Yollar sonuncu, cep telefonu birinci

banner37

2018-2019 Kuzey Kıbrıs Ekonomisi Rekabet Edebilirlik Raporu’nda, “Bileşenlere göre Kuzey Kıbrıs’ın rekabet edebilirlik performansı” da ayrıntılı şekilde ortaya kondu. Rapora göre

Yollar sonuncu, cep telefonu birinci

Artun ÇAĞA

   Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KKTO) tarafından hazırlanan 2018-2019 Kuzey Kıbrıs Ekonomisi Rekabet Edebilirlik Raporu’na göre, “Kuzey Kıbrıs Karayolu altyapısında” 140 ülke içinde sonuncu sırada. Cep telefonu abone sayısı, elektriğe erişim, sabit geniş bant kullanıcısı ve terörizm oranı alanlarında ise birinci sırada yer alıyor.

   Prof. Dr. Hasan Amca, Dr. Yenal Süreç ve Aytaç Çerkez tarafından hazırlanan “Endüstri 4.0 Işığında İşletmelerde Dijitalleşme” temalı raporda, “Bileşenlere göre Kuzey Kıbrıs’ın rekabet edebilirlik performansı” da ayrıntılı şekilde ortaya kondu

   Bu yıl 11’nci kez hazırlanan raporda; Cep Telefon Abone Sayısı, Terörizm Oranı, Elektriğe Erişim ve Sabit Geniş Bant Kullanıcı alt başlıklarından 100 puan alınırken, diğer ülkelerle birincilik sırası paylaşıldı.

   Ayrıca, Ticaret Ağırlıklı Tarife’deki 94 puan (5’inci sıra) ile Bilimsel Yayınlar’daki 90,4 puan (12’inci sıra) öne çıkarken, “İşten Çıkarma Maliyeti” alt başlığındaki 17’nci sıra (66,7) dikkati çekti. Başka deyişle işten çıkarma maliyeti rekabet gücünü aşağıya çeken faktörler arasında yer almıyor.

   Kuzey Kıbrıs’ın gelişmemiş ülkeler arasında yer aldığı bileşenlerin başında “Karayolu Altyapı Kalitesi” alt başlığı geliyor. Ülke bu başlıktan sadece 100 üstünden sadece 16,5 puan alırken, sıralamadaki yeri ise sonunculuk (140.) oldu. Rapora göre, alt başlıklardan Kalifiye Eleman Bulma 139’uncu, Mesleki Eğitim Kalitesi 138’nci, Profesyonel Yönetime Güven 135’inci, Piyasa Hâkimiyet Kapsamı 135’inci, Hükümetin Geleceğe Hazırlığı 134’üncü kaldı.

Kuzey Kıbrıs’ın 12 başlık altına rekabet edebilirliği

   Raporda, “Bileşenlere göre Kuzey Kıbrıs’ın rekabet edebilirlik performansı” ise şöyle açıklandı:

Kurumların puanı arttı

   “Kurumlar”, Rekabet Edebilirlik Endeksini oluşturan başlıklardan birincisini oluştururken, bu başlık altında güvenlik, mülkiyet hakları, şeffaflık ve kurumsal yönetişim alanlarındaki ülke performansını ölçmeye yönelik 20 tane değişken yer alıyor.

   Kuzey Kıbrıs’ın bu bölüm puanı 52,8 olarak hesaplanırken, ülke 72’nci sırada yani tam ortada kendisine yer buldu.

   Bu bölümde incelenen veriler içerisinden uyuşmazlıkların çözümünde yasal çerçevenin etkinliği ile polis hizmetlerinin güvenilirliği başlıklarından 34,4 ve 48,1 puan ile en düşük skorlar alındı. Bu bölümün en başarılı alanları ise nüfusa oranlanarak hesaplanan ve yüksek olması halinde güvenlik tehdidi olarak kabul edilen terörizm oranı (%0) ve cinayet oranlarının (100.000’de 2,5) düşük olmasıydı.

Altyapıda iyileşme yok

   Raporun 2’nci bölümünde,  “Altyapı” başlığı altında yer alan ulaştırma (hava, deniz ve kara) ile elektrik ve su kaynaklarıyla ilgili değişkenler yer aldı.

   Kuzey Kıbrıs’ın bu bölüm puanı 46,9 olarak hesaplandı. Bu puanın geçen yıl 7 tabanlı sistemde elde edilen 3,30 (47,1) puana çok yakın olduğu görülürken, Kuzey Kıbrıs 119’ncu sırada yer aldığı ortaya konuldu. Geçen yıl ise benzer puanla 110’uncu sırada yer almıştı.

