmet sektörlerinde, tarım ürünleri ve diğer mal ticaretinde ve enerji fiyatlarına duyarlı ekonomilerde daha keskin hissedilmiştir. Aşılama programlarının başlatılarak aşıya erişimin yaygınlaşması ve uygulanan genişlemeci politika tedbirleri ile küresel ekonomiye yönelik riskler azaltılmaya çalışılmış ve toparlanma sürecine girilmiştir.

   Öte yandan, salgından kısmi çıkış ile birlikte küresel ölçekte enflasyonist baskılar, salgın tedbirlerinin ortadan kalkmasıyla talepte yaşanan toparlanma, bazı sektörlerde süregelen arz kısıntılarının derinleşmesi, kuraklık etkisi, başta enerji ve gıda olmak üzere emtia fiyatları ile metal ve diğer temel girdi fiyatlarında görülen tarihi zirveler, tedarik zincirinde ve üretimde yaşanan aksamalar ve maliyet baskılarının artması gibi unsurlarla ciddi boyutlara ulaşmıştır. Enflasyonun geçici karakterde ve kısa vadeli olmadığının ortaya çıkması ile küresel para

Politikalarında yeniden ayarlamalar gündeme gelmekte; bu durum özellikle sağlık krizinden olumsuz etkilenen yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler açısından küresel düzeyde daha sıkı dış finansal koşullara bağlı olarak baskı oluşturmaktadır. Ayrıca, küresel düzeyde salgın sonrası gözlenen istihdamdaki artış eğilimine rağmen işsizlik oranları hala salgın öncesindeki ortalamaların üzerinde seyretmektedir.

   Tüm bunlara ilave olarak, Rusya-Ukrayna savaşı başta olmak üzere artan jeopolitik gerilimler, iklim

değişikliği tehdidi ve küresel düzeydeki terör ve göç sorunları ile dezenformasyon eğilimleriyle bağlantılı sosyal çalkantılar dünya ülkeleri için kısa, orta ve uzun vadede temel riskleri oluşturmaktadır.

   Bu noktada, küresel düzeyde yavaş giden toparlanma sürecini ve söz konusu belirsizlikleri yönetmeye yönelik çabalar ön plana çıkmaktadır. Bölgesel ve yerel bütünleşmeler, siyasi, ekonomik ve ticari işbirliği arayışları, çevresel ve dijital dönüşüm önceliğinde ilerlemeler, esnek üretim ve esnek çalışma, merkeziyetsiz finans piyasalarına ve konvansiyonel olmayan yatırım araçlarına yönelim gibi gelişmeler önem kazanmaktadır. Dünyanın içinden geçmekte olduğu bu kritik dönemde, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyeti’nin değişen küresel yapıyı yakından takip ederek, tarihi, kültürel ve kardeşlik bağlarını her alanda güçlü tutması ve siyasi, ekonomik, kültürel, ticari, askeri ve sosyal alanlarda stratejik işbirliğini daha da ileriye taşıması hayati önemi haizdir.

TÜRKİYE VE KKTC’NİN KARŞILIKLI ÖNEMİ

   Coğrafi konumu itibarıyla Türkiye’nin güvenliğinde stratejik rolü olan Kıbrıs adasının bulunduğu

Doğu Akdeniz bölgesi, sadece Orta Doğu ve çevresindeki enerji kaynaklarını kontrol altında tutulabilme yönüyle

değil Asya, Afrika ve Avrupa kıtalarının yakın bölgelerini ve buralardan gerçekleştirilecek enerji ve mal akışlarını da kontrol edebilme potansiyeli açısından göz ardı edilemeyecek kadar önemli bir konumda olup, bölgenin stratejik önemi gün geçtikçe artmaktadır.

   Bölge dışındaki ülkelerin ve uluslararası kuruluşların, bölgedeki ticari, ekonomik ve askeri varlığını giderek artırma çabaları Doğu Akdeniz’in tarihteki önemini halen koruduğunun kanıtıdır.

   Doğu Akdeniz’in önemi bölgede yeni hidrokarbon rezervlerinin keşfedilmesiyle birlikte enerji bakımından da artmıştır. Bu keşifler, bölge ülkeleri arasında deniz yetki alanı ihtilafları ortaya çıkarmış, Yunanistan ve GKRY’nin tek yanlı eylemler ile Türkiye ve KKTC’nin haklarını gasp etmeye ve siyasi konjonktürden de istifadeyle Türk tarafını yok saymaya ve izole etmeye yönelik gerçeklikten kopuk, suni ittifaklar oluşturmaya çalışmaktadır. Bu gelişmeler, Türkiye ve KKTC’nin uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik yetkilerinin ve haklarının korunmasının ve enerji alanında yakın işbirliği yapmasının önemini bir kez daha ortaya koymuştur.

