Soul'un kraliçesi

banner37

20 Grammy ödüllü Aretha Franklin…Listelerin zirvesinden düşmeyen bir kraliçe…

Soul'un kraliçesi
banner87

Ergi ÖZBEK

Aretha Franklin, 25 Mart 1942'de Memphis'de, bir rahip olan C. L. Franklin ve Barabara Sigger Franklin'nin 5 çocuğunun dördüncüsü olarak dünyaya gelir. Aretha 6 yaşındayken anne ve babası ayrılır. 10 yaşına geldiğinde ise annesini kalp krizinden kaybeder. Babasının New Bethel Baptist Kilisesi'nde rahip olarak iş bulması dolayısıyla Detroit, Michigan'a taşınırlar. Aretha da kilisenin korosunda şarkı söylemektedir. Ondaki piyano ve vokal kabiliyeti daha küçük yaşlarda ortaya çıkar. 1956 yılında Aretha Franklin henüz 14 yaşındayken, babasının gospel kayıtlarını yapan Checker Records ile albüm anlaşması imzalar ve aynı yıl "The Gospel Soul of Aretha Franklin" adlı kaydını yayınlar. Clara Ward ve Mahalia Jackson gibi dönemin önemli gospel vokalistleri de bu kayıtta ona yardımcı olurlar. Erken yaştaki hamileliği onun bir süre müzik kariyerine ara vermesine sebep olur. 1955­-1957 yılları arasından 4 oğlundan ikisini dünyaya getirir.

 

Yedi hafta listelerden inmedi

1960 yılında Columbia Records ile anlaşma imzalayarak müziğe dönüş yapacak olan Franklin, bu dönem Dinah Washington ve Sam Cooke gibi sanatçıların etkisinde kaldığını ve kendini daha çok pop yıldızı olarak gördüğünü belirtmektedir. Bunu söylemesindeki en büyük etkilerden biri de Columbia Records'tan çıkan "Rock­ A­ Bye Your Baby" adlı caz ezgileri taşıyan parçasının ile pop listelerinde 37. sıraya kadar yükselmesidir.

1961 yılında ise "Today I Sing The Blues", "Won't Be Long" ve "Operation Heartbreak" gibi parçalarıyla R&B listelerinde ilk 10'a giren dcs 6ytsanatçı, 1966 yılının sonlarında Columbia Records'daki başarısına rağmen Atlantic Records'a geçer. 1967 yılına gelindiğinde gospel ezgileri taşıyan blues parçası "I Never Loved A Man (The Way I Love You)" adlı parçası Atlantic Records'dan çıkardığı ilk kayıttır. Prodüktörlüğünü Jerry Waxler'ın yaptığı şarkı, kısa sürede ilk 10'a girer ve R&B listelerinde zirveyi 7 hafta boyunca kimselere kaptırmaz.

 

O dönemin idolü…

Bir sonraki çalışması "Respect" ile R&B dünyasında sarsılmaz bir yere gelmiştir. Bestenin sahibi ve ilk yorumcusu olan Otis Redding'in bu parçası bir bayan vokalden yorumlanınca kısa sürede listelerin zirvesine ulaşır. Atlantic Records'un desteği ile tek parçalık kayıtlarını tek bir albümde toplayan Aretha Franklin, "I Never Loved A Man The Way I Love You" adlı albümü ile bir milyon satar. Kısa bir süre sonra çıkardığı "Baby I Love You", Chain Of Fools" ve "(You Make Me Fell Like) A Naturel Woman" parçaları da aynı başarıyı göstererek uzun zaman listelerden inmez.

1968 yılında Aretha Franklin ilk Grammy ödülünü "Respect" ile alır. 1974 yılına kadar da "En İyi Kadın Vokal" ve "En İyi R&B Sanatçısı" gibi dallardaki ödülleri kimseye kaptırmaz. Uzun süren bu başarısını "Think", "The House That Jack Bulit", "I Say A Little Prayer", "Call Me", "Don't Play That Song" ve "Spanish Harlem" gibi parçalarıyla destekler. 1960lı yılların sonu gelindiğinde Aretha Franklin, "The Queen of Soul"(Soul Kraliçesi) ve "Lady Soul" gibi lakapları alarak soul’un en büyük isimlerinden olduğunu kanıtlar. Mezzo­soprano sesi ve sesinin rengi ile bir idol haline gelir.

 

Gençlerin önünü açar


Ancak daha sonra durgunluk dönemine giren sanatçı 70’li yıllara gelindiğinde temposunu düşürerek daha az sayıda kayıt çıkarmaya başlar. Kısa bir dinlenme döneminden sonra 1972 yılında çıkardığı "Amazing Grace" albümünün 2 milyondan fazla satışıyla "tüm zamanların en çok satan gospel albümü" başarısını yakalar.

Franklin'nin kardeşi Carolyn tarafından yazılmış parçanın prodüktörlüğünü Quincy Jones yapar ve parça yayınlanmaya başladıktan kısa süre sonra listelerde birinci sıraya yerleşir. 1974 yılında ise "Until You Come Back to Me(That's What I'm Gonna Do)" ile de aynı başarıyı yakalayan Franklin ertesi yıl çıkardığı "You" adlı albümde istediği başarıyı elde edemeyince yerini Natalie Cole, Chake Khan ve Donna Summer gibi genç yeteneklere bırakacağını ve bir süre müzik piyasasında geri planda kalacağını açıklar.

 

20. Grammy Ödülü onun olur…


1980 yılında Clive Davis ile anlaşarak Arista Records'a geçen sanatçı George Benson ile yaptığı düetle tekrar listelere döner ve 1983 yılında "Get It Rigth", 1986 yılında "Aretha" ve 1991 yılında "What You See Is What You Sweat" gibi albümlere imza atan sanatçı, 1994 yılında, 1980 ile 1994 yılları arasını kapsayan "Greatest Hits" albümünü yayınlar. Kariyerine 1998 yılında "A Rose Is Still A Rose" ve 2003 yılında "So Damn Happy" ile devam eden sanatçı 2007 yılında birçok sanatçı ile düetinin yer aldığı "Jewels In The Crown: All­Star Duets With The Queen" adlı albümü piyasaya sunar. Rolling Stone gibi önemli yayınlardan büyük övgü alan albümde Annie Lennox, George Michael, Frank Sinatra, Elton John, Whitney Houston, George Benson ve Mariah Carey gibi isimlerle düet yapar. 8 Şubat 2008'de Musicares tarafından "yılın insanı" seçilen Aretha Franklin aynı yıl yapılan 50. Grammy Ödülleri'nde 20. Grammy Ödülü'nü alarak onurlandırılmıştır.

Franklin Harvard Üniversitesi'nden onursal derece elde eden sanatçı, bunun dışında 2012'de Princeton Üniversitesi'nden, 2010'da Yale Üniversitesi'nden, 2006'da Berklee Müzik Koleji'nden, 1995'te New England Konservatuarı'ndan, 1987'deyse Michigan Üniversitesi'nden müzik alanında onursal doktora unvanı elde etmiştir.
 

Güncelleme Tarihi: 07 Mart 2017, 16:27
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER