banner6

Mevduat/kredi oranı yüzde 73,89'a indi

banner37

KKTC Merkez Bankası verilerine göre hem mevduat hem de krediler miktar olarak artmasına rağmen, mevduatın krediye dönüşüm oranındaki düşüş sürüyor.

Mevduat/kredi oranı yüzde 73,89'a indi
banner150 banner150 banner151 banner143

Artun ÇAĞA

KKTC Merkez Bankası verilerine göre, bankacılık sektörünün derinliği ile aracılık fonksiyonunun göstergelerinden biri olan kredilerin toplam mevduata oranı Haziran 2017 sonunda yüzde 73,89’a indi.

Söz konusu oran, Aralık 2016’ya göre yüzde 2,83 oranında, birinci çeyrek sonuna göre ise yüzde 1,07 oranında gerilemeye işaret ediyor. Bir yıllık dönemde kredilerin toplam mevduata oranı ise yüzde 5,97 puan azaldı.

Merkez Bankası verileri, toplam mevduat ile brüt krediler arasında Aralık 2016 sonunda 3 milyar 872 milyon TL olan farkın, Mart 2017 sonuna kadarki dönemde 549 milyon TL (yüzde 14,17) artarak, 4 milyar 421 milyon TL’ye yükseldiğini ortaya koyarken, bu fark Haziran 2017’de marta göre yüzde 9,20 oranında arttı.  Haziran sonu itibarıyla toplam mevduat ile brüt krediler arasındaki fark 4 milyar 828 milyon TL olarak hesaplandı.

2016 yılı verileri de toplam mevduat ile brüt krediler arasında Eylül 2016 sonunda 3 milyar 449 milyon TL olan farkın, Aralık 2016’da yüzde 12,2 oranına denk gelen 423 milyon TL artışla 3 milyar 872 milyon TL’ye yükseldiğini gösteriyor.

Herhangi bir tehlikesi yok

Mevduat/Kredi oranındaki glişmeleri KIBRIS Ekonomi’ye yorumlayan bankacılık çevreleri, söz konusu oranların KKTC’nin yapısı açısından normal olduğuna işaret etti.

Yapılan değerlendirmede, “Plasman/kredi oranının değişmesi gayet normaldir, bu durum reel ekonominin, bankaların kredi iştahı ve talebine göre değişkenlik gösterir. Herhangi bir tehlikesi de yoktur. Tabii toplanan mevduatın en azından maliyetlerini karşılayacak kadarını plase ederek başa-baş noktasında olunduğu sürece; aksi takdirde mevduat alınmaması gerekir” denildi.

Ancak, Türkiye’deki durumun KKTC’den farklı olduğuna dikkat çeken bankacılar, şu değerlendirmede bulundu:

“Hızlı büyümenin de etkisiyle mevduat stoku kredi taleplerini karşılayamayınca -bir de TL mevduatın reel olarak yüksek maliyetli olması nedeniyle- bankalar çok daha ucuz olan Euro ve USD sendikasyon kredileri alıp TL'ye çevirmekte ve çeşitli krediler olarak vermektedirler. Zaman içinde bankalarca alınan kredilerin de büyümesiyle kredi toplamı mevduat stokunu aşar duruma geldi. Aslında bu da normaldir, ama daha risklidir. Bankaların kaldıraç oranları yükseldi ve tabii her zamanki kur riski de borç geri ödemelerinde ciddi bir etken olarak mevcut.”

Brüt krediler 13.6 milyar TL

KKTC Merkez Bankası’nın Ocak-Haziran dönemini kapsayan para arzı raporuna göre bankacılık sektörü brüt kredileri (TGA dâhil), 2017 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki döneme göre yüzde 3,29 oranında artarak Haziran 2017 itibarıyla 13 milyar 666,3 milyon TL seviyesine ulaştı.

İlgili dönemde sektörün TP (Türk Parası) kredileri yüzde 2,41, YP (Yabancı Para) kredileri ise yüzde 4,56 oranında arttı. Bankacılık sektörü brüt kredilerinin altı aylık dönemde (Aralık 2016 - Haziran 2017) miktarsal olarak 903,2 milyon TL, oransal olarak yüzde 7,08 oranında arttığı hesaplandı.

Rapora göre, sektörün brüt kredileri (TGA dâhil) yıllar itibarıyla artarken, sadece 2016 yılı birinci çeyreğinde azaldı.

Kredi hacmi 12.8 milyar TL

Bankacılık sektörünün Haziran 2017 sonundaki TGA hariç toplam kredi hacmi Mart 2017 sonuna göre yüzde 2,38 oranında, Aralık 2016 sonuna göre ise yüzde 7,67 oranında artarak 12 milyar 836 bin TL’nin üzerine çıktı. Kredi hacmi, 2016 yılı sonunda 11 milyar 920 milyon 581 bin TL düzeyinde saptanmıştı.

KKTC Merkez Bankası verilerine göre geçen yılın Haziran 2016’ya göre yüzde 20,33 oranında artan (10.6 milyar TL idi) kredi hacmi, şubat ayında düşüş yaşamasına rağmen sürekli artış eğiliminde.

Veriler ayrıca, yılın ikinci çeyreğinde kredi hacminin yüzde 57,36’sının (ilk çeyrekte yüzde 58,02) Türk parası (7.3 milyar TL) cinsinden, yüzde 42,63’lük kısmının ise yabancı para (5.4 milyar TL karşılığı döviz) cinsinden oluştuğunu da gösteriyor.

Özelin payı yüzde 77,02

Krediler kamu-özel ayrımına göre incelendiğinde özelin payının giderek yükseldiği görülüyor. Özel sektör 9 milyar 887 milyon TL’lik payıyla tüm kredilerin yüzde 77,02’sini (ilk çeyrekte yüzde 75,78) kullanırken, kamunun payı 2.9 milyar TL’de (yüzde 22,98 ) kaldı.

Kredilerin vadelerine bakıldığında zaman ise son çeyrekte kısa vadeli krediler ile orta ve uzun vadeli krediler arasında ciddi bir fark oluştuğu ortaya çıkıyor. Mart sonu verileri kısa vadeli kredileri 5.8 milyar TL (yüzde 47,46 ), orta ve uzun vadeli kredileri de 6.5 milyar TL (yüzde 52,54) düzeyinde gösterirken, ikinci çeyrek verilerinde 5,08’lik fark, yüzde 48,08’e fırladı.

Veriler, 3 milyar 331 milyon TL olan kısa vadeli kredilerin yüzde 25,06’lık paya, 9 milyar 504 milyon TL olan  uzun vadeli kredilerin ise yüzde 74,04’lük paya sahip olduğunu gösteriyor.

Yüzde 58’i işletme kredisi

Sektörlere göre kredilere bakıldığı zaman ise işletme kredilerinin, 7 milyar 475 milyon TL ile tüm krediler içinde yüzde 58,23’lük paya sahip olduğu görülüyor.

Aralık 2016 sonu itibarıyla 6.9 milyar TL ile tüm krediler içinde yüzde 57,97’lik paya sahipti. İstikrarlı bir yükseliş içerisinde olan işletme kredileri 2017’nın birinci çeyreğinde 7.2 milyar TL (tüm kredilerin yüzde 58,06) olarak saptanmıştı.

Tüketici kredileri 3.6 milyar

Kredi hacmi içinde tüketici kredileri ile kredi kartları ile sağlanan krediler de dikkat çekiyor. Aralık 2016’da yüzde 28,62’lik paya sahip olan (3 milyar 411 milyon TL) tüketici kredileri, ilk çeyrek sonunda 3 milyar 514 milyon TL ile 28,31 düzeyinde, ikinci çeyrek sonunda da 3 milyar 642 milyon TL ile yüzde 28,37 düzeyinde kaydedildi.

Ocak ayı sonunda 345 milyon TL olarak saptanan “Kredi kartı borçları” ise birinci çeyrek sonunda 358 milyon TL’ye, ikinci çeyrekte de 379 milyon TL’ye çıktı.

Tüm krediler içinde yüzde 2,95 oranında paya sahip olan kredi kartı borçlarının altı aylık artış oranı ise yüzde 16,75 oldu.

Döviz arttıkça, döviz mevduatı da artıyor

Bankacılık sektörünün en önemli fon kaynağı olan mevduat ikinci çeyrekte ilk çeyreğe oranla yüzde 4,76 oranında artarak, 18 milyar 494 milyon 083 bin TL’ye yükseldi. KKTC Merkez Bankası’nın verilerine göre, mevduattaki altı aylık artış oranı ise yüzde 11,17 düzeyinde hesaplandı. Mevduat yılın ilk çeyreğinde 17 milyar 652 milyon TL, 2016 sonunda da 16 milyar 635 milyon TL idi.

Uzun süredir sürekli artış eğilimi içerisinde olan mevduatta en dikkat çekici veri ise Yabancı Para (döviz) cinsinden mevduatın, Türk Parası (TL) cinsinden mevduatla farkını giderek artırması oldu.

