İhracata narenciye dopingi

banner37

Ticaret Dairesi’nin 2020 yılı ithalat-ihracat verilerine göre, KKTC’nin dolar cinsinden ihracatı, bir önceki yıla kıyasla artış gösterdi, bu yükselişte narenciyenin katkısı etkili oldu

İhracata narenciye dopingi
banner90
banner99

Ali ÇATAL

“İHRACAT ARTTI”… Ticaret Dairesi ihracat-ithalat verilerine göre, 2020 yılının ilk çeyreğinde ABD doları cinsinden ihracat toplamı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28,3, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 21,3, üçüncü çeyreğinde de yüzde 14,1 arttı. Yaşanan yükselişte en önemli katkıyı ise narenciye kaleminde izlenen artış yaptı. İthalat rakamı ise 2020 yılının ilk çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,8 azaldı

“HACİM İKİNCİ YARIDA DÜŞTÜ”… KKTC’nin ihracat ve ithalatının Aralık 2010 ve Aralık 2020 dönemleri arasındaki 10 yıllık seyri incelendiği zaman, her yılın ilk yarısında artan ihracat hacminin, ikinci yarıda düştüğü görülüyor. Buna karşılık, ihracat toplamının yıllık hareketli ortalaması da 2010–2014 arası dönemde istikrarlı bir artış eğilimi sergiledi. İhracat toplamı, Mayıs 2015 sonrası dönemde düşüşe geçtiğinden bu yana ‘yatay’ bir seyir izlemeye devam ediyor

Ticaret Dairesi ihracat ve ithalat verilerine göre, 2020 yılının ilk çeyreğinde ABD doları cinsinden ihracat toplamı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28,3, yılın ikinci çeyreğinde yüzde 21,3, üçüncü çeyreğinde ise yüzde 14,1 arttı. Bu yükselişte, narenciyenin katkısı etkili oldu.

Ayrıca Ekim 2020 döneminde, ihracatta, 2019 yılının aynı ayına kıyasla yüzde 4,3 seviyesinde bir düşüş gerçekleşmişse de Kasım 2020 periyodunda, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 44,67 seviyesinde artış yaşandı.

 2019 yılında yapılan ihracat toplamı yaklaşık 77.2 milyon ABD doları olurken, bu rakam 2020 yılının aynı döneminde 944 milyon ABD dolarına yükseldi.

Yaşanan yükselişte en önemli katkıyı ise narenciye kaleminde izlenen artış yaptı.

İthalat rakamı ise 2020 yılının ilk çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11,8 azaldı.

Yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgınının ülkemizde de görülmeye başlandığı Mart 2020 dönemi ile birlikte, ABD doları bazında ithalat rakamlarında, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 31,9 düşüş yaşandı.

Buna göre, 2019 yılının ikinci çeyreğinde 336 milyon ABD doları olan ithalat toplamının, Covid-19 salgınının etkilerinin daha derin hissedildiği 2020 yılının ikinci çeyrek döneminde yüzde 32 düşüş yaşayarak 228.8 milyon ABD dolarına gerilediği, söz konusu raporda kayda geçti.

Diğer yandan 2020 yılının üçüncü çeyreğine bakıldığında ise 2019 yılına kıyasla toplam ithalat rakamında devam eden düşüşün hafifleyerek yüzde 13,4 olarak gerçekleştiği görülüyor.

 Dördüncü çeyreğin ilk iki ayında, geçen yılın aynı aylarına göre tekrar artmaya başlayan ithalattaki düşüş, ekimde yüzde 20,7, kasımda ise yüzde 33,2 olarak gerçekleşti.

 KKTC’nin 2019 ve 2020 yılı ilk on bir aylık rakamları, toplam ithalatın 2020 yılında önceki yıla göre 20,4 azaldığını da gösteriyor.

Bu bağlamda Ocak-Aralık 2020 döneminde toplam ithalat içerisinde en büyük paya sahip olan taşıt araçları ithalat rakamı, 2019 yılının aynı dönemine göre ABD doları bazında yüzde 10,4 arttı.

En yüksek ikinci paya sahip yakıt kalemi ise ABD doları bazında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 47,6 azalmış ve 2019 yılında en büyük paya sahipken, 2020 yılında en büyük ikinci paya sahip kalem oldu.

En yüksek üçüncü paya sahip hayvan yemleri ve katkı maddeleri kaleminin ithalat toplamı ise bir önceki yılın aynı dönemine nazaran ABD doları bazında yüzde 1,2 azaldı; toplam içerisindeki payı ise yüzde 2,2’den yüzde 2,7’ye yükseldi.

Öte yandan ithalat kalemleri arasından seçilmiş on kalemin toplam içerisindeki payları, Ocak-Aralık 2019 periyodunda yüzde 36,6, 2020 yılının aynı döneminde ise yüzde 37,4 seviyesinde gerçekleşirken; seçilmiş on kalemin ABD doları bazındaki toplam ithalatı ise geçen senenin aynı dönemine göre, on iki aylık süreçte yüzde 19,4 düşüş gösterdi.

Ticaret açığı arttı

banner134
KKTC’nin ihracat ve ithalatının Aralık 2010 ve Aralık 2020 dönemleri arasındaki 10 yıllık seyri incelendiği zaman, her yılın ilk yarısında artan ihracat hacminin, ikinci yarıda düştüğü görülüyor.

Buna karşılık, ihracat toplamı yıllık hareketli ortalaması da 2010–2014 arası dönemde istikrarlı bir artış eğilimi sergiledi.

İhracat toplamı Mayıs 2015 sonrası dönemde düşüşe geçtiğinden bu yana ‘yatay’ bir seyir izlemeye devam ediyor.

İthalatta ise Ağustos 2008’den itibaren gerçekleşen en düşük seviye, Nisan 2020’de 40.8 milyon ABD doları ile kaydedildi.

İthalatın yıllık hareketli ortalamasına bakıldığında, Şubat 2020’ye kadar ‘normal’ seyrettiği, Covid-19 salgını sebebiyle mart döneminden itibaren hızlı bir düşüşe geçtiği, 2020 yılının üçüncü ve dördüncü çeyrek dönemi boyunca da düşük seyrettiği görülüyor.

İhracatın ithalatı karşılama oranının düşük olması nedeniyle KKTC’nin dış ticaretinin artması, dış ticaret açığının artması anlamına geliyor.

 Kasım 2019’da 149 milyon ABD doları olan ticaret hacmi, 2020 yılının aynı ayında 98 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleşti.

 Dış ticaret açığı ise ilgili dönemlerde sırasıyla 140 milyon ve 85 milyon ABD doları seviyesinden kayıtlara geçti.

Öte yandan, 2006 - 2010 yılları arasında ihracatın ithalatı karşılama oranı ortalama yüzde 5 seviyesinde gerçekleşirken, 2011-2014 döneminde yüzde 7,3 seviyesine ulaştı.

Bahse konu veri, 2015 - 2017 döneminde yüzde 7,1 ve 2018 yılında ise yüzde 5,5 olarak gerçekleşti.

2019 ve 2020 yıllarına bakıldığında ise ocak–kasım dönemi ortalamalarının sırasıyla yüzde 6 ve yüzde 9 olarak gerçekleştiği görülüyor.

Ayrıca 2019 yılının tamamında Türkiye, diğer Avrupa ülkeleri ve Orta Doğu ve Arap ülkeleri gruplarının toplam ihracat içindeki paylarında bir önceki yıla kıyasla artış kaydedilirken; Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve diğer ülkeler gruplarının payında ise düşüş gerçekleşti.

Diğer yandan 2019 yılı ile 2020 yılı kıyaslandığında, Türkiye, AB ülkeleri ve Orta Doğu ve Arap ülkelerine yapılan ihracat paylarında azalış, diğer Avrupa ülkeleri ve bu sınıflandırma dışında kalan diğer ülkelere yapılan ihracatın payında ise artış gözlemlendi.

Türkiye ve AB’nin payı azaldı

Söz konusu verilere göre KKTC’nin gerçekleştirdiği toplam ithalat içinde en büyük paya sahip Türkiye’nin payı 2019 yıl sonu itibarıyla yüzde 58,4 bandında ölçümlendi.

2018 yılı ile kıyaslandığında, 2019 yılında Uzak Doğu ülkeleri, diğer Avrupa ülkeleri ve Orta Doğu ve Arap ülkelerinden yapılan ithalatın payında önceki yıla göre artış; Türkiye, AB ülkeleri ve diğer ülkelerden yapılan ithalatın paylarında azalış gerçekleşti.

Ayrıca Ocak-Aralık 2020 dönemine bakıldığında Türkiye’nin toplam ithalattaki payı yüzde 60,8, AB ülkelerinden yapılan ithalatın payı ise yüzde 15,2 olarak kayda geçti.

Buna göre 2019 yılı ile kıyaslandığında Türkiye, Uzak Doğu ülkeleri ve diğer ülkelerden yapılan ithalatın payında artış; AB ülkeleri, diğer Avrupa ülkeleri ve Orta Doğu ülkeleri gruplarının paylarında ise azalış oldu.

Öte yandan Ticaret Dairesi’nin resmi internet adresinde, söz konusu istatistiki bilgiler özelinde 2021 yılının ilk altı ayına dair hiçbir veri ‘henüz’ yer almıyor.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75