Gergin hafta rekorla kapandı

banner37

TCMB yönetiminde geride bıraktığımız işlem haftasında görev değişimi yaşandı, ham petrol fiyatları geriledi, kripto varlıklardaki kriz ‘büyük ölçüde’ ortadan kalktı, TL ise son gün yüzde 2’den fazla eridi

Gergin hafta rekorla kapandı
banner90
banner8

 Ali ÇATAL

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yönetiminde geçen hafta bir görev değişimi daha yaşandı.

Bu bağlamda, Türkiye Cumhurbaşkanı ve Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı atama kararı, TC Resmî Gazete'de geçen perşembe itibarıyla yayımlandı.

Bu doğrultuda, TCMB Başkan Yardımcısı Oğuzhan Özbaş, görevden alındı. Özbaş'ın yerine ise Prof. Dr. Semih Tümen atandı.

Atamanın, 1211 sayılı kanunun 29'uncu maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2, 3 ve 7'nci maddeleri gereğince yapıldığı ifade edildi.

Kamuoyuyla paylaşılan bahse konu kararda, "Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkan (Guvernör) Yardımcısı Oğuzhan Özbaş 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 35'inci maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2'nci maddesi gereğince görevden alınmış ve bu suretle boşalan Türkiye Cumhuriyet Merkes Bankası Başkan (Guvernör) Yardımcılığına, 1211 sayılı Kanunun 29'uncu maddesi ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2, 3 ve 7'nci maddeleri gereğince Prof. Dr. Semih Tümen atanmıştır" ifadeleri kullanıldı.

Hatırlanacağı üzere, 2019’da Murat Çetinkaya’nın görevden alınması ile TCMB tarihinde ilk defa bir başkan görev süresi bitmeden kendi isteği dışında görevinden ayrılmış ve kendisinin yerine Murat Uysal atanmıştı.

Uysal’ın da 2020’de görevden alınmasının ardından kurumun başına Naci Ağbal getirilmişti.

TC Resmî Gazete’de Mart 2021 döneminde yayımlanan bir diğer Cumhurbaşkanı kararı ile TCMB Başkanı Naci Ağbal da görevden alınmış ve kendisinin yerine Prof. Dr. Şahap Kavcıoğlu getirilmişti.

Ardından ise kurumun dört başkan yardımcısından Murat Çetinkaya da görevden alınmış ve kendisinin yerine Mustafa Duman atanmıştı.

Kurlar rekor tazeledi

Döviz kurlarındaki yükseliş eğilimi ise geride bıraktığımız haftanın son işlem gününde de devam etti ve TL, dolar karşısında ‘sadece bir haftada’ yüzde 2'den fazla değer kaybetti.

Türkiye Merkez Bankası (TCMB), Para Politikası Kurulu (PPK) toplantılarında politika faizini ‘uzun süredir’ yüzde 19 düzeyinde tutarken; politik ve ekonomik gelişmelerin de etkisiyle dolar/TL paritesi 8,59 TL'lik yeni tarihi yüksek düzeyini gördü.

Hatırlanacağı üzere, 6 Kasım 2020’de 8,5803 TL ile rekor kıran dolar kuru, geçtiğimiz hafta 8,59 TL, sterlin ise 12,13 TL ile rekor seviyesini gördü. Euro/TL'de de 10,47 ile rekor tazelendi.

KKTC serbest piyasalarında geride bıraktığımız haftanın geneline damga vuran TL varlıklardaki negatif ayrışma, hafta kapanışına da taşınırken, volatilite yani oynaklık da ‘bir türlü’ frenlenemedi.

Buna göre, KKTC serbest piyasalarında dolar, hafta kapanışında ortalama 8,7236 TL, euro 10,6235 TL ve İngiliz sterlini 12,3460 TL’den alıcı buldu.

Kurlar, geride bıraktığımız işlem haftasını sırasıyla ortalama 8,5530 TL, 10,4522 TL ve 12,1321 TL’den açmıştı.

Yatırımcının gözü OPEC+ toplantısında

Piyasalardaki genel hissiyat ‘pozitif’ kalmakla birlikte, ham petrol fiyatları da geride bıraktığımız hafta dahilinde geriledi; Vertex hisseleri ise Shell’in Alabama rafinerisini almak için imzalanan 75 milyon dolarlık anlaşmanın ardından yükseldi.

Ham petrol fiyatları, geçen hafta ciddi bir düşüşü test etti.

Yatırımcılar, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ham petrol stoklarında beklenenden daha büyük bir düşüşün ardından bile İran’dan daha fazla petrol arzı gelme ihtimalinden dertli.

Buna göre, WTI geçtiğimiz hafta dahilinde yüzde 0,2 düşüşle 66,09 dolar olurken; brent de yüzde 0,4 kayıpla 68,47 dolara geriledi.

ABD Benzin RBOB de yüzde 0,4 bandında gerileyerek 2,1425 dolara düştü.

ING analistleri, geçen hafta yaptıkları bir çözümlemede, “İran petrolünün pazara dönme potansiyeli, petrol fiyatlarını yükseltmekten alıkoyuyor” ifadelerini kullandı.

banner134
İran ile nükleer anlaşmayı tekrarlamak üzere yapılan Viyana’daki görüşmeler de devam ediyor. Uzmanlara göre, anlaşma ile İran üzerindeki yaptırımların kaldırılmasının yolu açılabilir ve süreç de Basra Körfezi ülkesinin petrol rezervlerini ihraç etmesi ile sonuçlanabilir.