Geçen yılın ortasından itibaren TL mevduatını yakalayan döviz mevduat Kasım 2016’da ilk kez öne geçerken, aradaki farkı birinci çeyrekte yüzde 5,92’ye, ikinci çeyrekte ise yüzde 6,54’e çıkardı.

Söz konusu artışın özellikle dövizlerin TL karşısındaki astronomik oranlardaki artışlar yanında, vatandaşın da birikimini dövize kaydırma eğilimi içerisinde olmasından kaynaklandığı vurgulanıyor.

Merkez Bankası verileri, Haziran 2017 sonunda toplam mevduatın yüzde 46,73’lük payla 8 milyar 642 milyon liralık kısmının TL cinsinden hesaplarda, yüzde 53,27’ye denk gelen payla 9 milyar 851 milyon TL’lik kısmının da döviz cinsinden hesaplarda tutulduğunu gösteriyor.

İlk çeyrekte, toplam mevduatın 8.3 milyarlık kısmının TL cinsi hesaplarda, 9.3 milyarlık kısmının da döviz cinsinden hesaplarda tutulduğunu gösteriyor. 2016 sonunda bankalardaki mevduatın 8.01 milyarlık kısmı TL, 8.5 milyarlık kısmı da döviz hesaplarındaydı.

Türk Lirası’nın yabancı para birimleri karşısındaki istikrarsız duruşu mevduat hesaplarını da büyük ölçüde etkiliyor. Mayıs 2016’da neredeyse Türk Parası (TP) ve Yabancı Para (YP) hesapları eşitlenirken (yüzde 50,06 TP, yüzde 49,94 YP) daha sonraki aylarda her iki mevduat türü paralel gitmeye başlamıştı. Kasım 2016’da ilk kez TP mevduatı geçen YP mevduat, artış eğilimini yılın ikinci çeyreğinde de sürdürdü.

Yüzde 72’si tasarrufta

Mevduatların yüzde 72,31’ine denk gelen 13 milyar 373 milyon TL’lik kısmı tasarruf mevduat hesaplarında, yüzde 19’u (3.5 milyar TL) da ticari mevduat tutuluyor.

KIBRIS Ekonomi’nin KKTCMB verilerini kullanarak yaptığı hesaplamalara göre, bankalardaki tasarruf mevduatının yüzde 54,26’sı YP cinsi hesaplarda, 45,74’ü de TP cinsi hesaplarda birikiyor. Ayrıca, bankalardaki ticari mevduatın yüzde 38,96’sı TP, yüzde 61,04’ü de YP hesaplarda.

İlk çeyrekte tasarruf mevduatının yüzde 53,75’i YP cinsi hesaplarda, 46,25’i de TP cinsi hesaplarda, ticari mevduatın da yüzde 40,85’i TP, yüzde 59,15’i de YP hesaplarda yer alıyordu.

Ekonomi çevreleri döviz mevduatlarındaki artışın ne kadarının kurlardaki artıştan, ne kadarının döviz mevduatlarının tercih edilmesinden kaynaklandığının açıklanmadığına işaret ediyor.

Paralar 1 aylık vadede yoğunlaştı

Merkez Bankası verilerine göre mevduatın vade gruplarına göre dağılımında ilk sırayı, “Bir ay vadeli mevduat” alıyor. Tüm mevduat içinde yüzde 53,63’lük paya sahip olan bir ay vadeli mevduat 9 milyar 919 milyon TL düzeyinde.

TP cinsinden mevduatta sürekli gerileme olmasına rağmen bir ay vadeli hesaplarda hala 52,15’lik (ilk çeyrekte yüzde 53,30 idi) payla YP hesapların üzerinde olması dikkat çekti. Finans çevreleri bir aylık mevduatın genellikle ihtiyat hesabı olduğunu ve “paraya her an ihtiyaç duyulabileceği” düşüncesiyle bu hesapların TL olarak tutulduğuna işaret ediyor.

Ayrıca, üç ay vadeli mevduat 3 milyar 406 milyon TL ile yüzde 18,42 paya, vadesiz mevduat 2 milyar 771 milyon TL ile yüzde 14,98’lik paya, 1 yıl vadeli mevduat 1 milyar 659 milyon TL ile yüzde 8,97’lik paya ve 6 ay vadeli mevduat da 736 milyon TL ile yüzde 3,98’lik paya sahip.

 

 

Güncelleme Tarihi: 14 Ağustos 2017, 14:18
banner343
YORUM EKLE
banner140
SIRADAKİ HABER

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110