Hükümetten vatandaşa akaryakıt jesti

banner37

Hükümet, Fiyat İstikrar Fonu’nu düşürerek, döviz ve petrol fiyatlarının artması nedeniyle akaryakıta yapmak zorunda olduğu 11 ile 15 kuruşluk zammı uygulamaya koymadı.

Hükümetten vatandaşa akaryakıt jesti
banner90
banner8

Ali CANSU

Hükümetin 26 Nisan tarihinde petrol ve dövize paralel olarak akaryakıt ürünlerinde 11 ile 15 kuruş arasında zam yapması beklenirken bunu yapmadı ve vatandaşa bir jest yaparak, akaryakıtın üzerinde en büyük girdiyi oluşturan Fiyat İstikrar Fonu’nu (FİF) düşürdü.

Hükümet uygulamada farklı davranarak, bu zammı vatandaşa yansıtmadı ve aradaki zam farkını akaryakıttaki FİF’i düşürerek vatandaşın cebinden çıkmasına engel oldu.

Hükümet, akaryakıt ürünleri üzerindeki fonu, 95 ve 98 oktan’da 15, Euro Dizel ve gaz yağında ise 11 kuruş oranında düşürdü.

Zam yapılsaydı fiyatlar ne olacaktı?

Hükümet akaryakıt ürünlerine zam yapsaydı 98 oktan benzinin fiyatı 4.06’ya, 95 oktan kurşunsuz benzinin fiyatı 3.86’ya, Euro Dizel’in 3.75’e ve gaz yağının ise 3.72 TL’ye yükselecekti.

Zam yapılmadığı için, 98 oktan kurşunsuz benzin 3.91, 95 oktan 3.71, Euro Dizel 3.51 ve gaz yağı ise 3.43 TL’ye satılmaya devam ediyor.

Ülkemizdeki akaryakıtta FİF, bir litre benzin fiyatının yarısı kadar bir girdiyi oluşturuyor. Akaryakıt fiyatında en yüksek maliyet unsuru olarak gösterilen FİF, akaryakıt ürünlerinin ülkemizde yüksek fiyattan satılmasının başlıca sebebi olarak değerlendiriliyor.

KKTC’deki akaryakıt fiyatları FİF’in yanı sıra gümrük vergisi, Turizm Teşvik Fonu ve Genel Tarım Sigortası fonlarının eklenmesiyle belirleniyor.

Hükümet bu kez kendi cebinden kesti

Hükümet, ülkemizdeki araçların en fazla kullandığı 95 oktan benzinin 7 Ocak 2017’de 1.26 TL olan FİF’ini 28 Ocak’ta 1.10’a, 18 Şubat’ta 1.09’a, 11 Mart’ta 1.15’e çıkardı, 1 Nisan’da 1.18’e yükseltti, 26 Nisan’da 0.96’ya düşürdü.

banner134
98 oktan benzinin ise 7 Ocak’ta 1.38 TL olan FİF’i 28 Ocak’ta 1.21’e, 11 Mart’ta 1.26’ya çıkartıldı. 11 Mart’ta 1.26 olan FİF, 1 Nisan’da 1.30’a yükseltilirken, 26 Nisan’da ise 1.15’e geriletildi.

7 Ocak’ta 1.12 TL olan Euro Dizel 28 Ocak’ta 0.98 TL’ye düşürülürken, 11 Mart’ta 1.01’e yükseltildi. Ardından, 1 Nisan’da 1.07 olan FİF 26 Nisan’da ise 0.96 TL’ye düşürüldü.

Gaz yağında ise 7 Ocak’ta 1.16 TL olan FİF, 28 Ocak’ta 1.02’ye, 11 Mart’ta 1.03’e, 1 Nisan’da 1.09’a yükseltilirken son olarak 26 Nisan’da 0.98 TL’ye düşürüldü.

Türkiye’de, güneyde ve dünyada durum farklı

Güney Kıbrıs’ta akaryakıtın fiyatı, tamamen serbest piyasa ekonomisi koşullarına göre belirleniyor.

İstasyonlarda litre başına değişik rakamlar görmek mümkün. Türkiye’de 30’un üzerinde firma olduğu için durum farklı. Serbest rekabet koşullarından dolayı akaryakıt fiyatlarını devlet belirlemiyor. Devletin verdiği aralıklara göre fiyatlar değişebiliyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde de devlet, akaryakıttan belirli bir miktar vergi alırken, gerisine karışmıyor. Amerika’da regular, plus, V- Pover ve dizel olmak üzere galon ile akaryakıt satışı yapılıyor.

Akaryakıtta fiyat nasıl belirlenir?

Ülkemizde akaryakıt sektöründe üç haftada bir fiyatlar değişiyor. Petrol istasyonuna verilen toptan fiyat ile istasyondan vatandaşa satılacak perakende satış fiyatları devlet tarafından belirlenirken, akaryakıt satışı yapan firmaların fiyat belirleme yetkileri bulunmuyor.

Petrolün bir borsası var ve borsada her gün fiyatlar açıklanıyor. Devlet bu fiyatlardan üç haftada bir dolar kurunu da dikkate alarak akaryakıtın fiyatını belirliyor.

Dünya piyasasındaki petrol fiyatları varili 50 dolar ise ton karşılığı 500 dolar geliyor. Akaryakıtın dünya piyasasındaki fiyatı litre başına 1.4 TL. Ülkemize gelene kadar ise rafinerinin aldığı kâr payı, taşımacılık yapan gemi şirketinin kârı ve tedarik eden firmanın kârı da dahil edildiği zaman fiyat 1.6 TL oluyor.

Ardından devlet kendi kârını da koyuyor. En büyük pay ise Fiyat İstikrar Fonu. Buna gümrük vergisi, Turizm Teşvik Fonu ve Genel Tarım Sigortası fonları ekleniyor. Toptancı firmanın da 10 kuruşluk brüt bir kâr marjı eklendikten sonra akaryakıtın fiyatı belli oluyor. Akaryakıt istasyonlarının litre başına kârı ise 30 kuruş.

 

Güncelleme Tarihi: 13 Mayıs 2017, 12:19
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner75