“Nereden Buldun Yasası” kayıplara karıştı

banner37

Halk arasında “Nereden Buldun Yasası” olarak bilinen ve 2018’in Temmuz ayında Resmi Gazete’de yayımlanarak halkın bilgisine getirilen Mal Bildiriminde Bulunması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Yasa Tasarısı hâlâ ortada yok…

“Nereden Buldun Yasası” kayıplara karıştı
banner90
banner8

BİR YILI GEÇTİ…

Cumhuriyet Meclisi Hukuk, Siyasi İşler ve Dışilişkiler Komitesi’nde 2018 yılında ele alınan ancak gelen itirazlar doğrultusunda görüşülmesi ertelenen Mal Bildiriminde Bulunması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Yasa Tasarısı, yılan hikayesine döndü. Söz konusu yasa tasarısı, ülkedeki “yolsuzluk”, “rüşvet” ve “haksız rant” gibi olayların önüne geçmek adına büyük önem taşıyor

Ceren ÖZBİL

   Halk arasında “Nereden Buldun Yasası” olarak bilinen ve 16 Temmuz 2018’de Resmi Gazete’de yayımlanarak halkın bilgisine sunulan Mal Bildiriminde Bulunması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Yasa Tasarısı da, tıpkı “Hâl Yasası” gibi yalan oldu.

   Bir süre Cumhuriyet Meclisi Hukuk, Siyasi İşler ve Dışilişkiler Komitesi’nde görüşülüp, gelen itirazlar nedeniyle görüşülmesi ertelenen ve yaklaşık 1 yıldır gündeme gelmeyen yasa tasarısı, ülkedeki “yolsuzluk”, “rüşvet” ve “haksız rant” gibi olayların önüne geçmek adına büyük önem taşıyor.

   Ayrıca Resmi Gazete’de yayınlanan tasarı, sadece seçim ile işbaşına gelen görevlilerin değil, aynı zamanda dışarıdan atanan Bakanlar Kurulu üyeleri, Yüksel Mahkeme Başkanı, Yargıçlar, Başsavcı, Savcılar, Ombudsman, Sayıştay Başkanı, Sayıştay üyeleri, Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanı, Kamu Hizmeti Komisyonu üyelerinin de mal bildirimde bulunmasını zorunlu kılıyor.

Kapsamı çok geniş...

   Bu tasarının Resmi Gazete’de yayımlanmış şekli ile yasallaşması durumunda, seçim ile işbaşına gelen görevliler, dışarıdan atanan Bakanlar Kurulu üyeleri, Yüksel Mahkeme Başkanı, Yargıçlar, Başsavcı, Savcılar, Ombudsman, Sayıştay Başkanı, Sayıştay üyeleri, Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanı, Kamu Hizmeti Komisyonu üyeleri mal bildirimde bulunacak.

   Ayrıca yine aynı tasarıya göre; genel ve katma bütçeli daireler, bakanlıklar, kamu kurum ile kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları, belediyeler, özel yasalarla veya özel yasaların verdiği yetkiye dayanarak kurulan ve kamu hizmeti gören kurum ve kuruluşlar ile bunlara bağlı tüm kurum ve kuruluşlarda veya komisyonlarda ve kurullarda aylık ücret ya da ödenek almak sureti ile kamu hizmeti gören kamu görevlileri, kamu personeli ile yönetim ve denetim kurulu başkan ve üyeleri ve vakıfların idare organlarında görev alanlar ve kooperatiflerin başkan ve yönetim kurulu üyeleri mal bildirimde bulunmak zorunda olacak.

Ailelerini de kapsıyor

   Bu yasanın kapsamına giren görevlilerin kendilerine, eşlerine ve velayeti altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları, para, hisse senetleri, tahviller ile aylık maaşının veya ödeneğinin beş katı değerindeki ziynet eşyası ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynakları, (edinimleri hakkında bilgi) borçları ve sebepleri mal bildiriminin kapsamına girecek.

   Ayrıca, bu yasa kapsamına giren görevlilerin göreve geldikten sonra, 18 yaşından büyük çocuklarına hibe veya satış yoluyla devrettiği taşınmaz mallar da mal bildirim kapsamında olacak.

Görevden ayrılırken de göreve gelirken de zorunlu olacak

   Seçimle iş başına gelen görevlileri, seçimin kesinleştiği tarihten itibaren iki ay içerisinde, Bakanlar Kurulu üyeleri, atamalarından itibaren bir ay içerisinde, bu yasa kapsamında olan diğer görevliler, göreve atamalarından itibaren bir ay içerisinde, görevlilerin görevlerinin sona ermesi halinde, ayrılma tarihinden itibaren bir ay içerisinde, yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile komisyon ve kurul üyeleri, seçilmeleri veya atamalarından itibaren bir ay içerisinde mal biriminde bulunmak zorunda olacak.

   Ayrıca, seçimle işbaşına gelen görevlilerle, Bakanlar Kurulu üyeleri ile en fazla beş yıllık bir süre için atanan veya seçilen görevliler dışındaki görevliler, sonu “sıfır” ve “beş” ile biten yılların en geç Ocak ayının sonuna kadar mal bildirimlerini yenileyecek.

Farklı mercilere sunulacak

   Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisi ve Bakanlar Kurulu üyeleri, Cumhuriyet Meclisi Başkanlığı’na ve Yüksek Mahkeme Başkan ve Yargıçlar, Başsavcı ve Savcılar, Ombudsman, Sayıştay Başkanı ve Sayıştay Üyeleri, Kamu Hizmeti Komisyonu Başkanı ve Kamu Hizmeti Komisyonu üyeleri kendilerini atayan makam veya mercilere mal bildirimlerini bildirecek.

   Genel ve katma bütçeli daireler, bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları, belediyeler, özel yasalarla veya özel yasaların verdiği yetkiye dayanarak kurulan ve kamu hizmeti gören kurum ve kuruluşlar ile bunlara bağlı kurum ve kuruluşlarda görev yapan kamu görevlileri, kamu personeli ve diğer personel, görev yaptıkları kurumun en üst amirliğine ve kamu kurum ve kuruluşlarının genel müdürleri, yönetim ve denetim kurulu başkan ve üyeleri ve komisyonlarda ve kurullarda seçimle veya atama yoluyla görev yapanlar ise mal bildirimlerini ilgili oldukları bakanlıklara veya mercilere iletecek.

   Ayrıca Belediye Başkanları, İçişleri ile Görevli Bakanlığa, Belediye Meclis üyeleri ve belediye çalışanları Belediye Başkanlıklarına; Kooperatiflerin yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile müdürleri kooperatif işlerinden sorumlu kuruma ve Vakıfların idare organlarında görev alanlar da Vakıflardan sorumlu daire müdürlüğüne mal bildirimlerini sunacak.

   Görevden ayrılanlar bu görevde iken bildirimlerini vermeleri gereken makam veya merciye iletecek. Görevleri nedeniyle birden fazla mal bildiriminde bulunması gerekenler, ise asli görevlerinden dolayı bir tek mal bildiriminde bulunacak.

Gizli tutulacak

   Mal bildirimleri, gizlilik kuralları çerçevesinde değerlendirilmek üzere maliye işlerinden sorumlu bakanlığa bağlı Maliye, Teftiş ve İnceleme Kurulu’na bildirimlerin karşılaştırılması ve değerlendirilmesi amacıyla listelenip gönderilecek.

   Mal bildirimleri değerlendirildikten sonra bu amaçla oluşturulacak arşivde saklanacak. Mal bildirimlerinin içeriği hakkında hem belirtilen kişiler hem de Maliye, Teftiş ve İnceleme Kurulu’ndan mal bildirimlerinin karşılaştırılması görevi ile görevlendirilen kişiler, bu yasa kapsamında mal bildiriminde bulunan kişilerin, kendilerine, işlem ve hesap durumlarına, servetlerine ilişkin olmak üzere gizli kalması gereken hususları açığa vurmayacak ve kendilerinin veya üçüncü kişilerin yararına kullanamayacak. Bu kural, görevlerinden ayrılsalar dahi devam edecek.

   İlgili kişiler, özel ve/veya kamu kuruluşları, bu yasa kapsamındaki suçlara ilişkin olarak yapılacak inceleme, soruşturma ve kovuşturma kapsamında, incelemeye soruşturma ve kovuşturmaya yetkili merciler tarafından istenen bilgileri eksiksiz vermek zorunda olacak.

banner134
Uyarı yapılacak

   Belirtilen süreler içerisinde, söz konusu mercilere mal bildirimlerini teslim etmeyenlere, bildirimin verileceği mercilerce en geç otuz gün içerisinde yazılı ihtarda bulunacak.

   İhtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz (30) gün içerisinde bildirimde bulunmayanlar hakkında gerekli işlem yapılarak üzere Başsavcılığa suç duyurusunda bulunulacak.

Eski ile yeni karşılaştırılacak

   Yeni mal bildirimleri, Maliye, Teftiş ve İnceleme Kurulu tarafından daha önceki bildirimler ile gizliliği korunacak şekilde en geç altı ay içerisinde karşılaştırılacak.

   Yapılan karşılaştırma sonucunda gerçeğe aykırı bildirim bulunmayanlara ilişkin bir liste hazırlanacak.

   Gerçeğe aykırı bildirimde bulundukları ve/veya haksız mal edindikleri ve/veya kaçırdıkları ve/veya gizledikleri anlaşılanlar hakkında rapor tanzim edilecek.

   Yapılan araştırma ve karşılaştırma sonucunda gerçeğe aykırı bildirimde bulundukları ve/veya haksız mal edindikleri, kaçırdıkları veya gizledikleri anlaşılanlar hakkında yapılan tespitlerle ilgili kişilere konu ile ilgili yapılan tespitleri gösteren bir rapor tebliğ edilecek.

15 gün itiraz süresi

   Kendileri hakkında gerçeğe aykırı mal bildiriminde bulundukları veya haksız mal edindikleri, kaçırdıkları veya gizledikleri iddiası ile haklarında rapor düzenlenenler, raporu tazmin eden birime itiraz edebilecek.

   İtiraz süresi on beş (15) gün olacak. Bu süre tebliğin yapıldığı günü takip eden günden itibaren hesaplanacak ve on beşinci günün tatil saatinde sona erecek. On beşinci günün resmi tatil olması halinde takip eden ilk iş gününün tatil saatinde itiraz süresi sona erecek.

   İtirazlar, Maliye Teftiş ve İnceleme Kurulu tarafından itiraz evrakı ve gösterilen deliller üzerinden incelenecek.

Mal bildiriminde bulunmamanın cezası 3 aya kadar hapis

   Bu yasa uyarınca yapılan ihtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içerisinde mazeretsiz olarak mal bildiriminde bulunmayanlar bir suç işlemiş sayılacak.

   Mahkûmiyetleri halinde yürürlükte bulunan aylık asgari ücretin yirmi katına kadar para cezasına veya üç aya kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilecek.

Gizli tutulmasına kuralına aykırı davranmak suç

   Bu yasaya göre mal bildirimini teslim alan merciler ile yine bu yasanın 15’inci maddesinde belirtilen Maliye Teftiş ve İnceleme Kurulu tarafından değerlendirilmek amacıyla gönderilen Mal Bildirimi’nin içeriği hakkında bu yasanın 12’nci maddesi kurallarına yani gizli tutulması kuralına aykırı davranan kişi bir suç işlemiş olacak.

   Mahkûmiyetleri halinde yürürlükte bulunan aylık asgari ücretin beş (5) katına kadar para cezasına veya bir yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilecek.

   Mahkeme bu cezaya ilaveten, bir yıla kadar kamu hizmetlerinden yasaklama cezası verebilir. Bu fiilin basın yoluyla işlenmesi halinde verilecek ceza bir katı kadar artırılabilecek.

Gerçeğe aykırı beyana 3 yıla kadar hapis cezası

   Gerçeğe aykırı mal bildiriminde bulunan kişi bir suç işlemiş olacak ve mahkûmiyeti halinde yürürlükte bulunan aylık asgari ücretin otuz katı (30) kadar para cezasına veya üç yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilecek.

   Mahkeme, bu cezaya ilaveten üç yıla kadar kamu hizmetlerinden yasaklama cezası verebilecek.

El konulabilir

   Başka bir yasa uyarınca daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde haksız mal edinen kişi bir suç işlenmiş olacak ve mahkûmiyeti halinde yürürlükte bulunan aylık asgari ücretin yirmi beş (25) katına kadar para cezasına veya beş yıla kadar hapis cezasına veya her iki cezaya birden çarptırılabilecek. Ayrıca mahkeme bu suçla ilgili malların müsadere edilerek hazineye intikaline veya bu malların elde edilememesi veya bir malın tümünün haksız mal edinme konusu teşkil etmemesi sebepleriyle müsaderenin mümkün olmadığı hallerde haksız edinilen değere eşit bedelin hazineye ödenmesine karar verebilecek.

   Bu bedel Kamu Alacakları Tahsili Usulü Yasası kurallarına göre tahsil edilecek. Mahkeme yukarıda belirtilen cezalara ilaveten kamu hizmetlerinden sürekli yasaklanma cezası verebilir.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75