Ekonomik protokolün detayları

Geçen Cuma günkü yazımda, 2021 yılı TC-KKTC iktisadi ve mali işbirliği anlaşmasının ekleri, detayları henüz açıklanmadığı için, açıklanan temel göstergelerini ve genel rakamsal boyutunu ana hatları ile değerlendirmiştim.
Bugünkü yazımda da, protokoldeki açıklanan eylem planı ve bazı detayları ana hatları ile yorumlamaya çalışacağım.
KKTC tarafının, içinde bulunduğumuz yıl içinde, belirtilen zamanlarda gerçekleştireceğini taahhüt ettiği, eylem planının içinde yapılması gereken hedefler ve reform eylemleri bulunmaktadır.
Bahse konu eylem planında belirtilen, hedef ve yapılması gerekenler aşağıda özetlenmiştir.
Kamuda insan kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması için çalışmalar yapılması ve bu bağlamda, Kamu Görevlileri Yasasında gerekli değişikliklere gidilmesi
Üst Kademe Yöneticileri Yasasında değişiklik yapılarak, Üst kademe yöneticilerinin kriterleri yükseltilecek ve günümüz ihtiyaçları doğrultusunda güncellenecek
Vergilendirilemeyen veya eksik vergilendiren bet ofisi ve casinolara ilişkin vergilerin arttırılmasına yönelik yasa değişikliği yapılması
Sendikalar Yasasının güncellenerek meclise sevk edilmesi ve sendikalara belirli standartlarda yıllık rapor hazırlama zorunluluğu getirilmesi.
Kamu Alacaklarının Tahsili Usulu Yasasının güncellenerek meclise sevk edilmesi ile hazine ve muhasebe dairesi tarafından yapılacak tüm işlemlerden yüzde 5 harç alınacaktır.
İş Yasasının, Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Referandum Yasasıyla uyumlu hale getirilmesi
Mevcut Organize Sanayi Bölgeleri Yasasında çağdaş ve sürdürülebilir reformlar öngören kapsamlı Değişikik Yasa Tasarısı hazırlanması ile Organize sanayi bölgelerinin yasal sakinlerinin yatırım, denetim, yönetim ve işletmesinde daha etkin olmaları sağlanacaktır
Vakıflar İdaresinin mülkiyetinde ve denetimde bulunan, KKTC ve Güney Kıbrıs’ta bulunan tüm taşınmazlarının envanterinin çıkarılması ve bilgisayar ortamına kaydedilmesi
(A) ve (B) Öğretmenlik uygulamasının yürürlükten kaldırılması için Öğretmenler Yasasında değişiklik yapılması
Üniversitelerin akademik, idari ve mali yönden etkin denetiminin sağlanması için denetim programı hazırlanması ve buna uygun denetimlerin yapılması
Kamulaştırma işlemlerinin kolaylaştırılmasına yönelik gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve idari tedbirlerin alınması ve bu amaçla Kamulaştırma işlemlerini yürütmek üzere ilgili kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşacak bir birim kurulması
Türkiye’den temin edilecek turizm istatistikleri yazılım sisteminin, KKTC Turizm ve Çevre Bakanlığı’na uyarlanmasıyla ilgili düzenleme yapılması
Ek mesailerin kamu maliyesindeki yükünün azaltılmasına yönelik tedbirlerin alınması için,1979 sayılı Kamu Görevlileri Yasasında, İş yasasında ve 47/2010 sayılı maaş ve diğer ödeneklerin düzenlenmesi yasasında gerekli değişikliklerin yapılması
Yukarıda belirttiğim eylem planındaki bu hedeflerin, mart ayından ekim ayına kadar yapılacağı belirtilmektedir. Özellikle, mart ve nisan aylarında yapılacağı belirtilen eylemlerin bu süreler içinde yapılması çok zor görülmektedir. Ayrıca, meclis ‘teki komitelerde çoğunlukta olmayan hükümetin, muhalefetin desteğini almadan protokoldeki eylemleri yerine getirmesi pek mümkün görülmemektedir.