   Bölgede ülkemiz ve KKTC açısından enerji arz güvenliğini ve çeşitliliğini sağlamada stratejik işbirliği eskisinden daha önemli hale gelmiştir. Petrolün, büyük oranda Ortadoğu başta olmak üzere belirli bölgelerde elde edilebiliyor olması ve ilgili ülkelere deniz yoluyla transferinin yarısına yakını Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndan gerçekleşmesi, enerji güvenliği konusunda Doğu Akdeniz’in son derece hayati bir konumda olmasını beraberinde getirmektedir. Enerji kaynaklarına erişim ve bu kaynakların transfer güzergahlarının güvenliği ülkelerin yapmış oldukları savunma planlarının temel stratejik noktalarının başında gelmektedir.

Bu açıdan bakıldığında Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin yakın işbirliğini devam ettirmeleri büyük önem taşımaktadır.

   Gelişen teknoloji ile derin deniz arama ve sondaj maliyetinin düşmesi ve uluslararası piyasada enerji fiyatlarının yükselmesi ile Doğu Akdeniz birçok uluslararası petrol şirketi açısından cazip bir faaliyet

alanı haline gelmiştir.

   GKRY’nin Adadaki tek meşru yönetimmiş gibi bölge ülkeleriyle deniz sınırı anlaşmaları yapması ve hidrokarbon arama ve çıkarma faaliyetleri icra etmesi gayrı hukuki ve gayrı meşrudur. Türkiye’nin ve

KKTC’nin haklarını yok sayan ve ihlal eden bu tek yanlı eylemlere karşı, Türkiye ve KKTC’nin

Doğu Akdeniz’deki haklarını korumak konusundaki kararlılıklarını ve bu alanda yakın işbirliğini güçlendirmesi büyük önem taşımaktadır.

   Doğu Akdeniz’de bulunan hidrokarbon kaynaklarının bölge dışına naklinde en ekonomik ve stratejik seçeneğin

hem pazar ve transit ülkesi olarak Türkiye olduğu gerçeği ortadadır.

   EastMed boru hattı projesinin ekonomik ve fiziki açıdan uygulanabilir olmamasının, ABD’nin projeye verdiği

desteği çekmesinin ve Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte önemi daha da artan enerji arz ve iletim güvenliğinin

Doğu Akdeniz’deki yansımaları dikkate alındığında Türkiye’nin 2020 Doğu Akdeniz Konferansı çağrısı ve KKTC’nin 2019 önerisi çerçevesinde bölgede gerçek bir enerji işbirliğinin hayata geçirilmesine olan ihtiyaç daha da artmıştır.

   Doğu Akdeniz’de enerji alanında, tüm bölge ülkelerinin menfaatine olacak, barış ve istikrara katkı sağlayacak gerçek bir işbirliği ancak Türkiye’nin ve KKTC’nin de içinde olacağı kapsayıcı projeler ile mümkündür.

   Kıbrıs adası, 1571 yılından itibaren siyasi ve kültürel olarak Anadolu’nun parçası haline gelmiştir. Adada

asli unsur olarak Kıbrıs Türklerinin varlığının muhafazası ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bekası Türkiye’nin vazgeçilmezidir.

   Türkiye, bu anlayışla, ahdi ve tarihi yükümlülükleri çerçevesinde milli davası olan Kıbrıs’a sahip çıkmakta kararlı olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti halkının refahı, kendi ayakları üzerinde güvenle durabilmesi,

kalkınması ve ekonomik gelişmesini hedefleyerek, en zor şartlarda dahi Türk Milletinin ayrılmaz bir parçası olan

Kıbrıs Türkünü asla yalnız bırakmamayı ilke edinmiş ve yıllar boyunca bu çerçevede tüm alanlarda kaynaklarını

Kıbrıs Türkü ile paylaşmıştır.

   Bu bağlamda, Türkiye ile KKTC’nin vatandaşları ve yönetimleri ile birlikte tek vücut olarak hareket etmesi, ilişkilerini daha da kuvvetlendirmesi ve işbirliğini en üst seviyelere çıkarması iki ülkenin stratejik hedeflerine

ulaşılmasında önem arz etmektedir.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ORTAK VİZYONU

   Bu belge kapsamında ortak tarih, köken, kültür, dil, din ve manevi değerlerden kaynaklanan bağlarını her alanda daha da güçlendirmek ve sürdürülebilir ekonomik ve sosyal kalkınmayı sağlamak üzere, iki ülkenin savunma, güvenlik ve dış politika alanlarındaki işbirliğinin güçlenerek devamını öngören, KKTC’nin yeraltı ve

üstü doğal kaynaklarının yanı sıra finans ve insan kaynaklarının iki ülkenin menfaatleri doğrultusunda daha etkin kullanılmasını sağlayan, ülkenin teknik altyapısını iyileştiren, Türkiye ile KKTC arasındaki ticaret hacmini ve üretim imkanlarını artıran, KKTC içinde ve ikili ticarette TL kullanımını yaygınlaştıran ve KKTC’ye

yardımların etkinlik ve verimlilik esasıyla sağlandığı stratejik bir işbirliği anlayışı ile hareket edilecektir.

   İki ülke arasında, ekonomik ve sosyal kalkınma için daha ileri bir dayanışma, danışma ve işbirliğini arzu eden bir bakış açısının toplumlarının her katmanına yerleştirilmesi ile bölgesel ve küresel ölçekte bir bütün olarak aynı istikamette planlama yapılarak KKTC-Türkiye arasındaki ilişkinin daha da sağlamlaşması sağlanacaktır.

   Bu amaçla, iki ülke yetkilileri KKTC’nin ve Türkiye’nin haklarını savunmayı birbirinden ayrı görmeyerek dinamik ve sürekli değişen bir yapı arz eden bölge ve dünya ekonomisini dikkate alarak, sektörel bakış açısıyla

Güçlendirilmiş bir eşgüdümle çalışacak, ekonomik, sosyal ve askeri tüm araçlar etkinlik, etkililik ve verimlilik

temelinde kullanılacaktır.

İŞBİRLİĞİ ALANLARI

1. Taraflar Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin güvenliğinin sağlanmasına yönelik faaliyetlere devam edeceğinin önemini belirtirler.

2. Taraflar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin iç güvenliği alanında somut ve etkin ikili işbirlikleri yapacaklardır.

3. Taraflar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne yapılan yardımlarda etkinlik, etkililik ve verimlilik esaslarını gözeterek, ortak izleme ve değerlendirme mekanizmalarını sürekli olarak geliştirecektir.

4. Taraflar Türkiye’nin ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin enerji arz güvenliğinin sağlanması ve her iki ülkede de temiz enerjiye erişimin artırılması konusundaki niyetlerini ortaya koymaktadırlar.

5. Taraflar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sanayisinin rekabet gücünün geliştirilerek daha yüksek katma değerli üretim kapasitesinin oluşturulmasında gereken adımları atacaklardır.

6. Taraflar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kamu maliyesinin dış kaynak bağımlılığını azaltarak sağlam bir yapıya kavuşturulmasını sağlamaya dönük her türlü çabayı destekleyeceklerdir.

7. Taraflar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki kurumların insan kaynağını ve teknik altyapısını iyileştirmek için ortak faaliyetler gerçekleştireceklerdir

8. Taraflar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin finansal kaynaklarının daha etkin kullanılmasını temin en orta ve uzun vadeli bir ekonomik modelin inşasını gerçekleştireceklerdir.

9. Taraflar döviz kullanımının ve dövize bağımlılığın azaltılması yönünde güçlü adımlar atacaklardır.

10. Taraflar her alanda ulusal istatistik sisteminin güçlendirilmesi ve uluslararası düzeyde karşılaştırılabilir, güncel ve zamanlı istatistik üretiminin gerçekleştirilmesine yönelik işbirliğini artıracaklardır.

11. Taraflar cezai ve hukuki konularda adli işbirliğinin geliştirilmesini hedefleyeceklerdir.

12. Taraflar turizm alanında dünya ile entegrasyonun güçlendirilerek dünya turizm pazarında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin hak ettiği yere gelebilmesi için gerekli eylemleri hayata geçireceklerdir.

13. Taraflar kültürel değerlerin ihya edilerek korunup geliştirilmesi, ortak kültürel ve toplumsal bağların güçlendirilmesi ve din hizmetlerinin geliştirilmesi için ortak çaba ve işbirliklerini genişletecek ve derinleştireceklerdir.

14. Taraflar okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim alanlarında devam etmekte olan işbirliğinin geliştirilerek güçlendirilmesini desteklemektedirler.

15. Taraflar yükseköğretim kurum ve kuruluşları arasındaki mevcut işbirliğinin ve dayanışmanın güçlendirilerek yükseköğretimde niteliğin artırılması için gayretlerini birleştireceklerdir.

16. Taraflar iki ülke gençlerinin ve sporcularının dostluk, arkadaşlık, kardeşlik ve akrabalık duygularının güçlendirilmesi hususunda çalışmalar yapılmasını sağlayacaklardır.

17. Taraflar aileler, kadınlar, çocuklar, engelliler, yaşlı bireyler, sosyal yardım alan vatandaşlar ile şehit yakınları, gaziler ve gazi yakınlarına yönelik politika ve hizmetler konusunda işbirliğinin güçlendirilmesini, ortak stratejiler üretilmesini, bilgi ve deneyim paylaşımının yapılmasını ve var olan imkanların geliştirilmesini sağlayacaklardır.

18. Taraflar Türkiye’nin sağlık sisteminin oluşturulmasında elde edilen bilgi ve tecrübelerin Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyeti tarafı ile paylaşılarak her iki ülke sağlık sistemlerinin uyumlaştırılmasına yönelik işbirlikleri geliştirilecektir.

19. Taraflar çevre, şehircilik ve iklim değişikliği konularında daha önce başlatılan işbirliklerinin geliştirilmesini sağlayacaklardır.

20. Taraflar ulaştırma alanında Türkiye ile KKTC arasındaki bağlantıların artırılması ve bunun daimi tutulması

için gerekli çalışmaların yapılmasını sağlayacaklardır.

