Çek yasaklıları sayısı 4'ncü çeyrekte uçtu

banner37

2018’de çek kullanmaktan men edilenlerin sayısı 2017’ye göre yüzde 3,84 oranında düşmesine rağmen, yılın 4’ncü çeyreğinde yasaklı sayısı bir önceki çeyreğe göre yüzde 107 artışla 1.019 kişiye fırladı.

Çek yasaklıları sayısı 4'ncü çeyrekte uçtu
banner90
banner99

Artun ÇAĞA

KKTC’de 2018’de çek kullanmaktan men edilen kişilerin sayısı aralık ayı sonu itibarıyla 2 bin 374’e geriledi. Bu sayı 2017 yılının sonuna göre 95 kişi (yüzde 3,84) daha az. 2017’de yasaklı sayısı 2 bin 469 kişi olmuştu.

Ancak, KKTC Merkez Bankası’nın verileri Aralık 2018 sonunda ulaşılan yasaklı sayısının, son on yılın en düşük rakamına indiğini göstermesine rağmen, yılın son çeyreğinde 1.019 (bin 19) kişinin çek yasağına girmesi, alarm çanlarının çalmasına neden oldu.

2018’in ilk çeyreğinde 442 kişi olan yasaklı sayısı, ikinci çeyrekte 419 kişi ve üçüncü çeyrekte ise 494 kişi olarak saptanırken, son çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 107 artışla 1.019 kişiye fırladı.

Çek yasaklı sayısındaki artışın Ağustos 2018’de Türk Lirası’ndaki astronomik değer kaybından dolayı ekonomide meydana gelen bozulmadan kaynaklandığı belirtilirken, özellikle aralık ayında çeklerden kaynaklanan sıkıntının had safhaya çıktığı kaydedildi.

Piyasa çevreleri, TL’de kısa süreli toparlanmanın yerini değer kaybına bıraktığına işaret ederken, karşılıksız çek sorununun önümüzdeki dönemlerde de artmasından endişe ediyorlar.

2018 hem beyaz hem siyah geçti

KKTC Merkez Bankası’nın verileri çek yasaklılar açısından 2018’in hem olumlu hem de olumsuz geçtiğini gösteriyor.

Yıllık kümülatif toplamda 2 bin 374 çek yasaklısı sayısı 2009’dan buyana en düşük rakam olurken, son çeyrekte ulaşılan 1.019 yasaklı sayısı ise son on yılın en yüksek üçüncü çeyrek toplamı olarak kayıtlara geçti.

banner134
Çeyrek dönemler içinde çek yasağına giren kişi sayısı açısından ilk sırada 1.101 (bin 101) yasaklıyla 2014 yılının dördüncü çeyreği geliyor. Hemen ardından gelen 2015’in birinci çeyreği de 1.054 (bin 54) kişi sayısı açısından ikinci sırada.

Geçen yıl üçüncü çeyreğe kadar olan sürede her ay ortalama 151 kişi çek kullanmaktan men edilirken, bu rakam son çeyrekte aylık ortalama olarak 340 yasaklıya çıktı. Sadece aralık ayında 454 kişi yasağa takıldı. Tüm yıl boyunca ise aylık ortalama yasaklı sayısı ise 199 kişi civarında gerçekleşti.

Yasaklı sayısında 2013’ün birinci çeyreğinde başlayan düşme eğilimi 2014’ün üçüncü çeyreğinde artışa geçerken, söz konusu yılda 3 bin 366’yı bulmuştu. Artış eğilimi 2015’te sürerken, aylık yasaklı sayısı ortalaması 308’i, kümülatif toplamda da 3 bin 699’u bulmuştu. 2016’daki yasaklı sayısı 2013 rakamlarına inerek, aylık ortalama 248 kişide kaldı. 2009’da 3 bin 636 kişi, 2010’da 3 bin 329 kişi, 2011’de 3 bin 244 kişi 2012’de 3 bin 842 kişi çek kullanmaktan men edilmişti.

Aylara göre yasağa takılanlar

KKTC Merkez Bankası’nın verilerine göre 2018’e 153 çek yasaklısı ile başlanırken, bu sayıya şubatta 125, martta 164, nisanda 162 ve mayısta da 152 kişi eklendi. Haziranda kayıtlara geçen 105 kişi geçen yılın en düşük rakamı olurken, temmuz 150, ağustos ise 107 yasaklıyla geçildi.

Ağustos ayında zirveye ulaşan döviz krizi ilk etkilerini eylül ayında gösterdi. Eylül 2018’de çek yasaklı sayısı bir önceki aya göre yüzde 100’den fazla artış göstererek 237 kişiye çıktı.

Ekim, kasım ve aralık aylarında ise çek kullanmaktan men edilenlerin sayısında tam bir patlama yaşandı. Ekimde aylık 255 kişiye ulaşan yasaklılar, kasımda yüzde 22 artışla 301’a, aralıkta ise (kasıma göre) yüzde 47 artışla 454 kişiye uçtu.

Poliçeler (Değişiklik) Yasası etkili olmuştu

Çek yasaklılarının sayısının gerilemesinde Poliçeler (Değişiklik) Yasası’nın etkili olduğu vurgulanıyor. Yasanın, hem karşılıksız çeki yazana, hem de ilgili bankaya cezalar öngörmesi, özellikle bankaların çek müşterileri konusunda daha seçici olmalarını sağladı. Yasaya göre, ilgili banka süresinde ibraz edilen, karşılığı bulunmayan veya yetersiz kalan her çek yaprağı için, adına çek kesilen kişiye belli bir miktarda ödeme yapmakla yükümlü. Banka tarafından yapılan ihbarı alan, on iş günü içinde düzeltme işlemlerini yerine getirmeyen veya geçerli bir sebebi olmadan, çek karnelerini geri vermeyenler ise yasa nezdinde suçlu sayılıyor.

 

Güncelleme Tarihi: 25 Mart 2019, 11:01
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner75