'Kriz'den herkes nasibini aldı

banner37

TL’nin döviz karşısındaki hızlı değer kaybıyla baş gösteren ekonomik kriz toplumun her kesimini gerdi, son iki ayda birçok sivil toplum örgütü çeşitli gerekçelerle sokağa indi

'Kriz'den herkes nasibini aldı
banner90

Mustafa ÖZYAĞCI

Türk Lirası’nın (TL) döviz karşısında hızlı değer kaybıyla baş gösteren ekonomik kriz, süre gelen diğer sorunlarla birleşince ülkedeki pek çok sivil toplum örgütünü son iki ay içerisinde sokağa döktü. Özellikle Başkent Lefkoşa’da yoğunlaşan eylemler nedeniyle sokaklar neredeyse hiç boş kalmadı. Sivil toplum örgütlerinin biri sokaktan çekildi, diğeri sokağa indi, kimi zaman da eylemler çakıştı.

Eylül ve ekim aylarında sokaklar neredeyse hiç boş kalmadı. Genellikle, TL’nin döviz karşısında hızlı değer kaybı nedeniyle her şeye zam yapılması karşısında sivil toplum örgütleri kendi sektörlerine yönelik iyileştirme yapılması talebiyle eylem yaparken, kimileri çalışma koşullarının iyileştirilmesini istedi, kimileri de işlerini kaybetmemek için mücadele verdi.

İçinde bulunduğumuz kasım ayında ise, eğitim alanındaki öğretmen eksikliği için yapılan uyarı grevleri ile kamu alanındaki bazı personel eksikleri için eylemler yapıldı.

Hükümetin kriz karşısında formül arayışı işe yaramazken, vatandaşlar da art arda yapılan zamlar karşısında tepkilerini gerek sosyal medya gerekse sivil toplum örgütleriyle birlikte eylemlere katılarak ortaya koymaya çalıştı.

Ekonomik krizin halen atlatılmadığı bu süreçte, halkın alım gücü düşerken, hükümetin yeni önlemleri öne sürmesi hiçbir kesimi tatmin etmedi.

Ülke genelinde yapılan toplu eylemlerde bazıları sonuca ulaşırken, bazıları kısmı olarak uzlaşıyla çözüldü, bir kısmı ise sadece verilen sözlü beyanlarla ertelendi.

Döviz artışıyla ortaya çıkan ekonomik kriz sonrası Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği, HAK-SEN, KTAMS, VERGİ- SEN, HÜR-İŞ Federasyonu, Sendikal Platform, CAS çalışanları, TKP-Yeni Güçler, Sendikal Platform, KTİMB, Gece Kulüpleri, KTOEÖS, Kamu-İş, KTÖS gibi birçok sendika, birlik, dernek ve siyasi parti eylemler düzenlemişti.

Eylemlerde ciddi şekilde irade ve kararlık ortaya konuldu

Ekonomik krizin en çok etkilediği ve gündeme bomba etkisi yaratan eylemlerin ilki, Ercan Havalimanı’nda yer hizmetleri veren Cyprus Airport Services (CAS) çalışanlarının, kime bağlı çalışacaklarına yönelik statülerinin belirlenmemesi amacıyla başlattığı eylem oldu. CAS çalışanları, uzun bir süreden beri maaş alamadıkları gerekçesiyle, Ercan Havalimanı, Başbakanlık ve Ulaştırma Bakanlığı önünde bir dizi eylem yapmıştı, ancak herhangi bir sonuç alınmamıştı.

Bazı havayolu şirketlerinin sefer sayılarını azaltması, bazılarınınsa seferlerini iptal etmesinden dolayı gelirlerinin düşmesine bağlı olarak baş gösteren maaş kriziyle mücadelelerine devam eden CAS çalışanlarının yaptıkları eylemler sonrasında durum mahkemeye taşındı, ancak orada da sonuç alınmadı.

Hayvancılar istediklerini aldı

İkinci büyük eylem ise, Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği’nin arpa fiyatlarının düşürülmesi ve süt fiyatlarının yeniden düzenlenmesi talebiyle günlerce verdikleri mücadele oldu. Üreticilerin 5 Eylül’de süresiz olarak başlattıkları eylem, Başkent Lefkoşa’nın birçok noktasında farklı şekillerde devam etti.

Birçok kez yapılan ikili ve üçlü toplantılara rağmen sonuç alamayan üreticiler, sabahlara kadar sokaklarda ve kaldırımda yatarak emek mücadelesi verdi.

Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı önünde sabaha kadar nöbet tutan üreticiler, araçlarıyla bakanlığa girmeye çalıştı, Güney Kıbrıs’a geçmek için Ledra Palace sınır kapısına yürüdü, sokaklara dökülerek iş makineleriyle yolları kapattı, polis ve çevik kuvvet polisleriyle karşı karşıya geldi, biber gazı yedi, ancak yılmadı ve yaklaşık bir hafta süren mücadelenin ardından bir nebzede olsa emeklerinin karşılığını aldı.

Bu eylemlerin ardından yeni eylemlerle hükümet uyarılarak ekonomik krizle başa çıkılması için sokaklara dökülen sivil toplum örgütleri, hükümetin bir takım kemer sıkma politikası geliştirmesine neden oldu. Özellikle ekonomik krizin atlatılması için hükümet tarafından atılan ek mesai kesintilerinin gündeme getirilmesi birçok sivil toplum örgütünü harekete geçirdi.

Gardiyanlar grevle seslerini duyurmaya çalıştı

Lefkoşa Merkezi Cezaevi’nde görevli gardiyanların terfi ve barem haklarıyla ilgili iyileştirmenin yapılmaması nedeniyle gardiyanlar süresiz greve gitme kararı aldı.

Gardiyanlar grevden dolayı cezaevine giriş çıkışları kapatarak mahkumların mahkemeye gitmesine izin vermedi. Krizin ardından İçişleri Bakanı Ayşegül Baybars’ın araya girmesi ve gardiyanların haklarında iyileştirme yapılacağı sözü vermesinin ardından grev sorunsuz bitirildi.

HÜR-İŞ Federasyonu ekonomik kriz nedeniyle hem Ekonomi Bakanlığı hem de Başbakanlık önünde farklı eylemler yaparak hükümeti iş bilmezlikle eleştirerek tepkilerini ortaya koydu.

Kazıklı eylem dikkat çekmişti

TKP Yeni Güçler, ülkede resmi para birimi olarak kullanılan Türk Lirası’ndan kaynaklanan krizin, hükümet ve sermaye tarafından fırsata dönüştürüldüğünü savunarak bir dizi eylem yaptı.

banner9
En dikkat çekici olanı ise Ekonomi Bakanlığı önünde yaptığı eylemde kullanılan ucu sivri kazık oldu. Eylem sırasında TKP Yeni Güçler Genel Başkanı Mehmet Çakıcı konuşmasında, TL'nin değer kaybının ithal malların fiyatlarına yansımaması için hükümet tarafından ithalatçı sermaye lehine alınan vergi bağışıklığı içerikli tüm önlemlere rağmen, dövizle bağlantılı olsun olmasın tüm mal ve hizmetlere yüzde 100'ü aşan oranlarda zamlar yapıldığını belirtmişti.

Çakıcı açıklamasında, “Zam rüzgârı önce fırtınaya, şimdi de hükümetin akaryakıta yaptığı zamlarla kasırgaya dönüştü” ifadelerini kullanmıştı.

Omuz omuza sloganları atıldı

Sendikal Platform'un düzenlediği yürüyüşe birçok sendika ve sivil toplum kuruluşu destek vermişti.

Citroen ışıklarında toplanan sendikalar ve sivil toplum kuruluşları eylemde sık sık 'Kahrolsun faşizm”, “Faşizme karşı sendika”, “Faşizme karşı omuz omuza” sloganları atarak Dereboyu'ndan Meclis'e doğru yürüdü. Meclis önünde kurulan platformda basın açıklaması yapıldı.

Hazırladıkları öneriyi hükümete sundular

Kıbrıs Türk Amme Memurları Sendikası (KTAMS), zamları ve hükümetin zamlar karşısında vatandaşın alım gücünü koruyamaya yönelik önlem almamasını, Meclis önündeki eylemle protesto ederek ”Yeter”, “Zamların Altında Ezilmeyeceğiz” ve “Krizin Bedelini Krizi Yaratanlar Ödesin” pankartları açıp protesto etti. Eylemciler, ellerinde taşıdıkları siyah balonların bir kısmı Meclis kapısına asarken, bir kısmını ise gök yüze bıraktı. Sendika yetkilileri daha sonra hazırladıkları öneri paketini hükümete sunmak için, Meclise giderek hükümet yetkilileriyle bir araya geldi.

KTİMB üyeleri 250 araçla Lefkoşa’ya indi

Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği (KTİMB), devlet ve belediyelerden alacaklarının ödenmesi talebiyle Lefkoşa'da araçlı eylem başlatan Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği, sabah saatlerinde adanın farklı noktalarından bir araya gelerek 250-300 iş aracıyla eylem yaptı. Önce meclisin önünden geçerek Maliye Bakanlığı ve Başbakanlığın önünü iş araçlarıyla kapatan eylemciler, araçların geçişlerine izin vermedi. KKTC Ulaştırma Bakanlığı önünü de trafiğe kapatan eylemcilere Ulaştırma Bakanı Tolga Atakan'ın bakanlık önüne çıkarak tepki göstermesi kısa süreli gerginliğe neden oldu. KKTC Ulaştırma Bakanı Tolga Atakan'ın "Eylemden vazgeçin" sözleri, bakan ile eylemcileri karşı karşıya getirdi.

Sendikal Platform, iki farklı tarihte eylem düzenledi

Sendikal Platform, “Kuzey Kıbrıs’a sistematik bir şekilde nüfus taşındığı ve bunun neticesinde Kıbrıslı Türklerin azınlık durumuna düşme tehlikesi ile karşı karşıyla kaldığı” gerekçesiyle, İçişleri Bakanlığı önünde eylem yaptı.

Öte yandan Sendikal Platform, zamlar ve hayat pahalılığı ile ilgili geniş kapsamlı bir eylem düzenledi.

KTOEÖS güvenli bir ülke için eylem yaptı

Kıbrıs Türk Orta Eğitim Öğretmenler Sendikası (KTOEÖS), “İnsanca, hakça bir yaşam için; nitelikli, bilimsel, laik eğitim için; saygın, aydın, özgür öğretmen için; çağdaş, demokratik toplum, güvenli bir ülke için” eylem yaptı.

İthal öğretmene hayır eylemi

KTOEÖS ve KTÖS Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı önünde pankartlı eylem yaptı. Pankartlı eylem ve basın açıklamasıyla “İşsiz öğretmenler dururken ithal görevlendirmeye” dur çağrısı yapıldı. KTOEÖS ayrıca aynı gün Lefkoşa bölgesi okullarında 09.00-11.30 saatleri arasında uyarı grevi yapmıştı.

Personel eksikliği nedeniyle uyarı eylemi yapıldı

Kamu İşçileri Sendikası (Kamu-İş) ile Kıbrıs Türk Amme Memurları Sendikası (KTAMS), Girne Kaza Mahkemesi’nde personel eksikliği nedeniyle eylem uyarısında bulundu.

Kıbrıs Türk Ofis, Banka, Sigorta ve Ticaret Çalışanları (BASS) Sendikası bugün Lefkoşa İktisat Kooperatifi (Li-Koop) önünde, “sendika üyelerine yapılan baskı ve Uzlaştırma Kurulu’nda yaşanan sorunlar”, nedeniyle protesto eylemi düzenleyerek kooperatifin kapısına “iç lastik” bıraktı.

Krizde en çok dar gelirli etkilendi

Ekonomik kriz nedeniyle yapılan bu eylemlerin yanı sıra, eğitim, sağlık, ulaşım be benzeri birçok konuda da örgütler eylemler düzenleyerek hükümeti önlem almaya ve gerekli çalışmaları yapma çağrısında bulundu.

Ekonomik krizde en çok etkilenen ise yine emekliler ve dar gelirli vatandaşlar oldu.

İki ay içerinde yüzde 40 ile 60 civarında tüketim ürünlere gelen okkalı zamlar karşısında ne yapacağını bilmeyen vatandaşlar, şimdi ise dövizin yükselişine bağlı yapılan zamların döviz düşmeye başlamasıyla geri çekilmesini istiyor.

 

Güncelleme Tarihi: 18 Kasım 2018, 09:55
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner107

banner96

banner108