21. Taraflar tarım ürünlerinin yurtiçi tüketim miktarlarını dikkate alarak toprak ve su kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması yoluyla sürdürülebilir tarımsal üretimin tesis edilmesini teşvik edeceklerdir.

22. Taraflar KKTC bankacılık sisteminin daha güçlü bir yapıya kavuşturulmasına ve sektörün daha etkin çalışmasına yönelik tedbirler alınmasına yönelik çabaları destekleyeceklerdir.

23. Taraflar iki ülke sigortacılık mevzuatının birbiriyle uyumunun sağlanması hususunda ortak çalışmalar yapılmasını desteklemektedirler.

24. Taraflar reel sektörün sermaye piyasasından finansman imkanlarının artırılması çerçevesinde, KKTC’de sermaye piyasasının geliştirilmesi; bu alanda gözetim, denetim ve bilgi paylaşımının güçlendirilmesine yönelik ortak faaliyetler gerçekleştireceklerdir.

25. Taraflar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti işgücü piyasası ile sosyal güvenlik sisteminin güçlü sürdürülebilir ve şoklara dirençli hale getirilmesi için gerekli çalışmaları yapacaklardır.

26. Taraflar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde üretim, yatırım, istihdam, büyüme ve ihracat odaklı ekonomi

modeli kurulmasına yönelik işbirliği yapacaktır.

27. Taraflar, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kamu maliyesinde bütçe dengesinin sağlanması ve sürdürülebilir yapıya kavuşturulması, sağlıklı gelir kaynaklarının artırılması ile iç ve dış borçlanma politikalarına yönelik işbirliği yapacaktır.

28. Taraflar, e-Devlet ve dijital dönüşüm alanlarında bilgi ve deneyim paylaşımına devam edecek, daha önce başlatılan projelerin tamamlanması ve yeni projelerin geliştirilmesini sağlayacaktır.

KKTC SEKTÖREL REFORM ALANLARI, POLİTİKALAR VE EYLEM PLANI

1. KAMU YÖNETİMİ VE KAMU MALİYESİ POLİTİKALARI

Kamu Yönetimi

Amaç: KKTC yönetim sisteminin daha istikrarlı, dengeli ve etkin bir biçimde işlemesi amaçlanmaktadır.

- Yönetim sisteminde istikrarın sağlanması ve karar alma süreçlerinin etkinleştirilmesi amacıyla ihtiyaç duyulan yapısal dönüşümün gerçekleştirilmesine yönelik gerekli işbirliği mekanizmaları kurulacaktır.

- Kamu hizmetlerinin daha etkin ve verimli sunumu amacıyla gerekli idari reformlar için işbirliği sağlanacaktır.

- Yasama süreçlerinin çağın gerektirdiği hıza uygun şekilde işlemesi için iyileştirici düzenlemeler yapılacaktır.

- Millet iradesinin yönetime en üst seviyede yansımasının önündeki engellerin kaldırılması konusunda gerekli tedbirler alınacaktır.

- Türkiye ile KKTC vatandaşlarının her iki ülkede kamu hizmetlerine erişimi ve kamu idareleriyle ilgili iş ve işlemlerin etkin yürütülmesine yönelik gerekli tedbirler alınacaktır.

- Karşılıklı işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla vatandaşlığa kabule ilişkin şartları kolaylaştıracak mevzuat düzenlemeleri yapılacaktır.

Kamu Maliyesi

Amaç: KKTC kamu maliyesinin borçlanma gereğini azaltacak şekilde gelir ve harcama politikalarının etkinleştirilmesi ve dış kaynak bağımlılığı azaltılarak sağlam bir yapıya kavuşturulması sağlanacaktır.

- Kamu personel rejiminin etkinleştirilmesi sağlanacaktır.

- Kamu maliyesi gelirleri artıracak ve giderleri azaltacak şekilde yeniden yapılandırılacaktır.

- Mükerrerlikler önlenerek cari transferlerin etkinliği artırılacaktır.

- Kamu mali yönetimi güçlendirilecek, bu kapsamda ilgili politika dokümanları hazırlanacaktır.

- Kamu maliyesinde bütçe dengesinin sağlanmasına yönelik politikalar yürütülecek, gelir kaynakları artırılarak sürdürülebilir yapıya kavuşturulacak, iç ve dış borçların azaltılması sağlanacaktır.

- Bütçe içi fonlar azaltılarak, bütçe kaynaklarının gayrisafilik ilkesi çerçevesinde etkin kullanımı sağlanacaktır.

- Kamu kaynaklarının tek elde toplanması ve kamu finansmanının etkin yönetilmesi amacıyla

Türkiye’de tek hazine hesabı benzeri sistem uygulamaya konulacaktır.

2. EKONOMİ VE FİNANS POLİTİKALARI

EKONOMİ MODELİ

Amaç: KKTC’nin finansal kaynaklarının daha etkin kullanılması temel amaçtır. Türkiye Cumhuriyeti’nce gerçekleştirilen kaynak aktarımlarının kademeli olarak azaltılmasını teminen, ikili işbirliği odaklı bir ekonomik modelin inşasına yönelik faaliyetlerin/projelerin desteklenmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda üretim, yatırım,

istihdam, büyüme ve ihracat odaklı ekonomi modeli kurulacaktır.

