Dünyada ve ülkemizde bisiklet

Bisikletin icadı ta 1791’e dayanır… 1791’de pedalsızı, 1817’de ise pedallısı icat edildi. Yıllar boyu birçok araç icat edildi ama bisiklet hep revaçta oldu... Üstelik günümüze doğru gelirken bisikletin de çok geliştiğini görüyoruz. Bugün bisikletler, “dağ bisikleti”, “yarış bisikleti”, “model model çocuk bisikleti”, “şehir ve yol bisikleti”, “fitness bisikleti”, “elektrikli bisiklet”, “hizmet bisikletli” olmak üzere birçok alanda kullanılır. Yeryüzünde 100 milyondan fazla bisiklet bulunduğu tahmin ediliyor.

Bu güzelim aracı kullanmak, bireylere hareket imkanı sağladığı için bir tür spor olarak kabul ediliyor ve insan sağlığı açısından da yararlı olduğu vurgulanıyor. Birçok çağdaş ülkede bisiklete büyük önem veriliyor, özendiriliyor.

Kuşkusuz, bisiklet denince ilk akla gelen ülke Hollanda’dır. Hollanda için, “Halkı 'bisiklet üzerinde doğan' ülke” yakıştırması yapılmaktadır. Hollanda’da bisiklet adeta halkın olmazsa olmazıdır. Hollanda’da tüm kentlerde bisiklet yaygındır ama başkent Amsterdam dünyanın en ünlü bisiklet dostu kentidir, hatta bir numaradır. Hollanda’da Eindhoven ve Utrecht de adeta bisiklete göre dizayn edilmiş kentlerdir.

Hollanda’dan sonra Danimarka (özellikle Kopenhag), Almanya (özellikle Berlin, Münih ve Hamburg), İsveç (özellikle Malmö), Fransa (özellikle Paris, Bordeaux ve Lyon), İspanya (özellikle Barselona ve Sevilla), İngiltere (özellikle Londra), İrlanda (özellikle Dublin), Belçika (özellikle Antwerp) ve Macaristan (özellikle Budapeşte) en yaygın bisiklet kullanılan Avrupa ülkeleridir.

Tabii bisiklet kullanımı ile ünlü Avrupa dışı ülkeler de var; mesela Çin… Evet, 1.5 milyarlık nüfusunu da hesaba katacak olursak dünyada en fazla bisiklet kullanılan ülke Çin’dir… Trafik yoğunluğundan kaynaklanan hava kirliliğini önlemek için 2009’dan beridir Çin’de bisiklet kullanımı yaygınlaştırıldı. Bisikletliler için yeni kurallar getirilmiş ve trafik ışıkları yerleştirilmiş. Hatta bisiklet kiralama yaygınlaştı. Çin’de özellikle “paylaşılan bisiklet” sistemi ile cep telefonlarına indirilen bir uygulamayla şehirlerde hazır bekletilen bisikletler düşük paraya kiralanıp kullanılıyor. (Gerçi bu sistem nüfusu kalabalık Çin’de bisiklet dağları oluşturdu…)

Avrupa dışı bisikletin yaygın olduğu bir başka ülke ise ABD’dir… Özellikle de New York, Washington, Chicago ve San Francisco, ABD’nin bisiklet dostu şehirleridir. Tabii ki bir de Japonya var bisikletle ünlü… Özellikle de başkent Tokyo, dünyanın en ünlü bisiklet dostu kentlerinden birisidir. Tabii Nagoya kenti de… Kolombiya da var listede özellikle de Bogota kenti ile… Brezilya da Rio De Janerio ve Curitiba kentleri ile ünlüdür bisiklet kullanmada. Tabii Kanada’yı da unutmamalıyız, özellikle de Montreal kentini…

Amsterdam, Kopenhag, Bogota, Curitiba ve Montreal, dünyanın bisikletsiz yaşanmayacak 5 şehri seçildi. Bu saydığımız ülkelerde ve özellikle adını andığımız kentlerde bisiklet kültürü var… Kentlerin her yanına ulaşabilen bisiklet yolları var. Bisikletliler için öncelikler var, trafik bisikletliye göre düzenlenmiş… Bisiklet ilkellik ya da küçümsenecek bir şey değil, tam tersine çağdaşlığın bir göstergesi olarak görülüyor. En önemlisi bu ülkelerde trafikte bisikletliye saygı var…

Şimdi ülkemize dönelim… Bizde de bisiklete dönüş çabaları var. Dönüş diyoruz, çünkü geçmişte ülkemizde bisiklet kullanmak daha yaygındı. Çarpık kentleşme ile bisikletlilere bisiklet yolu yapacak yer bulmak zorlaştı. Yıllarca ülkemizde bisiklet yolu yoktu, yeni yeni yapılmaya başlandı ama yeterli değil. Yıllar içinde bisiklet kullanımı küçümsenir oldu, en önemlisi de trafikte bisikletliye saygı yok. Diğer araçları kullananlar, neredeyse bisikletlileri önünde görmeye dayanamıyor, ezip geçmek istiyor. Bisikletliler ve motosikletliler, trafikte korunmuyor, sıkça kaza geçiriyor.

Bisiklet yolları yetersiz olduğu için bisikletliler kaldırımları kullanıyor ama bisikletin kaldırımda gitmesi yasak, para cezası var… Bunun mantığı var elbet, yayalara ait yerlerde bisiklet kullanımı yayaların hakkını gasp etmek ve onları tehlikeye atmak demektir ama bisikletli ne yapsın? Kentlerin altyapısı bisiklet kullanmaya uygun değil ki?

Yollarımızda bisiklet kullanmak, hayatını tehlikeye atmak denmektir. O nedenle devletin de alacağı kararlar ve yapacağı yasalarla tüm kentlerin bisiklete göre dizayn edilmesi gerekmektedir. Biraz zor ve masraflı olabilir ama artık bir yerden başlamak lazım. Bakın size birçok ülke saydık, biz neden yapmayalım. Bu güzel ve küçücük ülkeyi bisiklet yolları ile donatıp, araç kullanımını aşağıya çekmek hem trafik sıkışıklığından kurtulmak, hem hava kirliliğini önlemek, hem de sağlıklı bireyler yaratmak açısından çok faydalı olur. Böyle bir çalışmanın ülkeye çok büyük yararları olacağına inanıyoruz.

 

YORUM EKLE