Keza, günlük bir milyon civarı olması beklenen ilave petrol arzı da analist çözümlemeleri uyarınca, yarınki OPEC+ toplantısında ‘muhakkak’ önemli bir mesele olacak.

Bununla birlikte, ham petrol piyasasıyla ilgili genel hissiyat, başta ABD olmak üzere küresel ekonominin toparlanmaya devam etmesi ile hala pozitif.

Bu bağlamda, 22 Mayıs ile biten haftada ilk işsizlik başvurusu yapan kişi sayısı 406 bine düştü. Bir önceki hafta 444 bin olarak kayda geçerken, bu hafta Mart 2020 ortasından bu yana görülen en düşük seviyeye indi.

Ayrıca, yine geçen hafta, Enerji Bilgilendirme Dairesi (EIA), ABD’nin petrol stoklarında beklenenden daha büyük bir düşüş olduğunu gösterdi; 21 Mayıs ile biten haftada petrolde 1,662 milyon ve benzin stoklarında 1,745 milyon varil düşüş yaşandığını raporladı.

ING tarafından aynı dönemde yapılan bir diğer açıklamada ise “Yeni vakalardaki düşüş, seyahat hareketliliğini artırdıkça Avrupa ve ABD’de fiziksel talep artıyor. ABD’de yaz seyahat sezonunun başlayacak olması, ülkedeki ham petrol talebini daha da destekleyebilir” şeklinde görüş belirtildi.

Yeni tip Koronavirüs (Kovid-19) salgınında ‘kâbus yaşayan’ ülkelerden Hindistan’da bile son birkaç haftadır yeni vakalarda düşüş raporlanıyor. Bu düşüş de uzmanlara göre, haziran döneminde hareketlilikteki kısıtlamaların gevşemesini ‘bir nebze de olsa’ sağlayabilir.

Analistlere göre, olası bir sorun ise kurumsal sektörden çıkabilir. Bir Hollanda mahkemesi, Royal Dutch Shell petrol devinin sera gazı emisyonlarını planladığından daha büyük miktarlarda azaltması yönünde karar verdi ve Exxon Mobil ile Chevron hissedarları, bu isimlerin fosil yakıtlardan yeteri kadar hızlı uzaklaşmadığına isyan etti.

Vertex’e Shell desteği

Vertex Energy hisseleri ise geçtiğimiz hafta yüzde 125 yükseldi. Özel rafineri, Royal Dutch Shell’in Alabama’daki rafinerisini almak için 75 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladı.

Vertex, bu alım ile yıllık gelirinde 3 milyar dolar ve 2023 sonuna kadar brüt kârında 400 milyon dolardan fazla artış bekliyor.

Alabama’daki rafineri, günde 90 bin varil rafine ediyor. Vertex, tahminen Aralık 2021 dönemine kadar anlaşma tamamlandıktan sonra o rafineride petrol yakıtı ve yenilenebilir dizel üretmeyi planlıyor.

Houston/Texas merkezli şirket, 860 dönümden fazla geliştirilmiş ve geliştirilmemiş arazi ile birlikte yaklaşık 3.2 milyon varillik ürün deposu, envanter, lojistik ve dağıtım varlığına sahip olacak.

Reuters’e göre, envanter değeri halihazırda 65 ile 85 milyon dolar arasında.

Vertex, şu an çalışan yaklaşık 200 personelle de yola devam etmeyi düşünüyor.

Shell ve Vertex, ayrıca, ham petrol tedariki ve ürün indirim anlaşmaları yapacaklarını da söyledi.

Vertex, 2022 yılı sonuna kadar, bahse konu tesiste günlük 10 bin varil yenilenebilir dizel ve yenilenebilir yan ürün üretmeyi planlıyor, ki bu miktar, 2023 yılına kadar 14 bin varile çıkacak.

Şirket, Mobile'ın hidrokraking birimini dönüştürmek için de 85 milyon dolar harcayacağını söyledi.

Kripto paralar komadan çıktı

Öte yandan, geçtiğimiz günlerde yılın en sert düşüşünü yaşayan kripto para piyasaları, geride bıraktığımız hafta ortasından itibaren toparlanma emareleri gösterdi.

Buna göre, mayısın ikinci haftasında 2.5 trilyon doları aşan kripto para piyasasının toplam hacmi, olumsuz haberlerin peş peşe gelmesiyle yönünü aşağı çevirmişti. Sadece 12 günde değerinin yarısından çoğunu kaybeden piyasa, önceki gün 1.2 trilyon dolar seviyelerine kadar indi.

Keza, 64 bin doların üzerinde tüm zamanlar zirvesini belirleyen lider kripto para birimi Bitcoin (BTC) de bu düşüşle 30 bin dolara kadar gerilerken; lider altcoin Ethereum (ETH) ise 4 bin 300 dolardan bin 300 dolara kadar düştü ancak dün itibarıyla kripto para piyasaları yönünü bir kez daha yukarı çevirdi.

Bu bağlamda, son 24 saatte yüzde 13 değer kazanan BTC, 38 bin dolara dayandı. Yüzde 26'lık yükselişiyle dikkat çeken ETH ise 2 bin 500 dolara yaklaştı.

Cardano (ADA), yüzde 26'yı aşan yükselişle 1,50 dolara dayanırken, ilk 100'ün en dikkat çeken performansı ise yüzde 76’lık artışla Maker (MKR) oldu. MKR, dün akşam saatlerinde 3 bin 520 dolardan işlem görüyordu.

Ayrıca, ilk 100'deki tüm kripto paralar, geçtiğimiz haftanın son işlem gününün akşam periyodunda, günlük bazda ‘yeşilde’ yani yükselişteydi.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75