- KKTC’de döviz kullanımı ve dövize bağımlılık azaltılacaktır.

- Tarım, turizm ve eğitim sektörlerine dayalı bir gelişme stratejisi izleyen KKTC’de potansiyel alanlar (enerji ve fintek gibi) değerlendirilecektir.

- KKTC’de kamu kesiminin finansman ihtiyacını karşılamak için Merkez Bankası’ndan avans kullanma imkanı daraltılacaktır.

- Ölçek ekonomisini de gözeterek KKTC’de finansal hizmetler (sigortacılık, bankacılık,

sermaye piyasası ve mevduat sigortası) alanında KKTC Merkez Bankası bünyesindeki gözetim, düzenleme ve denetim yapıları güçlendirilecektir.

- Uluslararası norm ve standartlarda istatistik üretimi için teknik destek sağlanacaktır.

- Finansal sektörlerin paydaşlarının etkin karar alabilmelerini sağlayacak Finansal İstikrar Komitesi’nin KKTC’de teşkil edilmesi için gerekli düzenlemeler yapılacaktır.

- Finansmana erişimde zorluk yaşayan KOBİ’lere proje bazlı mikro krediler sağlanmasına ilişkin düzenlemeler yapılacaktır.

- Maraş’ın günlük kullanıma hazır hale getirilmesi için altyapı ve diğer hizmetler tamamlanacaktır.

MALİ PİYASALAR

Bankacılık

Amaç: KKTC bankacılık sistemi daha güçlü bir yapıya kavuşturulacak, sektörün daha etkin çalışmasına yönelik tedbirler alınacaktır.

- KKTC bankacılık sisteminin mali yapısı güçlendirilecek ve bankacılık düzenleme ve denetimine yönelik kurumsal kapasitesi artırılacaktır.

- Katılım bankacılığı alanında işbirliği geliştirilecektir.

Sigortacılık

Amaç: KKTC’nin kendine özgü şartları dikkate alınarak iki ülke sigortacılık mevzuatının birbiriyle uyumu sağlanacaktır.

- Sigorta düzenleme ve denetim yapısının kurumsallaştırılması sağlanacaktır.

- Sigortacılık alanında faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarda üyelik imkanları araştırılacak,

KKTC kurumlarının gözlemci vb. statüde de olsa bu platformlarda bulunma imkanları değerlendirilecektir

- KKTC vatandaşlarının, Türkiye’nin Bireysel Emeklilik Sistemi ve Otomatik Katılım

Sistemi’nden faydalanması sağlanacaktır.

Sermaye Piyasaları

Amaç: Reel sektörün sermaye piyasasından finansman imkanlarının artırılması çerçevesinde, KKTC’de sermaye piyasasının geliştirilmesi; bu alanda gözetim, denetim ve bilgi paylaşımının güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

- Kripto varlıklara ilişkin olarak kara paranın aklanmasının önlenmesi ve yatırımcıların doğru bilgilendirilmesi yönünde ortak bir yaklaşım oluşturulacaktır.

- Sermaye piyasasında faaliyet gösterecek personele (düzenleyici ve denetleyici birim personeliyle aracı kurumlarda çalışanlar) lisans sahibi olması şartı getirilmesinde yarar görülmektedir. Gerekli eğitim ve lisanslar SPK tarafından verilebilecektir.

Ödeme ve Para Kuruluşları, Fintek

Amaç: Milli para olan Türk lirasının ve milli ödeme sistemlerinin kullanımının yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır.

- TROY kart kullanımı KKTC’de yaygınlaştırılacak ve KKTC bankalarınca ihracı sağlanacaktır.

- Temassız kart kullanımı KKTC’de yaygınlaştırılacaktır.

- Dijital Lira projesinin pilot çalışmalarında KKTC’de ortak faaliyetlerle finansal teknolojiler

alanında inovatif kapasite artışı sağlanacaktır.

- Türk bankaları/kuruluşları aracılığıyla FAST-TR Karekod kullanımı KKTC’ye yaygınlaştırılacaktır.

Yatırım Ortamının İyileştirilmesi

Amaç: Yatırım ortamına ilişkin bürokratik öngörülebilirliğin güçlendirilerek rekabetçi ortamın geliştirilmesi

amaçlanmaktadır.

- KKTC’de doğrudan yatırım ve ortak yatırımların kolaylaştırılması için ihtiyaç duyulan düzenlemeler hayata geçirilecektir.

- Yabancıların KKTC’de yatırım yapması için gerekli olan yerli ortak şartı ve sermaye miktarına yönelik kısıtlar azaltılacaktır.

-  Mülkiyet edinilmesindeki kısıtlamaların azaltılması sağlanacaktır.

-  Organize sanayi bölgelerinde doğrudan ve ortak yatırımlar için yer ayrılması ve OSB’lerin yönetim ve çalışma düzeninin çağın gereklerine göre güncellenecektir.

