İşçi ve işveren ekonomik sıkıntıda

banner37

Özel sektörde işler durdu, çalışanlar evlerine kapandı… İş yerlerinin açık olmaması nedeniyle, vatandaşları ‘maaş alamama’ korkusu sardı. Şimdi işveren de işçi de kara kara ne yapacağını düşünüyor

banner87
İşçi ve işveren ekonomik sıkıntıda
banner90
banner99

Evde kaldıkça masraf da artıyor… Koronavirüs salgını, KKTC de dahil tüm ülke ekonomilerini olumsuz etkiledi. Virüsün yayılmasını engellemek ve korunmak için istisnalar hariç tüm işyerleri kapandı, çalışanlar evlerine gönderildi. Eve kapanan vatandaşların elektrik, su giderleri ile mutfak masrafları daha da arttı. Çalışmadıkları için ay başı maaş alamayacakları endişesi içinde olan vatandaşlar, kirasını, banka borcunu ve diğer giderlerini nasıl karşılayacağını düşünüyor. HÜR-İŞ Genel Başkan Vekili Serdaroğlu, elektrik fiyatlarında indirimin gündeme gelmesi gerektiğini söyledi.

İşveren de formül bekliyor… İşverenler de çaresiz durumda. Günlerdir iş yapmadıkları için kasalarına para girmeyen işverenler, bu ekonomik bilinmezlikten nasıl çıkacağını düşünüyor. İŞAD Başkanı Enver Mamülcü, işverenlerin işçisini ödeyemeyecek duruma geldiğini belirterek hem işverenin hem de işçinin mağdur olmaması için İhtiyat Sandığı ve Sosyal Sigortalar’ın işçilere ödeme yapması gerektiğini belirtti. KTSO Başkanı Candan Avunduk da, zararların giderilmesi için kaynak oluşturulması ve ekonomik paket açıklanması gerektiğini vurguladı.

Ali ÇATAL

Erol KANLIADA

Yeni tip Koronavirüs (Kovid-19) salgını tehdidine yönelik yapılan düzenlemeler ve alınan önlemler kapsamında Kuzey Kıbrıs’taki çalışanların ‘birkaç sektör haricindeki’ önemli bir kesimi evlerine gönderildi.

Çalışan kesimin ezici bir çoğunluğunun evlerinde oturduğu şu günlerde, elektrik ve su harcamaları başta olmak üzere gıdaya ve temizlik malzemelerine yapılan masraf da had safhaya çıktı. İş yerlerinin çalışmaması nedeniyle, vatandaşları da ‘maaş alamama’ korkusu sardı.

Özel sektör personelinin yarım maaş alma ile işsiz kalma korkusu arasında gidip geldiği bu günlerde, işçi de işveren de kara kara ne yapacağını düşünüyor.

Hür İşçi Sendikaları Federasyonu (HÜR-İŞ) Genel Başkan Vekili Ahmet Serdaroğlu, özel sektörün yarı maaş alma bir yana; ‘hiç maaş alamama’ tehlikesiyle karşı karşıya olduğu bir dönemden geçtiğimizi hatırlatarak akaryakıt başta olmak üzere elektrik ve KDV indirimi gibi şeyler beklendiğini, maaş kesintisinden bahsetmenin uygun olmadığını belirtti.

Kıbrıs İş İnsanları Derneği (İŞAD) Başkanı Enver Mamülcü, dünya ölçeğinde çok zor ve sıra dışı bir durumdan geçildiğini ifade ederek işçinin mağdur olmaması için İhtiyat Sandığı ve Sosyal Sigortalar’ın işçilere ödeme yapması gerektiğini, devletin alabileceği bu kararla, işçilerin en azından 15 günlük kaybının karşılanabileceğini söyledi. Mamülcü, Koronavirüs tedbirlerinin uzadığı bir süreç yaşandığı takdirde bu çözümün kalıcı olmadığını hatırlatarak, çok zorlu bir sürece girilebileceği uyarısını da yaptı.

Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Başkanı Candan Avunduk ise Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un “Kimsenin gelirsiz kalmasına ve hiçbir işletmenin iflas etmesine izin vermeyeceğiz” açıklamasını hatırlattı. Avunduk, tüm halkın alım gücünün korunması gerektiğini, hiç kimsenin gelirsiz kalmamasının sağlanmasını ve işletmelerin ekonomik sıkıntılara girmesinin engellemesi gerektiğini vurgularken; “Birçok ülkede işletmelerin yükümlülükleri erteleneceği ve çalışmayan personeline maddi destek verileceği ifade edilmektedir, bu yöntemler ülkemizde de uygulanmalıdır” şeklinde görüş belirtti.

Ekonomist ve Akademisyen Okan Veli Şafaklı ise Güney Kıbrıs’ta çalışanlar ile özel sektör emekçilerinin, Kuzey Kıbrıs ekonomisinin ‘yangında ilk kurtarılacakları’ olduklarını kaydederken; “Şunlar başvursun, bunlar başvurmasın diyerek bu kesime yaklaşılmamalı çünkü bu grubun finansmana ulaşmanın yanı sıra aynî ve maddî katkıya da ihtiyacı var. Şu an en önemli şey yaşamak ve yaşatmak. Kamuda 8-9 bin TL’nin üzerinde maaş alanlardan kesinti de yapılabilir ve yapılmalıdır. Gerekirse Dünya Bankası’ndan da yardım istenebilir” çözümlemesini yaptı.

Serdaroğlu: Elektrik ve akaryakıtta indirim şart

HÜR-İŞ Genel Başkan Vekili Ahmet Serdaroğlu, içerisinden geçtiğimiz zor dönemde herkesin elini taşın altına koyması gerektiğini vurgulayarak, özel sektör çalışanlarının yarı maaş alma ile hiç maaş alamama tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı bir dönemde olduğumuzu belirtti.

Söz konusu açıklamanın ‘yersiz’ olduğunu savunan Serdaroğlu, “Kamu çalışanlarımızın da yüzde 90’ı ya bankalara ya da kredi kartlarına borçludur” dedi.

Küresel durgunluk ve Koronavirüs salgını nedeniyle petrol fiyatlarının dünya ölçeğinde düştüğünü kaydeden Serdaroğlu, “Bu bağlamda, akaryakıt başta olmak üzere elektrik ve KDV indirimi gibi şeyler bekleniyor”

şeklinde konuştu.

Serdaroğlu, bazı marketlerin, sadece temizlik ve hijyen ürünlerinde değil; temel gıda maddelerinde dahi toptancıdan aldıkları fiyatların üzerine ‘fırsattan istifade’ fahiş zamlar yaptıklarını iddia ederek mevcut hükümetten, market fiyatlarına yönelik denetim beklendiğini de kaydetti.

“Kriz fırsatçılarıyla mücadele etmesini beklediğimiz devletin fırsatçılık yapması yakışık alır mı” diyen Serdaroğlu, şayet maaşlardan herhangi bir kesinti yapılacaksa, bunun ‘en tepeden’ ve ‘kazanç oranında’ başlamasının yanında ‘mevduatlardan’ da yapılması gerektiğini dile getirdi.

“Alım gücü yükseldikçe, kesinti oranı da yükselsin” diyen Serdaroğlu, hükümetin gerek özel gerek kamu sektörü çalışanlarının durumuna yönelik hiçbir ekonomik önlem almadan ‘elinin altındaki’ maaşlara dokunmaya kalkışması için Olağanüstü hal (OHAL) uygulamasının da olması gerektiğini, aksi takdirde böylesi bir eylemin yasalara aykırı olacağını da iddia etti.

Mamülcü: Çözüm kimseyi mağdur etmemeli

Kıbrıs İş İnsanları Derneği (İŞAD) Başkanı Enver Mamülcü, tüm dünyaya etkisini hissettiren Kovid-19 salgını nedeniyle, özel sektörde işverenlerin işçisini ödeyemeyecek duruma gelmesinin doğal olduğunu söyledi.

Mamülcü, bu ve bunun gibi sıra dışı durumlarda, hem işverenin hem de işçinin mağdur olmaması için İhtiyat Sandığı ve Sosyal Sigortalar’ın işçilere ödeme yapması gerektiğini, devletin alabileceği bu kararla işçilerin, en azından 15 günlük kaybının karşılanabileceğini belirtti.

“Sadece işçi değil işveren de bu dönemlerde çok sıkıntılı günler geçiriyor” diyen Mamülcü, işçilerin de işveren için anlayışlı olması gerektiğine dikkat çekti.

İhtiyat Sandığı ve Sosyal Sigortalar’ın, işçilerin 15 günlük kaybını ödemesinin geçici bir çözüm olduğunu belirten Mamülcü, Koronavirüs tedbirlerinin uzadığı bir süreç yaşandığı takdirde bu çözümün kalıcı olmadığını hatırlatarak, çok zorlu bir sürece girilebileceği uyarısını yaptı.

Mamülcü, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Şu anda İhtiyat Sandığı ve Sosyal Sigortalar, işçilerin 15 günlük kaybını ödeyebilir. Fakat 27 Mart’a kadarki bu sürecin uzaması, çok daha kötü ekonomik sıkıntıları getirecek.

İşte o zaman başka çareler aramak zorunda kalacağız çünkü İhtiyat Sandığı ve Sosyal Sigortalar sürekli olarak bu ödemeyi yapamaz. O yüzden umuyorum ki bu salgının bir tedavisi, iğnesi veya aşısı çıkar ve her şey normale döner. Yoksa hepimizi çok zor günler bekliyor”.

Avunduk: Ekonomik paket açıklanmalı

Kıbrıs Türk Sanayi Odası (KTSO) Başkanı Candan Avunduk, hemen hemen tüm Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Türkiye ve Güney Kıbrıs’taki işyerlerinin kapatılması, uçuşların sınırlandırılması ve kamu sağlığı adına alınan önlemler neticesinde, olumsuz etkilenen tüm işletmelere yönelik ekonomik paketlerin açıkladığını söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ise bir adım daha da ileri giderek, “Kimsenin gelirsiz kalmasına ve hiçbir işletmenin iflas etmesine izin vermeyeceğiz” dediğini hatırlatan Avunduk, KKTC’nin de bir kaynak oluşturulması ve ekonomik bir paket açıklaması gerektiğine dikkat çekti.

Avunduk, bu kapsamda öncelikli olarak tüm halkın alım gücünün korunması gerektiğini, hiç kimsenin gelirsiz kalmamasının sağlanmasını ve işletmelerin ekonomik sıkıntılara girmesinin engellemesi gerektiğini vurguladı. Avunduk, “Birçok ülkede işletmelerin yükümlülükleri erteleneceği ve çalışmayan personeline maddi destek verileceği ifade edilmektedir, bu yöntemler ülkemizde de uygulanmalıdır” dedi.

Şafaklı: Proaktif davranılmalı

Ekonomist Okan Veli Şafaklı, hükümetin şu ana kadar aldığı tedbirlerin ve KKTC Bankalar Birliği özelinde açıklanan ‘kredi faizi ötelemesi’ açıklamalarının devlet ciddiyetiyle bağdaşmadığını savunurken, yetkililerin bu konuda sorumluluktan ‘ısrarla kaçtığını’ da iddia etti.

Devlet ciddiyetine sahip ülkelerin, Kovid-19 salgınının ekonomiye etkileri üzerinde, uzman tavsiyeleriyle şekillendirdikleri birkaç senaryo olduğunu ve hazırlıklarını da ‘en kötü senaryo’ üzerinden yaptıklarını söyleyen Şafaklı, “Türkiye bize nasıl olsa yardımcı olur anlayışı yüzünden proaktif davranılmadı ve sorun da bu noktalara taşındı” ifadelerini kullandı.

Şafaklı, ülkemizde oksijen tüpü ihalesi gibi bir konunun dahi, üstelik böylesi bir durumda fırsatçılığa malzeme edildiğini söylerken, Tabipler Birliği’nin şu ana kadar yaptığı hiçbir uyarının hükümet ve halk tarafından ciddiye alınmadığını ve bunun da salgın tahdidini artırdığını aktardı.

Olası bir kriz durumunda, her ülkenin çalışan kesiminde ‘yangında ilk kurtarılacak’ bir grubun olduğunu ve KKTC’de de bu grubu Güney Kıbrıs’ta çalışanlar ile özel sektör personelinin oluşturduğu gerçeğine vurgu yapan Şafaklı, “Şunlar başvursun, bunlar başvurmasın diyerek bu kesime yaklaşılmamalı çünkü bu grubun finansmana ulaşmanın yanı sıra aynî ve maddî katkıya da ihtiyacı var” çözümlemesini yaptı.

Dünya Bankası’nın, gelişmekte olan ülkelere yönelik yardım paketi açıkladığını da hatırlatan Şafaklı, gerekirse, sadece Türkiye’den değil; Dünya Bankası’ndan da yardım talep edilerek, 14 günlük idari izinlerinin ‘çok büyük bir ihtimalle’ uzayacağı özel sektör emekçilerine yönelik bir fon oluşturulması gerektiğini söyledi.

Krizin geçmesi durumunda da başta turizm olmak üzere pek çok sektörün ciddi bir yara alacağını ve pek çok insanın işini kaybedeceğini de söyleyen Şafaklı, sözlerini “Şu an en önemli şey yaşamak ve yaşatmak. Devletin, şu durumda vergi toplaması da zaten mümkün değil. Kredi faizleri de en önemli konumuz hiç değil. Kamuda 8-9 bin TL’nin üzerinde maaş alanlardan kesinti de yapılabilir ve yapılmalıdır” şeklinde sonlandırdı.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner107

banner75

banner108