   Bu durumda Kuzey Kıbrıs’ın altyapı ile ilgili koşullarında herhangi bir iyileşme olmadığı, hatta genel sıralamada ilerleme olduğu halde aynı puanla bu yıl daha aşağılara düştüğü saptandı.

   Bu bölümde en iyi performans Elektriğe erişim (%100), elektrik kayıp-kaçak oranı olurken, en kötü performans ise karayolları kalitesi (140’ıncı), havalimanı bağlantısı (127’nci) oldu.

En iyi başlık Bilgi ve Bilişim Teknolojilerine Uyum

   Bölüm 3 bu yıl yenilenerek oluşturulan Bilgi ve Bilişim Teknolojilerine Uyum başlığı, Kuzey Kıbrıs’ın 140 ülke arasında 29’uncu sırayla en yüksek noktaya çıktığı bölüm oldu.

   Endüstri 4.0 kapsamındaki dijitalleşmenin önemli bileşenleri olan internet kullanımı ve erişimi ile ilgili değişkenlerin yer aldığı bölümde Kuzey Kıbrıs’ın puanı 71,1 düzeyinde hesaplandı.

   İnternete erişim yöntemleri ile ilgili 5 farklı değişkenin bulunduğu bu alandaki tüm veriler hazır istatistiklerden sağlanarak anketörlerin olumlu veya olumsuz etkisinden arındırıldı.

   Kuzey Kıbrıs nüfusa göre cep telefonu aboneliği ile sabit geniş bant internet erişiminde 100 puan ile ilk sırada yer alırken sadece fiber internet kullanıcı sayısında aldığı düşük puanla 111’nci sırada kaldı.

Makroekonomik İstikrar 96. sırada

   “Makroekonomik İstikrar” başlığı Bölüm 4’te işlenirken, Kuzey Kıbrıs’ın bu bölüm puanı 70,3, yeri ise 96’ncı sıra oldu. Bu bölümde sadece Enflasyon Oranı ve Borç Dinamikleri başlıkları yer aldı.

   Kullanılan yöntem gereği çalışmada 2017 yılı enflasyon rakamının dikkate alınması 2018 yılı sonlarında hızlı bir artış trendine giren yüksek enflasyonun endekse etki etmediği vurgulandı.

   İkinci değişkende ise ülkelerin borç stoklarının, uluslararası derecelendirme kurumlarının ülkelerin riskliliğine göre yapmış olduğu puanlamayla ağırlıklandırılması istenirken, Kuzey Kıbrıs’a ait böyle bir uluslararası derecelendirme bulunmamasından dolayı hesaplanamadı.

Beceriler ilerlemedi

   Bu yıl hem başlık olarak hem de içerik olarak yeniden düzenlenen bölümlerden biri de Bölüm 6’daki “Becerilerdi”.

   Rekabet Edebilirlik açısından her ekonomi için önem arz eden toplumun ve özellikle işgücünün sahip olduğu beceriler ile bunları edinme şekillerinin sorgulandığı bölümdeki değişkenler, mevcut işgücü ve gelecekteki işgücü olarak iki alt bölüme ayrıldı.

   Kuzey Kıbrıs’ın bu bölümdeki puanı 54,5, sırlamadaki yeriyse 97’ncilik oldu. Bu yılın hem puanı hem de sıralaması geçen yıl ile aynı kalırken bu alanda da fazla bir ilerleme ortaya çıkmadığı saptandı.

   Bu bölümdeki en iyi alan 96,8’lik puan (16’ncı sıra) ile ilköğretimde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, en kötü performans ise 139’ncu sırayla kalifiye eleman bulma kolaylığı ve Mesleki Eğitimin Kalitesi (138’inci) alanları oldu.

   Bu alandaki skorun ve sırlamanın iyileşmemesi geleceğin işgücünü yaratabilme noktasında eğitim sisteminde sıkıntı olduğu görüşü ve saptaması ortaya çıkardı.

Piyasaların altındaki 4 bölüm

   Çalışmanın Üçüncü Kısmı olan Piyasaların altında 4 bölüm yer alırken, bunlardan ilki Bölüm 7 “Ürün piyasasıydı”.

   Bu alanda Kuzey Kıbrıs 59,4 puanla 50’inci sırada saptandı. Toplam 8 değişkenin yer aldığı bu başlıkta en iyi performans Ticaret Ağırlıklı Tarife Oranlarında (5’inci), en kötü performans da piyasalardaki firmalar arası rekabet ortamını ölçmeyi hedefleyen Firma Faaliyetlerinin Egemenliği alanında (135’nci) oldu.