-  Altyapı yatırımlarında kamulaştırma işlemlerinin hızlı ve etkin yürütülmesi için gerekli

düzenlemeler yapılacaktır.

Sanayi

Amaç: KKTC sanayisinin rekabet gücünün geliştirilerek daha yüksek katma değerli üretim kapasitesinin oluşturulması amaçlanmaktadır.

- Organize Sanayi Bölgeleri alanında işbirliğine devam edilecektir.

- Teknoloji Geliştirme Bölgeleri alanında Türkiye’nin tecrübelerinin KKTC ile paylaşılması sağlanacak, KKTC’de Türkiye’deki model çerçevesinde bir Teknopark kurulmasına yönelik faaliyetler yürütülecektir.

Ticaret

Amaç: İki ülkenin arz güvenliğini sağlamak üzere karşılıklı ticaret hacminin artırılması, KKTC ürünlerinin sorunsuz bir şekilde dünya pazarlarına erişiminin sağlanması, KKTC’nin ihracat kapasitesinin ve katma değerli ve teknoloji yoğun üretim ve hizmetlerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

- e-ticaret alanında işbirliği yapılacaktır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik:

Amaç: Türkiye ve KKTC işgücü piyasalarının ve sosyal güvenlik sistemlerinin karşılıklı ortak ihtiyaçlar doğrultusunda güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması temel amaçtır.

- Kayıt dışılıkla etkin şekilde mücadele edilecektir.

- Sağlık sigortası sistemlerinin güçlendirilmesi, aktüeryal açıdan sürdürülebilir olması, yaygınlaştırılması ve uyumlaştırılma s ı sağlanacak, iyi uygulama örneklerinin paylaşılması ve işbirliğinin güçlendirilmesi sağlanacaktır.

- Emeklilik sisteminin orta ve uzun vadede aktüeryal görünümüne ilişkin çalışma yapılarak, mevcut

durum değerlendirilecek ve aktüeryal dengeyi güçlendirici reformların çerçevesi belirlenecektir.

-  İki ülke kamu idareleri arasında ihtiyaç duyulan alanlarda staj programları düzenlenecektir.

Turizm

Amaç: Turizm alanında dünya ile entegrasyonun güçlendirilerek dünya turizm pazarında KKTC’nin hakettiği yere gelebilmesi amaçlanmaktadır.

- Turizm istatistik Sistemi’ nin kurulması ile KKTC dahilinde Türkiye’deki sisteme benzer şekilde turizm istatistik verilerinin takip edilmesi sağlanacaktır.

- KKTC’nin geleneksel ve kültürel değerlerinin araştırılması ve bu ürünlerden turizm alanında pazarlanabilen bir ürün gamı oluşturulması ve ülkemizdeki Geleneksel El Sanatları mağazaları benzerlerinin oluşturulmasına dönük çalışma yapılacaktır.

- Kültür varlıklarının ihyası sağlanarak, KKTC tarihinin gelecek nesillere aktarılmasının yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu’nun adadaki izlerinin de turizm odaklı olarak pazarlanması sağlanacaktır.

- KKTC’de turizm alt yapısının geliştirilmesi amacıyla güvenli turizm sertifikasyonunun sağlanması, tesislerin belgelendirilmesi ve denetlenmesine yönelik işbirl i ği geliştirilecektir.

Enerji

Amaç: KKTC’nin enerji arz güvenliğinin sağlanması ve KKTC’de temiz enerjiye erişimin artırılması amaçlanmaktadır.

- KKTC elektrik sektörü yeniden yapılandırılacaktır.

- KKTC’nin elektrik üretim, iletim ve dağıtım altyapısı geliştirilecektir.

- Enerji verimliliğine ilişkin yasal altyapının hazırlanması sağlanacak ve uygulamaya yönelik etkin tedbirler alınması teşvik edilecektir.

- Ülkenin maden potansiyelinin değerlendirilmesi ve ekonomiye kazandırılması amacıyla çalışmalar yapılacaktır.

Tarım

Amaç: Tarım ürünlerinin yurtiçi tüketim miktarlarını dikkate alarak toprak ve su kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması yoluyla sürdürülebilir tarımsal üretimin tesis edilmesi amaçlanmaktadır.

- Tarımsal üretimin planlı olarak yapılabilmesi amacıyla Entegre Çiftçi Sistemi hayata geçirilecektir.

- İç tüketim ve iki ülkenin dış ticareti dikkate alınarak belirlenmiş olan ürün deseninin uygulanmasına yönelik başta sulama ve kooperatifçilik olmak üzere gerekli faaliyetler yapılacaktır.

- KKTC’de ekonomik olarak sulanabilir tarım arazilerinin sulanmasına yönelik depolama tesisleri, iletim hattı ve şebekelerinin planlama, proje ve inşaat süreçlerine dair gerekli koordinasyon ve katkı sağlanacaktır.

- Coğrafi ürünlerin geliştirilmesine yönelik teşvikler, tarım ve hayvancılık politikaları geliştirilecektir.

- Tarımsal dest eklerin proje esaslı olması s ağlanacak, desteklerin etkin denetim ve izlenmesine ilişkin mekanizmalar geliştirilecektir.

Ulaştırma

Amaç: Türkiye ile KKTC arasında bağlantısallığın artırılması ve bunun devamlılığının sağlanması için gerekli çalışmaların yapılması amaçlanmaktadır.

- Liman altyapısının geliştirilmesine yönelik çalışmalara katkı sağlanacaktır.

3. SOSYAL POLİTİKALAR

Kültür

Amaç: Kültürel değerlerin ihya edilerek korunup geliştirilmes i , ortak kültürel ve toplumsal bağların güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

- Geleneksel ve kültürel değerlerin ortaya ç ı karılmasına yönelik çalışmalar yapılarak KKTC’nin sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel değerlerin entegrasyonunun sağlanması ve tarihinin korunarak gelecek nesillere aktarılması sağlanacaktır.

- Bilimsel çalışmalar yoluyla, Türk-İslam dönemi somut ve somut olmayan kültür mirasları tespit edilecek ve tanıtılacaktır.

- Adadaki Türk varlığını pekiştirmeye yönelik Osmanlı İmparatorluğu’nun adadaki izlerinin açığa çıkarılmasını sağlayacak restorasyon çalışmaları yapılacaktır.

İletişim

Amaç: Üçüncü ülkeler ve sivil toplum kuruluşlarınca oldukça yaygın olarak kullanılan, KKTC-Türkiye ilişkisinin ve vatandaşları arasındaki tarihi, kültürel, coğrafi bağları hedef alan dezenformasyon çalışmalarının bertaraf edilerek, iki tarafın ortak tarih, kültür ve toplumsal bağların güçlendirilmesini amaçlanmaktır.

- Sosyal medya başta olmak üzere tüm iletişim platformlarında dezenformasyona karşı etkin bir işbirliği sağlanacaktır.

- İletişim alanında yerel, bölgesel ve uluslararası faaliyetlerde iki ülkenin bağlılığına ve KKTC’nin meşru haklarına dair süreklilik ve odaklılık gözetilerek iletişim faaliyetleri düzenlenecektir.

- Türkiye ile KKTC arasında mobil iletişimin kesintisiz ve ekonomik sürdürülmesine ilişkin düzenlemeler yapılacaktır.

- KKTC ile yürütülen e-devlet ve dijital dönüşüm projelerine ilişkin süreç hızlandırılacak, işbirliği artırılarak devam ettirilecektir.

Din Hizmetleri

Amaç: İki ülke arasındaki ortak tarih, kültür ve din bağlarından güç alarak mevcut dini hizmetlerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

- KKTC’de hizmet veren din görevlilerinin bilgi ve becerilerinin artırılarak din hizmetlerinin daha nitelikli olarak verilmesi ve toplumun sahih dini bilgisine sahip olması sağlanacaktır.

- Din hizmetlerinin kurumsal bir çerçevede, tek çatı altında, devlet tüzel kişiliği içerisinde daha etkin bir biçimde verilmesi sağlanacaktır.

Eğitim

Amaç: Okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim alanlarında devam etmekte olan işbirliğinin geliştirilerek güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

- Öğretmenlik mesleğine giriş sisteminin daha geniş tabanlı ve fırsat eşitliğini teminat altına alan bir modele dönüştürülerek eğitim kalitesinin arttırılmasını hizmet edecek şekilde ilgili mevzuatta gerekli düzenlenmeler yapılarak mesleğe girişte rekabetçi bir yapı kurulacaktır.

- Öğretim programları ve ders içerikleri, ortak değerlerimizi güçlendirmeye yönelik gözden geçirilerek güncellenecektir.

Yükseköğretim

Amaç: Yükseköğretim kurum ve kuruluşları arasındaki mevcut iş birliğinin ve dayanışmanın güçlendirilerek yükseköğretimde niteliğin artırılması amaçlanmaktadır.

- Yükseköğretim kurumlarının Yükseköğretim Kalite Kurulu tarafından akreditasyonunun sağlanmasına yönelik çalışmalar artırılacaktır.

- YÖK ve YÖDAK arasında yükseköğretim alanında deneyim paylaşımına yönelik işbirliği sağlanacaktır.

Gençlik ve Spor

Amaç: İki ülke gençlerinin ve sporcularının dostluk, arkadaşlık, kardeşlik ve akrabalık duygularının güçlendirilmesi ve KKTC’de spor stratejisinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

- İki ülke gençleri arasında ortak kültür kamplarının, gençlik değişim programlarının düzenlenmesine devam edilecektir.

