Dövize önlem, TL’ye teşvik, yüzde 18’e talim

KKTC Merkez Bankası, hükümetin de talebiyle yayımladığı “Üstlenilen Risklere İlişkin Tebliğ” ile döviz kredisi taleplerine “döviz geliri şartı” getirdi

Dövize önlem, TL’ye teşvik, yüzde 18’e talim
  • 21 Mayıs 2018, Pazartesi 9:55

Ali ÇATAL

KKTC Merkez Bankası, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bankacılık Yasası tahtında ve ‘yükselen döviz, değer kaybeden TL, düşen alım gücü’ parametreleri dahilinde bir dizi düzenlemeye gitti. Söz konusu düzenleme,‘Risk Üstlenme Sınırlarında Dikkate Alınma Oranları’ tebliğiyle birlikte uygulamaya sokuldu. Tebliğle, döviz kredisi taleplerine “döviz geliri şartı” getirildi.

‘Konut, Taşıt ve Tüketici Risklerine İlişkin Sınırlamalar’ ara başlığı altında görüşülüp karara bağlanan ve KKTC Resmî Gazete Ek III’te yayımlanan ‘önlem paketi’ uyarınca yürürlüğe konan maddelere, dövizle borçlanmada aranan ‘döviz geliri’ kriteriyle toplumun ‘faizi yüzde 18’i bulan TL’ye mecbur edilmesi’ başta olmak üzere birbirinden farklı tepkiler geldi.

Söz konusu düzenlemeye yönelik eleştirilerin başında döviz cinsinden geliri olmayanların; borçlanırken, yüzde 18’i bulan ve çok hızlı bir şekilde yükselme eğilimi bulunan Türk Lirası faizine mahkum edilmesi geliyor. Finans çevreleri TL kredilerinin faizlerinin Türkiye’deki gelişmelere bağlı olarak artacağının neredeyse kesin olduğuna işaret ederek, dövizden korunacağı iddia edilen TL borçlularının yüksek faizler altında ezileceğini ileri sürüyor.

Tebliğle uygulamaya sokulan düzenlemelerin bazıları

- Dövizle borçlanmada ‘dövizle kazanma’ şartı: Bahse konu olan ve ‘yükselen dövize önlem’ iddiasını taşıyan uygulamaların dikkati en çok çeken ve tartışmaya neden olan maddesiyse döviz kredisi çekmek isteyen yurttaşın ‘döviz gelirine sahip olması’ zorunluluğu. Buna göre yurttaşların döviz üzerinden kredi talep edebilmeleri için kendilerinin herhangi bir gelir kalemlerinin döviz menşeli olması gerekiyor.

- Konut kredileri artık ancak yüzde 80:Bahse konu düzenlemelere göre vatandaşlar, risk tutarının teminat alınan konut değerine oranı bazında ‘konutun ederinin yüzde 80’ini aşmayacak’ kadar kredilendirilebilecek.

- ‘Yüzde 100’ü bulan araç kredisi’ devri kapandı:Bankacılık sektörünün bazı unsurları tarafından verilen ‘yüzde 100’lük araç kredisi’ uygulaması da yapılan düzenlemelerle ‘taşıtın fatura değerinin yüzde 75’ini aşamayacak’ formda sınırlandırılıyor.

- Ekspertiz raporunu MB verecek:İlgili paketle hayata geçirilen bir diğer uygulamaysa, ‘bankalarla anlaşan değerlendirme şirketleri’ tarafından belirlenen ve spekülasyona da neden olan gayrimenkul değerlerine yönelik raporun artık Merkez Bankası tarafından verilemeye başlanması.

- Risk finansmanı vadesine 72 ay sınırlaması

Adı geçen uygulamaya göre ‘maaş karşılığı üstlenilen riskler de dahil olmak üzere’ tüketici risklerinin vadesinin 72 ayı aşamaması da sağlanıyor.

Uzmanlar ne dedi?

Ahmet Melih Karavelioğlu (Albank Ltd. Genel Müdürü)

Söz konusu pakette ‘gelirinin veya varlıklarının ibaresi’ var. Yani gelirin neyse o. Gelir bazında bir borçlanma, zaten hep konuştuğumuz ve savunduğumuz bir şeydi. Merkez Bankası da talepkârınartık döviz gelirinide belgelemesini kural olarak getirdi. Döviz gelirin yoksa döviz borçlanma imkanı ortadan kalkacakyani bunlara "tüketiciyi korur" mahiyette düzenlemeler diyebiliriz, zira ekte döviz riskiyle ilgili bir taahhütname de var. Ancak, şunu da eklemeliyim ki TL’nin faizi daha da artacak ve yakın gelecekte yüzde 20’lerin üzerini göreceğiz.

Serkan Dönmez (Yatırım Uzmanı ve Varlık Yöneticisi)

Borçlanma yatırım amacıyla dahi yapılsa spekülatif amaç taşımaması gereken bir süreç. Bu açıdan bakıldığında tüketiciyi koruması açısından önemli bir regülasyon olmuş. KKTC’de gelir dağlımına bakıldığında döviz türü açısından oldukça geniş bir yelpaze bulunmakta. Bu açıdan döviz kazancı olanlar -örneğin GBP konut kirası alanlar- isterlerse bu tür krediler çekebilecekler. Diğer taraftan, ticari kredilere bakıldığında ise burada kanun koyucunun kredileri düzenlemektense acilen koruma işlemlerinin Kıbrıs içinde yapılabilir hale gelmesi için türev ürün mevzuatı ve vergi esaslarını belirlemesi ve bu pazarın oluşması için destek olması gerekiyorki asıl boşluğun da zaten burada olduğunu düşünüyorum.Ayrıca, TL faizlerine dikkat.

Halil Okur (Bankalar Birliği Genel Sekreteri) : Uygulama, bu haliyle ancak maliyetleri yükseltip, TL üzerinden borçlanan vatandaşların ödeyeceği taksiti artıracak, ayrıca, toplumda döviz gelirine sahip kaç kişi var? Bunun da ötesinde, TL’nin faizi de sabit değil. Yani aritmetik ortada; vatandaş ‘kendisine en uygun olduğunu düşündüğü’ para birimiyle borçlanabilmeli.

Beğendim 1 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 1 Kızgın 1

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YAZARLAR

tümü
    Takımlar O G B M Av P
1 MAĞUSA TÜRK GÜCÜ 13 10 2 1 17 32
2 YENİCAMİ AK 12 9 2 1 18 29
3 DOĞAN TÜRK BİRLİĞİ SK 12 7 0 5 9 21
4 CİHANGİR GSK 12 6 3 3 2 21
5 TÜRK OCAĞI LİMASOL 12 6 2 4 9 20
6 MERİT ALSANCAK YEŞİLOVA SK 12 6 2 4 1 20
7 GÖNYELİ SK 12 6 1 5 4 19
8 LEFKE TSK 13 5 4 4 0 19
9 BAF ÜLKÜ YURDU 12 5 3 4 8 18
10 ÇETİNKAYA TSK 12 5 3 4 0 18
11 KÜÇÜK KAYMAKLI TSK 12 2 7 3 -10 13
12 GENÇLİK GÜCÜ TSK 12 2 4 6 -8 10
13 BİNATLI YSK 12 3 1 8 -10 10
14 GİRNE HALK EVİ 12 2 1 9 -9 7
15 ESENTEPE KKSK 12 2 1 9 -15 7
16 L. GENÇLER BİRLİĞİ SK 12 1 4 7 -16 7
yukarı çık