banner6

‘Her derde deva’ olması beklenmemeli

banner37

‘Her derde deva’ olması beklenmemeli
banner151 banner143

Ali ÇATAL

   İngiltere Merkez Bankası’nda (BoE) bir dönem görev yapan Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) Finansal Düzenleme ve Risk Yönetimi Merkezi Başkanı ve Bankacılık ve Finans Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mete Feridun, Kripto Varlıklar Yasa Tasarısı’nı değerlendirdi. Feridun, söz konusu yasanın, “her derde deva” olmasının beklenmemesi gerektiğini söyledi.

   Tasarıyı, KKTC koşullarında ‘mümkün olabildiğince kapsamlı’ bulduğunu belirten Feridun, kripto varlıklara ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle, hazine için önemli bir mali kaynağın oluşturulacağına dair çeşitli açıklamaları çok uzun bir süredir duyduğumuzu hatırlattı.

   Konu bu çerçevede değerlendirildiğinde, maliyenin her geçen gün potansiyel bir gelirden mahrum kaldığının ortaya çıktığına işaret eden Feridun, söz konusu yasanın, şimdiye kadar çoktan hazır hale getirilmesi gerektiğini söyledi.

   İlgili yasa tasarısının detayları incelendiğinde, yaygın beklentinin aksine, çok karmaşık düzenlemelerin ortaya konmadığının görüldüğünü kaydeden Feridun, bu bakımdan, yasanın gecikmesinin sebebinin de teknik konulardan ziyade, bürokratik süreçlerin uzaması ve Kuzey Kıbrıs’taki siyasi belirsizlikle ilgili olduğunu tahmin ettiğini söyledi.

   “Yasayı, detay açısından beklediğimden uzun ve kapsamlı buldum ama bir yasanın uzun olmasından çok pratikte uygulanışı önemlidir” diyen Feridun, bu bakımdan, yasanın bu kadar uzun ve detaylı olmasının ‘ilave bir fayda’ sağlayıp sağlamayacağından emin olmadığını belirtti.

   Yasanın nihai halini henüz almadığını dikkate almakla birlikte ‘en gerekli noktada’ neredeyse hiçbir detay yokken, ‘görece önemsiz’ konularda gereğinden fazla detaya girildiğini düşündüğünü de ifade eden Feridun, “Örneğin, tasarıda şüpheli işlemlerin bildirilmesine ilişkin fazla bir detay bulunmazken, kripto para ihraç edeceklere yönelik maddeler oldukça uzun ve detaylı görünüyor. Halbuki ülkemizin önceliği, kripto para ihraç etmek değil” şeklinde konuştu.

   Yasada, bu konuda detaylı maddelere yer verilmesine gerekçe olarak ise sektörde halihazırda kripto varlık ihraç eden ya da etmek isteyen pek çok yatırımcının bulunmasının gösterildiğini aktaran Feridun, KKTC’de bu sektördeki mevcut faaliyetleri yakından takip etme şansı olmadığından, kripto varlık ihracının gerçekten ‘bu kadar yoğun’ olup olmadığını bilemediğini söyledi; “Ancak ilgili bakanlığın bu konuda kapsamlı verilere sahip olduğunu ve kripto varlık piyasasını yakından takip ettiğini bilmek güzel” ifadelerini kullandı.

   Feridun, böyle önemli bir konuda yasa hazırlanırken ‘olması gerektiği gibi’ piyasadaki faaliyetler yakından tespit edilerek, ilgili maddelerin hazırlanma sürecinde somut verilerden faydalanılmasını da son derece olumlu bulduğunu bildirdi.

   Bahse konu yasa tasarısında, şüpheli işlemlerin bildirilmesine ilişkin ‘şüpheli işlem tanımının’ yapılmamasını  eleştiren Feridun, tasarıya bu konuda bir ilave yapılacağının anlaşıldığını da söyledi.

   “Bana göre şüpheli işlemlerin tanımlanmaması büyük bir eksiklikti. Örneğin, Türkiye'de Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun kripto hizmet sağlayıcıları için hazırlanmış rehberinde çok sayıda şüphe kategorileri, açıklama ve hatta birçok detay mevcut” diyen Feridun, söz konusu yasaya bu tip bir ekleme yapılması durumunda önemli bir eksikliğin de giderileceğini vurguladı.

“Ödemelerde kripto kısıtlaması yok”

   Mete Feridun, tasarıda içerik açısından en dikkat çekici noktanın ise kripto para kullanımının kısıtlanmaması olduğunu belirtti.

   Türkiye’de, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) ödemelerde doğrudan veya dolaylı şekilde kripto para kullanımını geçen sene yasakladığına ve bunun ‘potansiyel gerekçeleri’ olarak da ‘kara paranın aklanması, mali suçlar, terörizmin finansmanı’ gibi konuların kamuoyunda tartışıldığına dikkat çeken Feridun, KKTC’deki yasa tasarısının ‘mevcut halinde’ ise kripto paraların ödemeler için kullanılmasını engelleyen herhangi bir maddenin olmadığına işaret etti.

   Ödemelerde kripto para kullanımının yasaklanmasını savunmamakla birlikte, bu konunun birtakım başka sorunlara yol açmaması için dikkatli olmak gerektiğini düşündüğünü de aktaran Feridun, buna göre, en basit tabirle bu yasanın kripto varlıklarla ilgili bütün sakıncalara cevap veremeyeceğini kaydetti.

   Kripto varlıklarla ilgili gelişmeleri ‘dinamik bir süreç’ olarak ele almak gerektiğinin altını çizen Feridun, bu konudaki gelişmelerin yakından takip edilerek, ortaya çıkabilecek yeni ihtiyaçlara cevap verecek yeni düzenlemelerin de ileriki dönemlerde gündeme gelmesi gerektiğini söyledi.

   Söz konusu yasanın ‘her derde deva’ olmasını beklemenin yanlış olduğunu kaydeden Feridun, söz gelimi, KKTC Merkez Bankası Para ve Kambiyo Yasası uyarınca, kişilerin KKTC'ye girişlerinde beraberlerindeki 10 bin euro veya muadili döviz veya Türk Lirası’nı aşan nakit para miktarlarını beyan etmesi gerektiğini hatırlattı ve yasa yapıcılara şu soruları yöneltti:

   “Kripto varlıklar da bu yasa kapsamına dahil mi? Nakit olarak kabul ediliyorlar mı? Kripto paralarını, beraberindeki soğuk cüzdanda tutan bir kişinin cüzdanında ne kadar kripto para taşıdığının kontrolü yapılabilir mi?”

   Söz konusu yasa tasarısında, nakdi para limitini aşan nakit işlemler ve şüpheli işlemlerden bahsedildiğine göre, kripto paraların da nakit para kapsamına dahil edildiğinin anlaşıldığını söyleyen Feridun, “Bu ve bunun gibi birçok konunun açıklığa kavuşturulması şart yoksa ileride beklenmedik pek çok sorunla karşılaşılabilir” uyarısı yaptı.

   İlgili yasanın içeriği ve kapsamı kadar ‘fiiliyatta ne derece uygulanacağının’ da son derece önemli bir konu olduğunu vurgulayan Feridun, sunları kaydetti:

   “Bu konuda uzmanlığa sahip insan gücümüz var mı? Varsa bile kamudaki bu maaş düzeyiyle bu tip büyük paraların döndüğü bir sektörün denetiminin sıkı bir şekilde yapılmasını beklemek ne derece gerçekçi? Yasanın uygulanması sağlanamayacak olduktan sonra yasanın hazırlanmasının pek bir önemi olmadığını düşünüyorum.”

Güncelleme Tarihi: 30 Mayıs 2022, 15:31
YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104