   Bölüm 8’deki İşgücü Piyasaları’nda esneklik ve iş yerinde meritokrasi konularını sorgulayan toplam 12 değişken ele alındı.

   Kuzey Kıbrıs işgücü piyasasında 50,1 puan ile 115’inci sırada bulunurken, bu alanda fazla esnek ve proaktif politikalar izleyen bir yapıda olmadığı görüldü.

   Geçmiş yıllarda İşgücü Piyasasının Etkinliği olarak adlandırılan bu bölümün başlığı bu yıl “İşgücü Piyasası” olarak değiştirilirken, içeriğinde yer alan verilerden işten çıkarma maliyetleri, kadınların işgücüne katılım oranı gibi geçmiş yıllarda da yer alan bazı veriler korundu. Ayrıca, işçi işveren ilişkilerinde işbirliği, aktif işgücü politikaları, yabancı istihdam kolaylığı gibi işgücü piyasasının esneklik ve atikliği gibi göstergeler dahil edildi.

   Bu bölümde işçi-işveren ilişkilerinde işbirliği 60,3 puan ile 52’nci sırada, maaş ve verimlilik de 50,9 puanla 61’inci sırada saptandı.

   En düşük skorları ise 28,2 puanla profesyonel yönetime güven (135.), 47,4 puanla yerli işgücü hareketliliği (120.) aldı.

“Finansal sistemde” ilerleme var

   Bölüm 9’da ise Finansal Sistem başlığı yer alırken bu alandaki değişkenler de finans sisteminin derinliği ile istikrarını değerlendirmeye yönelik 9 farklı değişkenden oluştu.

   Kuzey Kıbrıs’ın bu bölüm puanı 60,6 olurken, sıralamada 63’üncü sırada yer aldı (Ancak tabloda bu başlık 55,4 puan işle 81’inci sırada gösterildi).

   Kuzey Kıbrıs’ın geçmiş yıllarda bu bölümle ilgili puanı ve sıralamasının genellikle daha düşük ve gerilerde olurken (Örneğin geçen yıl 50,7 puanla 120’nci sırada), bu yıl hem puanın hem de sırlamasının yükselmesi bölüm içeriğindeki soruların yenilenmesinden kaynaklandı.

   Bu bölümün en başarılı alanı; 99,7 puan (tabloda 81,1) ve 30’uncu sıra ile Özel Sektöre Verilen Krediler oldu.

İnovasyon Ekosistemi

   Çalışmanın İnovasyon Ekosistemi olan 4’ncü Kısmı, Bölüm 11 İşletme Dinamizmi ile Bölüm 12 İnovasyon Kapasitesi olarak iki bölüme ayrıldı.

   Kuzey Kıbrıs Bölüm İş Dinamizmi alanından 62,3’la sırlamada 53’üncü geldi. Geçen yıl bu bölümün 127’nci sırada idi.

   Bölüm 11’in en başarılı değişkeni olan Şirket Kurma Maliyeti 95 puan alarak 78’inci sıraya çıktı. Bu bölümün en düşük performansı ise anket sonuçlarıyla sağlanan Girişimcilik Riskine Karşı Tutum başlığı 37,3 puanla 129’unculukta kaldı.

En düşük skorlar inavasyonda

   Toplam 12 başlık arasında Küresel olarak en düşük ortalama skorun elde edildiği bölüm “İnovasyon Kapasitesi” oldu. Kuzey Kıbrıs bu bölümde de ortaya yakın (35,7) bir puanla, 140 ülkenin tam ortasında 76’ncı (tabloda 73.) sırada yer aldı.

   Bölüm 12’deki İşgücündeki çeşitlilik, inovasyon kapsamında olumlu bir faktör olarak ele alınıyor. Kuzey Kıbrıs, işgücü çeşitliliği alanında 48,9 puanla 114’üncü sırada yer bulabildi.

   Doğru kurumsal kültürün oluşmasının da inovasyona olumlu etki yaptığı kabul edilirken, bu bağlamda çalışanların yaratıcılıklarının ön plana çıkarılmasının ve denetimlemelerin teşvik edilmesinin de inovasyon süreçlerine olumlu katkı yaptığı ortaya konuluyor.

   Kuzey Kıbrıs’ın inovasyon alanında en başarılı olduğu başlıklar 66,7 puanla (17.) Bilimsel Yayınlar ile 23,5 puanla (23.) Patent Başvuruları olarak belirlendi.

Güncelleme Tarihi: 22 Nisan 2019, 10:26
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER