Çareler var, hükümet hazıra konmamalı

Hükümetin, “Yerli İstihdamı Destekleme Fonu”na, amacı dışında dokunmak istemesi, fonların da yeniden tartışılmasına neden oldu.

Fonlar nasıl kullanıyor? Doğru kullanılabiliyor mu? Fon sistemi için neler yapılabilir? Bu konuda yeniden incelemeler yapılmalı, projeler üretilmeli, amacına uygun olmasına özen gösterilmelidir.

Ülkemizde yıllardır fonlar tartışma konusudur. Geçmişte fonların istismar edildiği, kişisel ve parti amaçları için kullandığı iddiaları da yer almıştı. Bugün o noktada olmasak da, tam istediğimiz noktada değiliz… Uzmanlara göre, bugün de kaynaklar doğru yerlere kullanılmıyor.

Seyrüsefer ve sabit radar gelirleri genel bütçeye, özel plaka gelirleri de ‘Spor Fonu’na aktarılırken, hükümetin, yol bakım çalışmalarını yapmak ve bariyer döşemek için gerekli kaynağı “Yerli İstihdamı Destekleme Fonu”ndan sağlamak istemesi, eleştiriliyor ve anlamsız bulunuyor.

Ayrıca fonların Sayıştay denetimine tabi olmaması, bu tartışmalara farklı bir boyut da kazandırıyor. Yasal değişikliğe gidilerek “Yerli İstihdamı Destekleme Fonu”nda biriken paranın kullanılma yetkisinin Bakanlar Kurulu’na verilmesi durumunda, bu kaynağın, yol ve bariyer yapımı için kullanılıp kullanılmayacağı yönünde endişeler oluştu. Yani paranın farklı amaçlar için kullanılıp kullanılmadığı kontrol da edilemeyecek demektir.

Geçtiğimiz günlerde KIBRIS Gazetesi’ne konuşan Ekonomist Göksel Saydam, yol ve bariyer yapımı için nasıl kaynak oluşturulabileceğini değerlendirdi. Göksel Saydam, seyrüseferin, İngilizce “yol vergisi” anlamına gelen “road tax” olduğunu ifade etti ve İngiltere’de bu verginin yol yapımı için alındığını söyledi. Ayrıca bu vergi ödenirken arabanın hacmine ve büyüklüğüne göre vergi oranının da değiştiğine dikkat çeken Saydam, bunun nedeninin de o aracın yolu yıpratma payı olduğunu anlattı.

Saydam, ancak bizde bu verginin bir bütçe kaynağına dönüştüğünü söyledi ve yasal olarak da bu verginin tümünün yollar için kullanılmasının mümkün olmadığını belirtti. Bu verginin de havuzda toplandığını ifade eden Saydam, şu bilgileri verdi:

“Bu verginin toplanması için bir kırtasiye gideri var, memur gideri var. Bu para bunlar için kullanılıyor. Ancak yasada bir düzeltme yapılarak örneğin bu verginin yani seyrüsefer vergisinin yüzde 30’unun yollar ve trafik güvenliği için kullanılması sağlanabilir. Amaç da bu olmalıdır.

Eğer bir yaya değil de motorlu araç sürücüsü bu vergiyi ödüyorsa, düzgün yollar olmasını ister. Ancak ülkemizde de bu durum yani seyrüsefer, yollar için kullanılması talebi, son yıllarda gündeme gelmiştir. Çünkü vatandaş da yolların son yıllarda daha çok yıpranması nedeniyle durumu fark etti ve bu talepte bulundu.”

Saydam, ülkede çalışan yabancı işçilerden ihtiyat sandığı için yatırılan ve “Yerli İstihdamı Destekleme Fonu”nda biriken parayı yollar için kullanmanın doğru olmadığını kaydetti. Saydam ayrıca fonların Sayıştay denetimine de tabi olmadığını söyledi ve bu fonda biriken paranın, Bakanlar Kurulu kontrolüne verilmesinin bu nedenle de doğru olmayacağını anlattı.

Göksel Saydam şöyle konuştu: “Devlet Piyangosu’ndan elde edilen gelir neden yollar için kullanılmıyor? Sabit radar gelirleri nereye kullanılıyor? Bunlar da yollar için kullanılabilir. Ancak ülkemizde hiçbir vergi amacında kullanılmıyor. Belediyeler, emlak vergisi alırken, okulların eksikliklerini gidermek için de bir kısım ayrıldı. Kaç tanesi bunu yapıyor? Bu para neden yollar için kullanılmıyor?”

Saydam’ın da verdiği bilgiler ışığında görülüyor ki birçok çare varken, yerli istihdamla ilgili çok sayıda projenin yürütülmesine katkı yapan “Yerli İstihdamı Destekleme Fonu”na göz koymak doğru değil. Özel sektöre katkı koyan, kadın girişimciler ve genç girişimcileri, engellileri destekleyen, toplu sözleşme yapan işletmelere katkı yapan bu fona amacı dışında dokunulmamalıdır. Hükümet biraz uğraşmalı, araştırmalı, çare bulmalı, böyle hazıra konmamalıdır.

YORUM EKLE

banner107

banner108