İkinci kapanma, ekonomiyi bitirir

banner37

Ekonomist Derviş Kemal Deniz, ülkenin içinde bulunduğu bu zor dönemi analiz ederek, Koronavirüs’te olası yeni bir dalganın ekonomide çok kötü sonuçları olacağı öngörüsünde bulundu:

banner87
İkinci kapanma, ekonomiyi bitirir
banner90
banner8

“EKONOMİK KÜÇÜLMEYE GİDİLECEK”… Ekonomist Derviş Kemal Deniz, KKTC’nin çeşitli ülkeler gibi bundan sonraki süreçte ekonomik küçülmeye gideceğinin altını çizerek, salgın nedeniyle KKTC ekonomisinin mart ayından itibaren sıfırlandığını hatırlattı. Deniz, ülke rezervine döviz ve para kazandıran turizm ile üniversitelerin kapandığına dikkat çekerek, diğer işletmelerin de kapalı olmasının ekonomiyi olumsuz etkilediğini söyledi.

“HAZİRAN AYI KRİTİK”… Deniz, insanların ödemelerinde zorlandığının altını çizerek, “90 gün ertelenen çek ödemeleri ve ertelenen kredi taksitleri de ödenmeye başlıyor. Bu, kritik bir haziran ayına girdik demektir. Ekonominin yeniden ayağa kalkması için üniversitelerin yeniden hizmete başlaması, casino müşterilerinin ülkeye gelmesi, turizmin yeniden ayağa kalkması ve Güney ile Kuzey Kıbrıs arasındaki kapalı olan kapıların açılması şarttır” dedi.

Eniz ORAKCIOĞLU

   Ekonomist Derviş Kemal Deniz, ülkenin içinde bulunduğu bu zor dönemi analiz ederek, Koronavirüs’te olası yeni bir dalganın ekonomide çok kötü sonuçları olacağı öngörüsünde bulundu ve “2’nci kapanma ekonomiyi bitirir” dedi.

   Dövizin günlerdir yüksek seyretmesi ve Koronavirüs döneminde duran ekonomik çarklar, ülke ekonomisini büyük ölçüde olumsuz etkiledi. Tüm dünyanın yaşadığı ekonomik krizi, KKTC özel yapısından dolayı çok daha fazla hissetti ve birçok ülkede olduğu gibi KKTC’de de ekonomik küçülmeye gitmek kaçınılmaz oldu.

   Konuyla ilgili, KIBRIS Ekonomi’ye konuşan Derviş Kemal Deniz, Türkiye’de döviz rezervinin sağlandığı 2 sektör olan turizm ve ihracatın durmasının döviz akışını yavaşlattığının altını çizerek, uçuşların tekrar normale dönerek turizm ve ihracatın yeniden başlaması ile dövizde dengenin sağlanacağını kaydetti.

   KKTC’nin de bundan sonraki süreçte ekonomik küçülmeye gideceğinin altını çizen Deniz, salgın nedeniyle KKTC ekonomisinin mart ayından itibaren sıfırlandığını hatırlattı.

   Deniz, ülke rezervine, döviz ve para kazandıran turizm ve üniversitelerin kapandığına dikkat çekerek, “Bunların yanında birçok sektör, esnaf, dükkanlar, kuaför ve berberler gibi yerler de uzun bir süre hizmet veremedi. Bunlara ek olarak öğrenciler de ülkelerine geri gitti ve ekonomi etkilendi” dedi.

   Virüsten sonra üretimde de azalma yaşandığına dikkat çeken Deniz, parası olup mal almak isteyenin ise üretim azlığından ve talepten dolayı malları pahalıya aldığını vurguladı. Deniz, ithalatın azalması nedeniyle de her gelen ve vatandaşa sunulan malın daha da pahalı olduğunu söyledi.

   Deniz, insanların ödemelerinde zorlandığının altını çizerek, “90 gün ertelenen çek ödemeleri ve ertelenen kredi taksitleri de ödenmeye başlıyor. Bu, vatandaşların sıkıntılı döneme girecekleri anlamına gelir. Kritik bir haziran ayına girdik” şeklinde konuştu.

   “2’nci bir kapanma olayı yaşanırsa ekonomik açıdan bittik demektir” diyen Deniz, bu dönemde işçi azaltmaya gidilirse, vatandaşları ekonomik anlamda daha kötü günlerin beklediğini ifade etti.

“Turizm ve ihracatın durması dövizi etkiliyor”

   Derviş Kemal Deniz, yükselen dövizi ve ekonomiyi de değerlendirdi.

   Deniz, Türkiye turizm ve ihracat gelirlerinden çok büyük döviz rezervi sağladığını ama bugün Koronavirüs’ten dolayı turizm ve ihracatın durduğunu kaydederek, bu nedenle ülkeye döviz akışının yavaşladığının altını çizdi.

   Deniz, bir süre daha dövizin yükselişinin ve dövizdeki baskının devam edeceğini belirterek, uçuşların başlayıp turizmin ve ihracatın hareketlendiği zaman dövizin normale dönüp dengeyi bulacağına inandığını anlattı.

“Turizm ve ihracat normale dönmezse, döviz yükselmeye devam eder”

   Deniz, ekonomi ve döviz için riskli bir dönemde olduğumuza dikkat çekerek, bu dönemde anormal şartların yaşandığını ifade etti.

   Türkiye Merkez Bankası’nın dövizi dengelemek için çalıştığını ve bu çalışmalarına devam ettiğini vurgulayan Deniz, turizm ve ihracat normale dönmediği takdirde dövizin yükselmeye devam edeceğini kaydetti.

   Yeniden bir virüs krizi yaşanmazsa ve bir kapanmaya gidilmezse dövizde çok büyük artış olmayacağını belirten Deniz, “Türkiye ekonomisi, değişik etkenlerle karşı karşıya. Siyasi durum, Koronavirüs gibi sebepler döviz üzerinde baskıya neden oluyor. Bunların yanında ihracat ve turizm yeniden hareketlenirse, dövizde düşüş beklenmiyor, sadece aynı seviyelerde devam edeceğini düşünüyorum” dedi.

“Ülkeler ekonomik küçülmeye gidiyor”

   Deniz, dünyadaki ekonomik daralmanın bütün ülkeleri etkisi altına aldığına işaret ederek, çeşitli ülkelerin belirli oranlarda ekonomide küçülmeye gideceğini açıkladığını ve küçülmelerle ilgili oran verildiğini belirtti.

   Deniz, “KKTC’de ise durum biraz daha farklı. Örneğin Fransa’daki yüzde 11 ekonomik küçülme KKTC’de yüzde 80 küçülme yani neredeyse ekonominin sıfırlanması anlamına gelir” şeklinde konuştu.

“KKTC de ekonomide küçülmeye gidecek”

   KKTC’nin de bundan sonraki süreçte ekonomik küçülmeye gideceğinin altını çizen Deniz, salgın nedeni ile KKTC ekonomisinin mart ayından itibaren sıfırlandığını hatırlattı.

   Deniz, ülke rezervine döviz ve para kazandıran turizm ve üniversitelerin kapandığına dikkat çekerek, “Bunların yanında birçok sektör, esnaf, dükkanlar, kuaför ve berberler gibi yerler de uzun bir süre hizmet veremedi. Bunlara ek olarak öğrenciler de ülkelerine geri gitti ve ekonomi etkilendi” dedi.

   Deniz, işletmelerin kapalı olduğu süreçte özel sektörde çalışanların parasını yarım aldığını ya da hiç almadığını söyleyerek, devletin de bu süreçte kamu maaşlarında kesintiye gittiğini hatırlattı.

   Deniz, parası olmayanların para harcayamadığını, olanın da önünü görmediği için parasını tutuğunu kaydederek, bu durumun ekonomiye olumsuz yansıdığını ifade etti.