Aile-Sosyal Hizmet-Sosyal Yardım

Amaç: Aileler, kadınlar, çocuklar, engelliler, yaşlı bireyler, sosyal yardım alan vatandaşlar ile şehit yakınları, gaziler ve gazi yakınlarına yönelik politika ve hizmetler konusunda işbirliğinin güçlendirilmesi, ortak stratejiler üretilmesi, bilgi ve deneyim paylaşımının yapılması ve var olan imkanların geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

- Sosyal hizmet ve sosyal yardımlar alanında ihtiyaçların belirlenmesine yönelik çalışmalara destek verilecek, ihtiyacı bulunan gruplara yönelik özelleşmiş hizmet modelleri ve sosyal yardım programları geliştirilecek, var olanlar güçlendirilecektir.

- Kadının statüsünün güçlenmesine yönelik çalışmalar desteklenecektir.

Sağlık

Amaç: Türkiye’nin sağlık sisteminin oluşturulmasında elde edilen bilgi ve tecrübelerin KKTC tarafı ile paylaşılarak her iki ülke sağlık sistemlerinin uyumlaştırılması amaçlanmaktadır.

- Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nce taahhüt edilen sağlık tesislerinin inşası, donanımı ve hizmete hazır hale getirilmesine yönelik faaliyetlere devam edilecektir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği

Amaç: Çevre, şehircilik ve iklim değişikliği konularında daha önce başlatılan işbirliklerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

- KKTC genelinde yürütülen Nirengi Ağı projesinin devamı niteliğinde olan KKTC Kadastro

Modernizasyon ve Gayrimenkul Değer Haritaları’nın üretimi için fizibilite çalışmaları yapılacaktır.

- Tapu Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS} ve Kadastro Modernizasyon Projesi sonucunda üretilecek

verilerin sunum, entegrasyon ve diğer kurumlarla paylaşım imkanlarının sağlanması için KKTC Bilişim Altyapısı analiz edilecektir.

- KKTC’de yapı denetim sistemi geliştirilecektir.

- Cumhurbaşkanlığı ve Cumhuriyet Meclisi hizmet binaları yapımına yönelik işbirliğine devam edilecektir.

- Yeraltı ve yer üstü su varlığının korunması ve etkin kullanımına yönelik “Su Master Plan” çalışmalarının yapılması sağlanacaktır.

İstatistik

Amaç: KKTC ulusal istatistik sisteminin güçlendirilmesi ve uluslararası düzeyde karşılaştırılabilir, güncel ve zamanlı istatistik üretiminin gerçekleştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

- Devlet Planlama Örgütü’nün makroekonomik analiz ve raporlama kapasitesi artırılacak, teşkilat yapısı güçlendirilecektir.

4. ADALET, GÜVENLİK VE SAVUNMA

Güvenlik ve Savunma

Amaç: Güvenlik konusunda KKTC ile her alanda işbirliğinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.

- Garantör ülke olarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından Türkiye ve KKTC’nin hak ve menfaatleri çerçevesinde güvenliğinin sağlanmasına yönelik faaliyetlere devam edilecektir.

- KKTC ile halihazırda çalışmaları süren emniyet makamları arasındaki Güvenlik İşbirliği Anlaşması tamamlanacaktır.

- Savunma, güvenlik, asayiş ve kamu düzeninin sağlanması alanlarında ihtiyaç analizleri sonrasında ihtiyaç ve tespitlere göre temel düzeyden başlanılarak devamında uzmanlık eğitimlerinin verilmesi sağlanacaktır.

- Yasa dışı bahis ve siber suçlarla mücadele alanında iki ülke ilgili makamlarıyla ihtiyaç analizi ortaya

konularak operasyonel işbirliği güçlendirecek eylem planı uygulamaya alınacaktır.

- Terörle mücadele, uyuşturucu madde kaçakçılığı, silah ticareti, suç gelirleriyle ve kara paranın aklanması ile mücadele alanlarında ihtiyaç analizi ortaya konularak operasyonel işbirliği güçlendirecek eylem planı uygulamaya alınacaktır.

- Göçmen kaçakçılığı, insan ticareti ile mücadele, suç organizasyonlarına yönelik mevcut işbirlikleri

geliştirilecektir.

- Olay yeri inceleme alanında işbirlikleri geliştirilecektir.

- Ülke genelinde asayişin sağlanması konularında işbirliği geliştirilecektir.

- Özel harekat polislerinin etkin bir şekilde görevlerinin yerine getirilmesi amacıyla işbirliği geliştirilecektir.

-  Bilgi teknolojilerinin etkin bir şekilde kullanılması alanında işbirliği geliştirilecektir.

  Koruma (kişi-bina) hizmetlerinin etkinliği ve gelişmesi sağlanacaktır.

  Kriminal laboratuvarında çalışacak personelin etkin bir şekilde görevlerini yapması konusunda işbirliği geliştirilecektir.

-  Afet ve acil durum yönetimi alanında işbirliği geliştirilecektir.

Adalet

Amaç: Cezai ve hukuki konularda adli işbirliğinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

-  Adli tıp alanında Türkiye’nin imkanlarından KKTC’nin daha etkin faydalanması sağlanacaktır. Belge içindeki eylemler tarafların yıllık değerlendirmelerine göre güncellenir.  

Sitemizden en iyi şekilde faydalanmanız için çerezler kullanılmaktadır.