Öte yandan, en geç bu yılın ekim ayında seçim olacağı hükümet tarafından yazılı olarak belirtilmişken ve 2 ay önce de seçim yasaklarının başlayacağı bilinirken, bu eylemlerin tümünün zamanında tamamlanması zor görülmektedir.
Ayrıca, meclisin haziran sonunda tatile gireceği anayasa gereğidir. Meclis komiteleri yaz boyunca çalışabilir ama yapılması düşünülen yasa değişiklikleri belirtilen zamanlarda bitirilebilir mi hep birlikte göreceğiz. Seçim tarihi ilan edildikten sonra komite çalışmaları da hız kaybedebilir.
İktisadi ve işbirliği anlaşması çerçevesindeki kaynakların, ülkemize ulaşması için, KKTC tarafı, anlaşma ile taahhüt ettiği eylem ve görevleri zamanında eksiksiz olarak yerine getirmek zorundadır.
Anlaşmada görülen, TC tarafı, taahhüt ettiği kaynakları, gerçekleşecek eylem ve icraatlara göre serbest bırakacaktır. Temennim, kaynakların zamanında ve eksiksiz olarak ülkemize ulaşmasıdır.
Eylem planında yer alan hedeflerin bir çoğunun soyut ifadelerle yazılması, somut şekilde eylemlerin detaylandırılmaması da belirsizlik yaratmaktadır. Özellikle, yasalarda yapılacak olan değişiklik ve güncellemeler net görülmemekte ve yasalardaki uzun yıllardır gündemde olan önceliklerin değişmesi,(ör: üst kademe yöneticileri yasası) uygulama aşamasında sıkıntılar yaratabilecek potansiyeldedir.
Protokolün detaylarına baktığımız zaman, özel sektöre aktarılacak rakamın yaklaşık 237 milyon TL olduğu görülmektedir. Bu rakamın yaklaşık 157 milyon TL si, önceden belirlenen sektör ve alanlarda, sektörler tarafından yapılacak projeler karşılığında aktarılacaktır.
Özel sektörün, özellikle de küçük işletme ve esnafın dört gözle beklediği karşılıksız hibeler konusunda, tarım, turizm, esnaf salgın destek programlarında ise, sadece 80 milyon TL görünmektedir.
Bu rakam, toplam büyüklüğü 3.25 milyar TL olan protokol içinde sektörler tarafından yeterli  görülmemektedir. 80 milyonun, hatta daha fazla bir rakamın, geçen yıl olduğu gibi esnafa ödenen aylık (2 bin TL gibi) karşılıksız katkı şeklinde ödenmesi şarttır.
Bahse konu 80 milyon TL, eğer sadece 1500 TL ödemeleri ve işverenlere yapılacak yüzde 11 sosyal sigorta katkıları için kullanılacaksa, esnafın ve küçük işletmelerin derdine derman olmayacaktır. Zaten, bu 80 milyon TL, yaklaşık 58 bin kişinin başvuru yaptığı 1500 TL ödemelerine bile yetmeyecektir.
Ekonominin daraldığı, iflasların ve işsizliğin arttığı, işletmelerin birçoğunun siftah bile yapmadığı böylesi bir kriz ortamında, özel sektörü, küçük esnaf ve işletmeleri, işsizleri, yoksulları, muhtaçları rahatlatacak kaynakların ülke ekonomisine dahil olması büyük önem taşımaktadır. En acil öncelik de bu alanlardadır. Gerekirse, başka alanlara ayrılan kaynaklardan kesinti yapılarak, bu alanlara destek sağlanmalıdır.
Bu bağlamda, imzalanan 3.25 milyar TL tutarındaki ekonomik protokolle ülkeye gelmesi beklenen kaynakların, özel sektörün başta hibe ve diğer ihtiyaçlarına çare olacak boyutta olması tüm sektörlerin en büyük beklentisidir. Umarım, bu beklentiler boşa çıkmaz ve bu yönde formüller üretilir.

 

YORUM EKLE

banner111

banner34

banner75

banner88

banner110

banner104