“Üretim azaldı, mal pahalı oldu”

   Virüsten sonra üretimde de azalma yaşandığına dikkat çeken Deniz, parası olup mal almak isteyenin ise üretim azlığından ve talepten dolayı malları pahalıya aldığını vurguladı. Deniz, ithalatın azalması nedeniyle de her gelen ve vatandaşa sunulan malın daha da pahalı olduğunu söyledi.

   Deniz, yaşanan ekonomik daralmanın sadece dövize bağlı bir daralma olmadığının altını çizerek, üretimin azalması ve kapanmanın da ekonomide etken olduğunu belirtti.

“Kritik bir haziran ayına girdik”

   Deniz, insanların ödemelerinde zorlandığının altını çizerek, şöyle devam etti:

   “90 gün ertelenen çek ödemeleri ve ertelenen kredi taksitleri de ödenmeye başlıyor. Bu, vatandaşların sıkıntılı döneme girecekleri anlamına gelir. Kritik bir haziran ayına girdik.

   Ekonomi az da olsa dönüyorsa bunun sebebi memurların maaşlarıdır. Ama imzalanan protokolle memurlar tam maaş da alsa bu ekonomiyi yeniden ayağa kaldırmaz.

   Ekonominin yeniden ayağa kalkması için üniversitelerin yeniden hizmete başlaması, casino müşterilerinin ülkeye gelmesi, turizmin yeniden ayağa kalkması ve Güney ile Kuzey Kıbrıs arasındaki kapalı olan kapıların açılması şarttır”.

   “Ekonominin canlanması, kapıların açılmasına, öğrencilerin geri dönmesine, uçuşların başlamasına ve turistin gelmesine bağlıdır” diyen Deniz, sürecin kritik görüldüğünü ve kapıların açılması taraftarı olduğunu belirtti.

   Deniz, ekonomiyi canlandırmak için yapılacak açılımların yanı sıra sağlığın da düşünülmesi ve bu doğrultuda gerekli önlemlerin alınması gerektiğini vurguladı.  Deniz, 2’nci bir salgınla gelecek kapanmanın ekonominin sonu olacağına dikkat çekti.

“Özel sektör büyük sıkıntılar yaşayacak”

   Deniz, özel sektörde de ekonomik anlamda büyük sıkıntılar yaşandığını kaydederek, birçok işletmenin iş kapasitesinin düştüğünü, bu nedenle birçok işletmenin iş küçültmeye gideceğini ya da kapanma tehlikesi ile karşı karşıya kalacağını söyledi.

   Deniz, bu noktada sadece çalışanların maaş kesintileri değil, işletmelerin de büyük bir gelir kaybının söz konusu olacağını vurguladı.

   Toparlanmanın 1 ya da 1.5 sene sürebileceğine işaret eden Deniz, “Bu noktada özel sektör çalışanlarını da zor bir dönem bekliyor. Devlet ise çalışanlara ekonomik destek sağlayacak kadar maddi anlamda iyi durumda değil. Bu nedenle kötü giden dönemde özel sektör çalışanlarına toparlanana kadar destek verip veremeyeceği de belli değil” dedi.

“Tekrar kapanırsak ekonomi biter”

   “2’nci bir kapanma olayı yaşanırsa ekonomik açıdan bittik demektir” diyen Deniz, bu dönemde işçi azaltmaya gidilirse vatandaşları ekonomik anlamda daha kötü günlerin beklediğini söyledi.

   Deniz, devletin işçi çıkarılmasının önüne geçebilmek adına tedbir alması gerektiğini ifade ederek, iş gücünü azaltmaya gitmenin iş yerlerinin ve kurumların kârının da düşmesi anlamına geldiğini kaydetti.

   Deniz, “İş gücü azalırsa, işverenin kârı ve üretim de azalır. Bu da otomatik olarak devlete yansır, ekonomi daha da daralır, çünkü işverenlerin devlete vereceği vergi azalır” şeklinde konuştu.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner75